I KK 314/23

I KK 314/23 POSTANOWIENIE Dnia 4 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie T. D. skazanego z art. 258 § 3 k.k. i inne w dniu 4 października 2023 r., po rozpoznaniu, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 26 października 2022 r., sygn. akt II AKa 91/22 zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt III K 29/21, p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 26 października 2022 roku Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, sygn. akt II AKa 91/22, po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego zmienił wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt III K 29/21, który to uznał T. D. za winnego popełnienia przestępstw z art. z art. 258 § 3 k.k. w zw. z art. 258 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k., I KK 314/23 2 z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 158 § 1 k.k., z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 191 § 1 k.k., z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 64 § 1 k.k.. z art. 245 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w ten sposób, że - w pkt I: 1. przyjął, iż czyn przypisany oskarżonemu w pkt I części dyspozytywnej został popełniony w okresie od lutego 2018 roku do 5 marca 2018 roku oraz od 12 kwietnia 2018 roku do 28 czerwca 2018 roku, 2. przyjął, iż przedmiotem przestępstwa przypisanego oskarżonemu w pkt IX części dyspozytywnej (pkt VII części wstępnej) były 104 gramy kokainy i wymierzoną mu za ten czyn karę pozbawienia wolności obniża do 8 miesięcy, 3. stwierdził, że kara łączna pozbawienia wolności orzeczona w pkt XII części dyspozytywnej utraciła moc; w pkt II - w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony wyrok; w pkt III - na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. połączył orzeczone w pkt I, II. III, IV, V, VI, X, XI oraz karę wymierzoną w pkt Ib niniejszego wyroku kary pozbawienia wolności i wymierzył oskarżonemu T.D. łączną karę 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności; w pkt IV - na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej wobec niego kary łącznej pozbawienia wolności okres jego zatrzymania i tymczasowego aresztowania w sprawie od dnia 19 listopada 2020 r. godz. 19:50 do 26 października 2022 r.; w pkt V - zwolnił oskarżonego z kosztów za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa. Orzeczenie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu zaskarżył kasacją obrońca skazanego, zarzucając rozstrzygnięciu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego tj.: I art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. oraz art. 458 k.p.k., polegające na nienależytym rozważeniu I KK 314/23 3 podniesionego przez obrońcę oskarżonego w apelacji zarzutu obrazy przepisów postępowania, a to: 1. art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności i dokładnego określenia czynu opisanego w punkcie IV części wstępnej wyroku Sądu pierwszej instancji polegające na przyjęciu, że czyn ów popełniono w nieustalonym czasie w 2015 roku, na szkodę nieustalonych pracowników firmy windykacyjnej, której także nie ustalono, celem doprowadzenia do zaniechania egzekucji również nieustalonego długu od nieustalonej osoby, 2. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. i w zw. z art 6 ust. 1 i 3 lit. d) Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez nieuwzględnienie przy ocenie wiarygodności dowodu z zeznań A.W. faktu, że co oskarżony i jego obrońca nie mieli na jakimkolwiek etapie postępowania możliwości zadania pytań temu świadkowi, mimo że jego oświadczenia - jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - były jednym z trzech dowodów rozstrzygających o sprawstwie oskarżonego, zaś Sąd zobowiązany był zapewnić środki równoważące obronie brak realnej możliwości zwalczania wiarygodności oświadczeń dowodowych składanych przez świadka w postępowaniu przygotowawczym, czego nie uczyniono, 3. art. 7 w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez dowolną, fragmentaryczną i wybiórczą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, odniesioną w apelacji w sposób szczegółowo tam opisany do zeznań i wyjaśnień K.C. T. K., A. W., K. B., T. A. i D. K. oraz samego oskarżonego T. D., jak również materiałów z kontroli operacyjnej, jak również podniesionego w apelacji zarzutu obrazy prawa materialnego, a to art. 258 § 2 k.k. w zw. z art. 258 § 3 k.k. poprzez jego błędną wykładnię wyrażającą się w niedostrzeżeniu, że do przypisania umyślnego uczestnictwa (a w konsekwencji także kierowania) w grupie przestępczej o charakterze zbrojnym konieczne jest nie tylko posiadanie przez sprawcę wiedzy, że co najmniej jeden członek grupy posiada broń palną, ale także o tym. że broń, ta jest lub będzie wykorzystywana na potrzeby zorganizowanej grupy, a nie indywidualne potrzeby posiadacza I KK 314/23 4 broni, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia, albowiem doprowadziło do przeniknięcia do zaskarżonego wyroku uchybień, którymi dotknięty był już wyrok Sądu Okręgowego, determinując jego niezasadne utrzymanie w mocy w zasadniczej części, II. art. 434 § 1 k.p.k. poprzez uzupełnienie ustaleń faktycznych o niekorzystne dla T. D. ustalenie, że miał on świadomość wykorzystywania broni przez członków zorganizowanej grupy przestępczej do celów działalności grupy - mimo że ustalenia takiego nie poczynił Sąd pierwszej instancji i nie wywiedziono środka odwoławczego na niekorzyść oskarżonego, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia, determinując utrzymanie w mocy skazania za czyn z art. 258 § 3 w zw. z art. 258 § 2 k.k. Podnosząc powyższy zarzuty obrońca skazanego wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. W pisemnej odpowiedzi na kasację Prokurator Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego okazała się bezzasadna w stopniu o jakim mowa w dyspozycji przepisu art. 535 § 3 k.p.k. Stosownie do dyspozycji art. 523 § 1 k.p.k., zasadność kasacji jest oceniana z punktu widzenia skutecznego wykazania wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. albo naruszenia prawa i to o charakterze rażącym oraz przedstawienia przekonujących argumentów, że to uchybienie wywarło istotny wpływ na treść wyroku. Oba te warunki, tj. rażące naruszenie prawa i istotny wpływ na treść wyroku, muszą wystąpić łącznie, a brak jednego z nich determinuje uznanie kasacji za całkowicie bezzasadną. Odnosząc się do pierwszego z przedstawionych zarzutów a dotyczących rzekomego zaniechania wyjaśnienia wszystkich okoliczności związanych ze zdarzeniem mającym miejsce w 2015 roku, kiedy to T. D. polecił K. C. ps. „M.” i T. R. ps. „R.” dokonać wymuszenia rozbójniczego na nieustalonych pracownikach I KK 314/23 5 firmy windykacyjnej, działającej na terenie województwa (…) w ten sposób, że za pomocą gróźb pobicia mieli ich doprowadzić do zaniechania egzekucji długu od nieustalonej dotychczas osoby i tym samym dopuścił się przestępstwa z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 191 § 1 k.k., należy stwierdzić, że Sąd II instancji prawidłowo ocenił zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy, jak i słusznie podzielił w tym zakresie ocenę Sądu I instancji co do rzeczywistej roli oskarżonego. Sąd II instancji, dostrzegając pewne niedoprecyzowania w zarzucie, nie uznał, i słusznie, że mają one charakter dyskwalifikujący. Można jedynie w tym miejscu wskazać, iż opis czynu i zachowania oskarżonego sformułowany w wyroku odpowiada wszystkim dyrektywom określonym w treści art. 332 § 1 pkt 2 k.p.k. i art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. Sąd prawidłowo ocenił, że w tej konkretnej sytuacji, popełnienie czynu zostało należycie udowodnione poprzez m.in. wyjaśnienia T. K. i K.C. bezpośrednich wykonawców „zlecenia”. Tym samym brak bardzo dokładnego określenie czasu i miejsca jego popełnienia oraz szczegółowych okoliczności zdarzenia, nie dezawuuje możliwości przypisania winy i wymierzenia stosownej kary sprawcy. Sąd w tym zakresie nie dopuścił się obrazy przepisów z art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. Dochowane zostały w tym zakresie wszelkie standardy oraz nie naruszono norm procedury karnej. W toku niniejszego postępowania Sąd I instancji oparł się na całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, wszechstronnie go rozważył i wysnuł logiczne wnioski, co szczegółowo zostało opisane w uzasadnieniu wyroku. Argumenty podniesione w uzasadnieniu nadzwyczajnego środka zaskarżenia stanowią jedynie polemikę ze stanowiskiem Sądu, opierającą się na odmiennej interpretacji wybranych dowodów i w oderwaniu od całości materiału dowodowego, jak i okoliczności ustalonych w toku postępowania. W żaden sposób, kasator nie wykazał, że Sąd orzekający przy ocenie materiału dowodowego nie uwzględnił zasad logiki, wiedzy oraz doświadczenia życiowego, jak też całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności (art. 410 k.p.k.). W tej sytuacji nie sposób uznać, że rzeczywiście Sąd ad quem dopuścił się przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia tego rodzaju uchybienia. Jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia Sądu II instancji wbrew I KK 314/23 6 twierdzeniom obrońcy wyjaśnienia i zeznania K. C., T. K. oraz A. W. były wiarygodne, spójne, uzupełniające się i korespondujące z pozostałym zgromadzonym materiałem dowodowym w tym m.in. nagraniami z kontroli operacyjnej. Wynikiem wszechstronnego rozważenia przez Sąd odwoławczy materiału dowodowego było wysnucie logicznych wniosków, że oskarżony dopuścił się popełnienia przestępstwa z art. 258 § 2 k.k. w zw. z art. 258 § 3 k.k. Sąd Apelacyjny uznał ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji za trafne, a ocenę karnoprawną zachowania oskarżonego za właściwą. Odmienna i jedynie polemiczna argumentacja obrońcy, na korzyść oskarżonego, nie oznacza, że Sąd II instancji uchybił przepisom kodeksu postępowania karnego tj. art.433 § 2 w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. Analiza zaskarżonego wyroku dowodzi, że zarówno Sąd I Instancji, jak i Sąd odwoławczy oparły swoje rozstrzygnięcia o całokształt zgromadzonego i ujawnionego materiału dowodowego, a swoje stanowisko należycie uzasadniły. Trudno podzielić zaprezentowane w kasacji stanowisko, iż Sąd Apelacyjny, dokonując instancyjnej kontroli zaskarżonego orzeczenia w sposób nieprawidłowy rozważył podniesiony w apelacji zarzut naruszenia prawa materialnego i uznał za Sądem I instancji, że istnieje możliwość przypisania T. D. popełnienia przestępstwa z art. 258 § 2 k.k. w zw. z art. 258 § 3 k.k., a tym samym dokonał błędnej wykładni końcowej części analizowanego przepisu prawa. Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił materiał dowodowy, który w sposób niebudzący wątpliwości wprost wskazuje na T. D. jako współkierującego zorganizowaną grupą przestępczą. Relacje świadków nie pozostawiają wątpliwości, że T. D. podejmował wszystkie najważniejsze decyzje w ramach przestępczych struktur. Decydował o realizacji kolejnych przestępczych działań. Miał bezpośredni wpływ na wykonawców poszczególnych zleceń. Posiadał wiedzę na okoliczność innych przedsięwzięć podejmowanych w ramach jego grupy. Taki też był zakres jego imperium władztwa w odtworzonej strukturze przestępczej. Tym samym Sąd Apelacyjny jedynie potwierdził prawidłowość procedowania w tym zakresie i podzielił pogląd, że szereg zgromadzonych dowodów (w szczególności wyjaśnienia i zeznania A. W., T.K. czy K. C.) w sposób I KK 314/23 7 jednoznaczny wskazują na winę i sprawstwo T. D. Nie można w tym zakresie dostrzec jakichkolwiek uchybień prawnych, w szczególności art. 7 czy art. 410 k.p.k. Chybiony jest również zarzut obrazy art. 434 § 1 k.p.k. podczas gdy w rzeczywistości to wbrew zarzutom autora kasacji, Sąd II instancji nie dokonał uzupełnienia ustaleń faktycznych, w tym niekorzystnych dla oskarżonego. Sąd odwoławczy nie ustalił jako pierwszy, że T. D. miał świadomość wykorzystywania broni przez członków zorganizowanej grupy przestępczej do celów działalności grupy. To za Sądem a quo, który prawidłowo ocenił w tym zakresie materiał dowodowy, w szczególności zeznania K.C. wskazującego, że T. D. miał pełną świadomość korzystania przez niektórych z członków zorganizowanej grupy przestępczej z broni palnej, jedynie potwierdził słuszność przyjętej kwalifikacji prawnej. Oczywistym dla Sądów I, jak i II instancji, w świetle doświadczenia życiowego, zasad logiki było stwierdzenie, że skazany jako sprawujący władzę nad członkami tej grupy miał nie tylko wiedzę ale i wpływ jakimi środkami przymusu posługują się „Jego” ludzie. Ustalenia w tym zakresie Sądu I instancji miały następnie wyraz w przyjętej kwalifikacji prawnej, znalazły całkowitą apobatę Sądu odwoławczego, który nie dokonał w tych ustaleniach żadnej modyfikacji, tym bardziej - jak zaznaczono - na niekorzyść T. D. Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia o bardzo rygorystycznych uwarunkowaniach formalnych co do rodzaju i konstrukcji zarzutów kasacyjnych. W żadnym razie nie jest wystarczającym do uwzględnienia kasacji oparcie się przez jej autora na prezentacji własnych ocen materiału dowodowego i własnych wniosków z tych ocen płynących, bez wykazania uchybień - i to rażących - w procedowaniu bądź rozumowaniu sądu odwoławczego, które w dodatku mogły mieć istotny wpływ na treść orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2017 r., III KK 265/17). W tym stanie rzeczy trzeba stwierdzić, że obrońca skazanego we wniesionej kasacji w stopniu oczywistym nie wykazał, aby zaskarżony wyrok dotknięty był nie tylko rażącym, ale jakimkolwiek naruszeniem prawa. Konsekwencją tej oceny było oddalenie kasacji w formule kwalifikowanej, jako oczywiście bezzasadnej. I KK 314/23 8 Ponadto rozstrzygnięto o kasztach sądowych postępowania kasacyjnego. JML [ms]