I KK 307/22

WyrokIzba Karna2022-12-07

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz, Małgorzaty Bednarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie kasacyjnej z uwagi na wcześniejsze kontakty zawodowe i towarzyskie z autorem kasacji?
Ratio decidendi
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. W niniejszej sprawie, sam fakt długotrwałych kontaktów zawodowych i towarzyskich sędziego z autorem kasacji, a także wspólne członkostwo w stowarzyszeniu w przeszłości, nie stanowi wystarczającej podstawy do wyłączenia, zwłaszcza gdy sędzia deklaruje gotowość do bezstronnego rozpoznania sprawy. Odbiór społeczny wątpliwości co do bezstronności musi być oparty na zobiektywizowanych przesłankach.
Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego złożyła wniosek o wyłączenie jej z udziału w sprawie kasacyjnej, powołując się na bliskie kontakty zawodowe i towarzyskie z autorem kasacji, Zastępcą Prokuratora Generalnego, które mogłyby wywołać wątpliwość co do jej obiektywizmu. Sędzia zaznaczyła jednak, że w jej subiektywnym przekonaniu mogłaby rozpoznać sprawę bezstronnie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I KK 307/22 POSTANOWIENIE Dnia 7 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron, w dniu 7 grudnia 2022 r., oświadczenia SSN Małgorzaty Bednarek o istnieniu podstaw do wyłączenia od udziału w sprawie kasacyjnej, sygn. akt I KK 307/22, p o s t a n o w i ł : wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Sędzia Sądu Najwyższego Małgorzata Bednarek złożyła do akt sprawy Sądu Najwyższego o sygn. akt I KK 307/22 wniosek o wyłączenie jej z ww. sprawy z uwagi na wystąpienie okoliczności, o której mowa w art. 41 k.p.k. (k. 16 akt SN). Wskazała, że kasację w ww. sprawie złożył Zastępca Prokuratora Generalnego – R. H., z którym pracowała w Prokuraturze Okręgowej i Apelacyjnej w […] oraz w Prokuraturze Krajowej i z tej racji utrzymywała z nim kontakty zawodowe i towarzyskie od blisko 20 lat, a także przez pewien okres (do 2010 r.) była razem z prokuratorem R. H. członkiem Niezależnego Stowarzyszenia Prokuratorów „[…]”. W przekonaniu sędzi M. Bednarek okoliczności te mogą w odbiorze społecznym wywoływać wątpliwość co do jej obiektywizmu w sprawie. Zaznaczyła jednak, że w jej subiektywnym przekonaniu mogłaby ją rozpoznać w sposób bezstronny. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. 2 Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Jak wskazuje się w orzecznictwie: „wskazane w tym przepisie pojęcie bezstronności należy rozumieć jako obiektywną bezstronność sędziego, w tym zarówno subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym opartą na zobiektywizowanych przesłankach i analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora procesu” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2022 r., II KO 34/22, LEX nr 3404744). Treść oświadczenia SSN Małgorzaty Bednarek w kontekście realió1)w procesowych sprawy nie daje podstaw do uznania, że zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jej bezstronności. Trzeba bowiem pamiętać, że fakt kontaktów służbowych, czy nawet prywatnych w środowisku prawniczym jest rzeczą naturalną, typową zresztą dla każdej innej sfery aktywności zawodowej. Nie oznacza to jednak każdorazowego uruchomienia mechanizmu gwarancyjnego bezstronność sadu, unormowanego w art. 41 i nast. k.p.k. Dla zastosowania instytucji iudex suspectus niezbędne jest wykazanie szczególnych okoliczności związanych z kontaktami zawodowymi lub prywatnymi, które będą wskazywały na możliwość istnienia tego typu relacji sędziego ze stroną postępowania, która rzeczywiście może wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziego. W badanym przypadku sam fakt nawet długotrwałych kontaktów sędzi z autorem kasacji – Zastępcą Prokuratora Generalnego nie wskazuje na takie ryzyko, podobnie jak członkostwo tych osób w tym samym stowarzyszeniu przed kilkunastu laty. Sama postawa SSN Małgorzaty Bednarek – jej inicjatywa, będąca przedmiotem niniejszych rozważań, przy zaakcentowaniu gotowości do obiektywnego rozpoznania sprawy nie jest bez znaczenia dla uznania, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Najwyższy w składzie orzekającym z jej udziałem będzie czyniło zadość standardom prawa do rzetelnego procesu, w tym prawa do bezstronnego sądu. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. 3 l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 KPKart. 41 § 1 KPKart. 41§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy