I KK 374/25
WyrokIzba Karna2025-12-18
Skład orzekający: Małgorzata Bednarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach towarzyszących jego powołaniu, podlega rozpoznaniu w trybie art. 41 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty wyłącznie na okolicznościach towarzyszących jego powołaniu, podlega pozostawieniu bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy. Okoliczności te, zgodnie z art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym, nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia lub kwestionowania niezawisłości i bezstronności sędziego, stanowiąc lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k.Stan faktyczny
Obrońca skazanej wniósł o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego S.S. od rozpoznania kasacji. Następnie, po wyznaczeniu sędziego P.K. do rozpoznania wniosku o wyłączenie S.S., obrońca wniósł o wyłączenie sędziego P.K. od rozpoznania wniosku o wyłączenie S.S. Podstawą wniosku o wyłączenie sędziego P.K. były okoliczności związane z trybem jego powołania na urząd sędziego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o wyłączenie SSN P.K. od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN S.S. bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
I KK 374/25 POSTANOWIENIE Dnia 18 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie skazanej K.S. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 grudnia 2025 r. wniosku obrońcy o wyłączenie SSN P.K. od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN S.S postanowił: wniosek o wyłączenie SSN P.K. od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN S.S. od rozpoznania sprawy o sygn. akt I KK 374/25 - pozostawić bez rozpoznania. UZASADNIENIE Zarządzeniem z 6 października 2025 r., SSN S.S. został wyznaczony do rozpoznania kasacji obrońcy od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 25 kwietnia 2025 r., sygn. akt II AKa 94/25, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Opolu z 18 grudnia 2024 r., sygn. akt III K 56/24. Wnioskiem z 11 listopada 2025 r. obrońca skazanej wniósł o wyłączenie SSN S.S. od rozpoznania sprawy. Zarządzeniem z 17 listopada 2025 r., do rozpoznania wniosku o wyłączenie wyznaczono SSN P.K. Pismem z 24 listopada 2025 r., obrońca skazanej wniósł o wyłączenie od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN P.K.
I KK 374/25 2 Uzasadniając wniosek obrońca wskazał, że ww. sędzia został powołany na urząd sędziego w trybie przewidzianym w ustawie z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Zdaniem autora wniosku rozpoznanie sprawy przez ww. sędziego będzie skutkować naruszeniem reguły nemo iudex in causa sua. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy o wyłączenie SSN P.K. od rozpoznana sprawy sygn. akt I KK 374/25, należało pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy. Przedstawione w treści wniosku okoliczności nie mogły zostać rozpoznane w trybie art. 41 § 1 k.p.k. W orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie podkreśla się, że wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem i to niezależnie od tego w jakim okresie i z jakimi ułomnościami w procedurze nominacyjnej doszło to tego powołania (zob. m. in. postanowienie SN z 21 czerwca 2023 r., IV KK 460/19; postanowienie SN z 31 października 2023 r., V KK 358/23). Podnoszone zarzuty nie mogą mieć bowiem charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów (zob. postanowienie SN z 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22). Stanowisko wyrażone w postanowieniu SN z 210 sierpnia 2023 r., V KK 162/22), potwierdza również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 marca 2020 r., sygn. akt P 22/19, z którego wynika, że art. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30), w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
I KK 374/25 3 Także z brzmienia art. 29 § 4 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 622; dalej ustawa o SN), dodanego ustawą z 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1259) wynika, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. Skoro zatem ustawa o Sądzie Najwyższym w sposób szczególny reguluje badanie kwestii bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowania po powołaniu (zob. art. 29 ustawy o SN), to w tym zakresie stanowi lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k., wyłączając możliwość badania określonych w niej przesłanek w ogólnej procedurze (zob. postanowienie SN z 26 stycznia 2023 r., V KK 485/21). Konsekwencją tego stanu rzeczy jest konieczność uznania, iż niedopuszczalne jest zastosowanie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy z treści wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że dotyczy on okoliczności przewidzianych w art. 29 § 5 ustawy o SN, a tak właśnie jest w niniejszej sprawie. Takie procedowanie zmierzałoby do obejścia zawartego w art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym bezwzględnego zakazu, który nie dopuszcza możliwości podważenia orzeczenia wydanego z udziałem sędziego Sądu Najwyższego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności wyłącznie z powodu okoliczności towarzyszących powołaniu tego sędziego. Orzekanie przez ww. sędziego nie jest także równoznaczne ze złamaniem zasady nemo iudex in causa sua. Okoliczność, że dana osoba została powołana na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na skutek rekomendacji KRS ukształtowanej w trybie określonym przepisami wskazanej ustawy, a także treść sformułowanych w tym aspekcie zarzutów kasacyjnych, samo przez się nie przekłada się na ocenę przesłanek z art. 41 § 1 k.p.k. wobec innego sędziego, w tym wypadku, SSN P.K., zwłaszcza bez wykazania dodatkowych okoliczności, które miałyby świadczyć o naruszeniu przez tego sędziego standardów niezawisłości i bezstronności w konkretnej sprawie. Wątpliwości co do
I KK 374/25 4 bezstronności w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k. muszą zatem wynikać z konkretnych sytuacji i faktów, związanych z osobą i zachowaniem sędziego, jego nastawienia do sprawy czy stron, czego nie wykazał wobec SSN P.K. autor wniosku. Mając powyższe okoliczności na uwadze orzeczono jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia. [WB] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- II KK 306/25 2025-09-17Czy wniosek obrońcy o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku, złożony na podstawie art. 532 § 1 k.p.k., powinien zostać uwzględniony, jeśli nie wykazano szczególnych i jednoznacznych okoliczności wskazujących…
- IV KK 412/25 2026-02-12Czy wniosek obrońcy o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku, złożony na podstawie art. 532 § 1 k.p.k., zasługuje na uwzględnienie, jeśli nie został poparty wykazaniem szczególnych i jednoznacznych okolicznośc…
- IV KK 265/24 2024-09-19Czy wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku, złożony na podstawie art. 532 § 1 k.p.k., powinien zostać uwzględniony?
- II KK 469/24 2025-01-10Czy wniosek obrońcy o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku powinien zostać uwzględniony, jeśli nie został uzasadniony szczególnymi okolicznościami wskazującymi na wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kas…
- IV KK 75/25 2025-04-17Czy wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku, złożony przez obrońcę skazanej, powinien zostać uwzględniony, jeśli nie został merytorycznie uzasadniony?
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPKart. 41 § 1art. 42 § 1art. 9aart. 179art. 144 ust. 3art. 29 § 4art. 29art. 29 § 5§ 1§ 4§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy