I KK 363/22

WyrokIzba Karna2023-07-21

Skład orzekający: Małgorzata Bednarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziów Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy z uwagi na okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności?
Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności nie uprawdopodobniły braku bezstronności sędziów. Koincydencja czasowa terminów rozpraw w różnych sądach ani omyłkowe niepoinformowanie o nagrywaniu rozprawy nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego, gdyż nie wskazują na obiektywne okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności.
Stan faktyczny
Oskarżyciel prywatny złożył wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy kasacyjnej. Jako podstawę podał całokształt dotychczasowego działania Izby Karnej, sugerując tendencyjność w ustalaniu terminów rozpraw oraz brak bezstronności sędziów. Wnioskodawca powołał się na zbieżność terminów rozpraw w różnych sądach oraz na brak zgody na nagrywanie rozprawy i niepoinformowanie o jej nagrywaniu. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku oskarżyciela prywatnego o wyłączenie sędziów od rozpoznania sprawy.

Pełny tekst orzeczenia

I KK 363/22 POSTANOWIENIE Dnia 21 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie E.H. i G.H. oskarżonych o czyn z art. 212 §1 k.k. po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 lipca 2023 r. wniosku oskarżyciela prywatnego W.S. o wyłączenie od rozpoznania sprawy SSN X.Y., SSN X.Z.. i SSN X.X.sz. na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. postanowił: nie uwzględnić wniosku oskarżyciela prywatnego W.S. o wyłączenie od rozpoznania sprawy I KK 363/22 SSN X.Y. , SSN X.Z. i SSN X.X. UZASADNIENIE W dniu 14 września 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja pełnomocnika oskarżyciela prywatnego W.S. od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z 21 stycznia 2022 r. wydanego w sprawie o sygn. akt XVII Ka 1198. Do rozpoznania w/w kasacji został wyznaczony 3-osobowy skład Sądu Najwyższego – SSN X.Y., SSN X.Z. i SSN X.X. Zarządzeniem z 9 listopada 2022 r. został wyznaczony na dzień 10 stycznia 2023 r. termin rozpoznania kasacji. Mailem z 2 stycznia 2023 r. oskarżyciel prywatny W.S. wniósł o odroczenie rozpoznania sprawy. 4 stycznia 2023 r. rozprawa została odwołana, po czym zarządzeniem z 11 stycznia 2023 r. został wyznaczony nowy termin rozprawy na dzień 7 marca 2023 r. – o czym strony zostały poinformowane. I KK 363/22 2 Na rozprawie 7 marca 2023 r. w/w oskarżyciel prywatny złożył wniosek o wyłączenie SSN X.Y., SSN X.Z. i SSN X.X. z uwagi na całokształt dotychczasowego działania Izby Karnej. Działanie Izby Karnej Sądu Najwyższego miało być – zdaniem wnioskodawcy – nacechowane tendencyjnością, gdyż oba terminy rozpraw w niniejszej sprawie miały być ustalane przez byłego i obecnego Prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu. Wywiódł to z faktu, że termin rozprawy wyznaczony na 10 stycznia 2023 r. pokrył się z terminem jego obowiązkowego stawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy we Wrześni i ze sprawą wyznaczoną na ten sam dzień w Sądzie Okręgowym w Poznaniu. Zdaniem wnioskodawcy ta okoliczność stwarza obawy o możliwość wpływu w/w osób na skład sędziowski, którego celem miało być wydanie dla oskarżyciela prywatnego niekorzystnego merytorycznie orzeczenia końcowego w sprawie I KK 363/22. Dodatkowo na rozprawie kasacyjnej, która odbyła się 7 marca 2023 r. podniósł, że o braku bezstronności sędziów wyznaczonych do rozpoznania sprawy świadczy brak zgody na nagrywanie przebiegu rozprawy oraz nie poinformowanie go, że rozprawa będzie nagrywana. Następnie pismem z 11 marca 2023 r. oskarżyciel prywatny zwrócił się do Sądu Najwyższego o wydanie uwierzytelnionego protokołu z rozprawy oraz złożył wniosek o wydanie nagrania rozprawy z 7 marca 2023 r., jednocześnie informując Sąd Najwyższy, że po otrzymaniu wskazanych dokumentów uzupełni złożony 7 marca 2023 r. wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego. Żądane dokumenty W.S. otrzymał ostatecznie 21 kwietnia 2023 r. i pomimo deklaracji do dnia rozpoznania wniosku jego nie uzupełnił. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Wniosek o wyłączenie SSN X.Y., SSN X.Z. i SSN X.X. od rozpoznania sprawy I KK 363/22 nie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności w najmniejszym stopniu nie uprawdopodobniły o braku bezstronności w/w sędziów przy rozpoznawaniu sprawy. Podstawą wyłączenia sędziego w trybie określonym w art. 41 k.p.k. jest zaistnienie okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną I KK 363/22 3 wątpliwość co do jego bezstronności. W literaturze podnosi się, że powodem wyłączenia sędziego w tym trybie mogą być sytuacje wskazujące na trwałe powiązania personalne między nim a stroną lub jej przedstawicielem typu: przyjaźń, niechęć, wrogość, zbieżność lub rozbieżność interesów (por. T.Grzegorczyk – Kodeks postępowania karnego. Komentarza, Zakamycze 1998, s. 142), jak i okoliczności nie mające charakteru opisanego wyżej stosunku osobistego lecz będące mimo to tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności np. udział w wydaniu orzeczenia, co do którego rozpoznawana jest kwestia nieważności, uzewnętrznienie przez sędziego swego poglądu na sprawę przed wydaniem orzeczenia i to zarówno w wypowiedzi na sali sądowej, jak i poza salą, uprzednie orzekanie w sprawie w kwestii incydentalnej jeżeli sędzia wyrobiwszy sobie pogląd w tej sprawie nie jest w stanie zachować obiektywizmu rozpoznając sprawę w jej zasadniczym przedmiocie (por. P.Hofmański, E.Sadzik, K.Zgryzek – Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz, Warszawa 1999, s. 223-227). W realiach niniejszej sprawy Sąd Najwyższy nie dopatrzył się okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wskazanych na wstępie sędziów Sądu Najwyższego. Podniesione zarzuty nie są bowiem tego rodzaju aby pozwalały na wyciągnięcie takiego wniosku tj. że istnieją obiektywnie, a nie tylko w subiektywnym przekonaniu strony, okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności SSN X.Y., SSN X.Z. i SSN X.X. O braku bezstronności w/w sędziów nie świadczy wyznaczenie terminu rozprawy kasacyjnej pokrywającego się z terminami stawiennictwa oskarżyciela prywatnego czy to w Powiatowym Urzędzie Pracy czy też w innej toczącej się sprawie, gdzie jest uczestnikiem postępowania. Należy bowiem wskazać, że koincydencja czasowa terminów rozpraw i posiedzeń w różnych sprawach, które toczą się w różnych sądach nie jest czymś nietypowym i zdarza się taka sytuacja dość często. Z samego faktu, że wyznaczone terminy rozpraw w różnych sądach nakładają się na siebie nie można wnioskować ani o bezprawnym wpływie innych osób na skład orzekający, ani o braku bezstronności sędziów wyznaczonych do rozpoznania sprawy. Tak samo o I KK 363/22 4 braku bezstronności nie może świadczyć fakt omyłkowego nie poinformowania, że rozprawa będzie nagrywana, zwłaszcza, że przewodniczący składu orzekającego przeprosił za zaistniałą sytuację. O braku bezstronności sędziego nie może również świadczyć fakt niewyrażenia oskarżycielowi prywatnemu zgody na nagrywanie rozprawy, zwłaszcza, że rozprawa kasacyjna była nagrywana z urzędu, a nagranie z niej jest dostępne dla stron – o czym wnioskodawca zawczasu został poinformowany. Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia. [as] [MT]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 212 §1 KKart. 41 § 1 KPKart. 42 § 1 KPKart. 41 KPK§1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy