I KK 300/24

I KK 300/24 POSTANOWIENIE Dnia 17 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Stanisław Stankiewicz w sprawie D.Ł. skazanego z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 17 października 2024 r., wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 7 marca 2024 r., sygn. akt IV Ka 62/24, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Głogowie z dnia 9 listopada 2023 r., sygn. akt II K 1055/23, na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł : nie uwzględnić wniosku. W kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego D.Ł., niezależnie od podniesionych zarzutów wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej („z art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.”) oraz rażącego naruszenia przepisów postępowania, zawarty został również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku. W przekonaniu obrońcy charakter podniesionych zarzutów, a także aktualna sytuacja życiowa skazanego, przemawiają za potrzebą zastosowania instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia do czasu rozpoznania kasacji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: I KK 300/24 2 Wniosek obrońcy skazanego D.Ł. nie jest zasadny. Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Wstrzymanie wykonania orzeczenia ma niewątpliwie charakter wyjątkowy, wprowadza bowiem odstępstwo od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych orzeczeń (vide art. 9 k.k.w.), a wobec tego nie podlega wykładni rozszerzającej, zaś samo wniesienie kasacji nie stanowi dostatecznej podstawy do zastosowania tej szczególnej instytucji. Łączy się to bowiem z faktem, że kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku, a więc orzeczenia objętego prawnym domniemaniem prawidłowości zawartych w nim rozstrzygnięć. Wprawdzie przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie formułuje przesłanek przemawiających za podjęciem takiej decyzji, jednakże w judykaturze od dawna utrwalone jest stanowisko, że zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia winno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla osoby skazanej wyjątkowo dolegliwe skutki. Do owych szczególnych okoliczności należy zaliczyć rangę i charakter postawionych zarzutów kasacyjnych i ich widoczną już prima facie zasadność oraz - w związku z tym - wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia wniesionej skargi, gdyż w takiej sytuacji wykonanie orzeczenia przed rozpoznaniem kasacji, zwłaszcza w zakresie kary, spowodowałoby dla skazanego poważne i nieodwracalne następstwa (zob. postanowienia SN z 30 września 1997 r., II KKN 329/97, OSNPP 5/1998, poz. 12; z 25 marca 1998 r., II KKN 461/97, OSNPP 9/1998, poz. 14; z 6 czerwca 2000 r., II KKN 74/99, LEX nr 50206; z 18 listopada 2003 r., IV KK 347/03, OSNwSK 2003, poz. 2465; z 22 lutego 2007 r., WO 4/07, OSNwSK 2007, poz. 493; z 15 marca 2017 r., II KK 53/17. LEX nr 2242367; z 15 stycznia 2018 r., II KK 23/18, LEX nr 2449778; z 22 stycznia 2020 r., III KK 5/20, LEX nr 317662). Oceniając przedmiotowy wniosek przez pryzmat powyższych reguł stwierdzić należy, że na obecnym, wstępnym etapie postępowania kasacyjnego, nie przesądzając oczywiście ostatecznego rozstrzygnięcia, nie zachodzą I KK 300/24 3 wystarczające przesłanki do zastosowania wyjątkowej instytucji z art. 532 § 1 k.p.k. Jako podstawę złożonego wniosku obrońca akcentuje generalnie charakter sformułowanych zarzutów, tudzież okoliczność, że D.Ł. ma „szansę ukończenia kursu prawa jazdy na kategorię C” oraz możliwość podniesienia kwalifikacji zawodowych, co w przyszłości umożliwi mu znalezienie pracy. Powodem wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia, w omawianym trybie, nie powinna być jednak tylko dolegliwość dla skazanego związana z koniecznością odbywania określonej kary. Przywołanie tego rodzaju okoliczności nie przyniosło oczekiwanego przez obrońcę rezultatu, skoro mogą być one ewentualnie rozważane w płaszczyźnie przesłanek zastosowania instytucji prawa karnego wykonawczego (w pierwszej kolejności odroczenia odbywania kary lub ubiegania się o udzielenie przerwy w jej odbyciu), co nie leży w gestii Sądu kasacyjnego. Za wstrzymaniem wykonania orzeczenia nie przemawia też generalne odwołanie się przez obrońcę do słuszności zarzutów afirmowanych w złożonej kasacji. W orzecznictwie od dawna utrwalone jest stanowisko, że to sam skarżący powinien odrębnie, w powiązaniu z formułowanymi w kasacji zarzutami przedstawić dodatkową argumentację i wykazać właśnie szczególnymi okolicznościami, wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia tych zarzutów, a tym samym i nieodwracalnych skutków wykonania już obecnie prawomocnie orzeczonej kary. Nadmienić przy tym należy, że rozstrzygnięcie wniosku, złożonego w oparciu o przepis art. 532 § 1 k.p.k., nie stanowi swego rodzaju prejudykatu w postępowaniu kasacyjnym, dlatego też w żaden sposób nie rzutuje na kierunek przyszłego rozstrzygnięcia odnośnie wniesionej kasacji. Ranga sformułowanych w skardze zarzutów jest niewątpliwie wysoka. Rzecz jednak w tym, że podobnie jak i przy innych uchybieniach, tak i w odniesieniu do zarzutu sugerującego wystąpienie bezwzględnej przesłanki z art. 439 § 1 k.p.k., należy wskazać, że dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji (konkretnego zarzutu) musiałoby być nieomal zbliżone do pewności, oczywistości (por. postanowienia SN: z 22 kwietnia 2021 r., V KK 129/21, LEX nr 3329386; z 7 marca 2022 r., V KK 21/22, LEX nr 3409382; z 15 maja 2024 r., I KK 125/24, LEX nr 3714385; z 28 czerwca 2024 r., I KK 163/24). Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zaistniała, zaś wskazywana przez obrońcę kwestia I KK 300/24 4 wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej, wymaga przeprowadzenia przez Sąd Najwyższy szczegółowej i wnikliwej analizy zarzutów na rozprawie kasacyjnej. Takiej gruntownej oceny nie można jednak dokonywać na przedpolu merytorycznego rozpoznania niniejszej kasacji w sytuacji, gdy omawiana skarga nie podnosi tego rodzaju argumentów, które w sposób oczywisty, a więc bez potrzeby głębszego wnikania w całokształt materiałów sprawy, wskazywałaby na niebudzącą wątpliwości ich zasadność, wyraźną nietrafność merytoryczną kwestionowanego wyroku, a tym samym nieomal realną pewność uwzględnienia kasacji. Tym samym przedmiotowy wniosek obrońcy, w tej perspektywie, nie zasługiwał na uwzględnienie. Dostrzec także należy, że w pisemnej odpowiedzi na tę skargę obrońcy, prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście wręcz bezzasadnej w trybie art. 535 § 3 k.p.k. W tym stanie rzeczy, nie przesądzając (w kontekście wcześniejszych uwag) w żadnym stopniu przyszłego rozstrzygnięcia, które zapadnie po merytorycznym rozpoznaniu kasacji, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą wystarczające podstawy przemawiające za uwzględnieniem przedmiotowego wniosku obrońcy i zastosowaniem wyjątkowej instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia, przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Mając powyższe względy na uwadze, orzeczono jak w sentencji. WB [ał]