I KK 396/24

WyrokIzba Karna2024-12-18

Skład orzekający: Adam Roch, Anna Dziergawka, Ryszard Witkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok nakazowy zawierający nieprecyzyjne określenie wymiaru kary ograniczenia wolności (np. "2 (dwa) ograniczenia wolności") narusza prawo procesowe i materialne w sposób uniemożliwiający wykonanie kary?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wyrok nakazowy, w którym wymiar kary ograniczenia wolności został określony w sposób nieprecyzyjny, np. "2 (dwa) ograniczenia wolności", bez wskazania, czy chodzi o miesiące czy lata, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 504 § 1 pkt 5 k.p.k.) i materialnego (art. 34 § 1 k.k.). Taka nieprecyzyjność uniemożliwia prawidłowe wykonanie kary i jest nieusuwalna w trybie sprostowania ani w procedurze przewidzianej w art. 13 § 1 k.k.w., co uzasadnia uchylenie wyroku w tej części.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wydał wyrok nakazowy, uznając oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 209 § 1a k.k. i orzekając karę "2 (dwa) ograniczenia wolności". Wyrok uprawomocnił się. Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść skazanego, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego polegające na nienależytym sprecyzowaniu wymiaru kary ograniczenia wolności, co uniemożliwia jej wykonanie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary ograniczenia wolności i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

I KK 396/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Dziergawka SSN Ryszard Witkowski w sprawie A.O. o przestępstwo z art. 209 § 1a k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 18 grudnia 2024 r. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 8 lipca 2024 r., sygn. akt VIII K 545/24 uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej zawartego w punkcie pierwszym rozstrzygnięcia co do kary ograniczenia wolności i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu do ponownego rozpoznania. Anna Dziergawka Adam Roch Ryszard Witkowski UZASADNIENIE I KK 396/24 2 Wyrokiem nakazowym z dnia 8 lipca 2024 roku, sygn. VIII K 545/24, Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu uznał A.O. za winnego popełnienia czynu z art. 209 § 1a k.k., określając wymiar orzeczonej za to kary na „2 (dwa) ograniczenia wolności”, zobowiązując oskarżonego w tym czasie do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin oraz do realizacji obowiązku łożenia na utrzymanie dwojga dzieci. Wyrok ten uprawomocnił się, wobec niezłożenia sprzeciwu przez żadną ze stron. Kasację na niekorzyść skazanego od powyższego rozstrzygnięcia, w części dotyczącej orzeczenia o karze, wniósł Prokurator Generalny, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa procesowego, to jest art. 504 § 1 pkt 5 k.p.k., polegające na nienależytym sprecyzowaniu zawartego w nim rozstrzygnięcia co do orzeczonej wobec oskarżonego A.O. kary ograniczenia wolności i wymierzeniu tej kary w sposób uniemożliwiający jej wykonanie, poprzez wskazanie, z rażącym naruszeniem przepisu art. 34 § 1 k.k., liczbowo i słownie jedynie czasu jej trwania na „2 (dwóch)” bez określenia wymiaru kary ograniczenia wolności, która stosownie do brzmienia tej normy trwać może najkrócej miesiąc, najdłużej 2 lata i wymierza się ją w miesiącach i latach. Podnosząc powyższy zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co pozwoliło na uwzględnienie jej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z treścią art. 504 § 1 pkt 5 k.p.k. wyrok nakazowy powinien zawierać wymiar kary i inne niezbędne rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie co do wymiaru kary należy rozumieć jako obowiązek wskazania rodzaju kary, jaką sąd orzeka oraz określenia jej rozmiaru w sposób precyzyjny i zrozumiały, umożliwiający jej prawidłowe wykonanie. Tymczasem w niniejszej sprawie powyższego wymogu sąd I instancji nie dopełnił. Z sentencji orzeczenia wyczytać jedynie można, iż sąd rejonowy wymierzył oskarżonemu karę „2 (dwóch) ograniczenia wolności”. Trafnie więc zauważa skarżący, że nie wskazuje ona czy oskarżonemu A.O. została wymierzona kara dwóch miesięcy, czy też dwóch lat ograniczenia wolności. W świetle art. 34 § 1 k.k. I KK 396/24 3 każde z tych rozwiązań jest możliwe. Kara ograniczenia wolności trwa bowiem najkrócej miesiąc, a najdłużej 2 lata. Jednocześnie nieprecyzyjność ta jest nieusuwalna zarówno w trybie sprostowania, jak i w procedurze przewidzianej w art. 13 § 1 k.k.w., dotyczy bowiem meritum orzeczenia. Rację ma zatem Prokurator Generalny, że taki sposób redakcji sentencji wyroku rażąco narusza wskazane w kasacji przepisy prawa. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż brak określenia rozmiaru orzeczonej kary w sposób precyzyjny i zrozumiały, umożliwiający jej prawidłowe wykonanie stanowi zatem rażące naruszenie prawa materialnego (wyrok SN z dnia 4 lutego 2010 r., V KK 301/09, OSNKW 2010, z. 6, poz. 52; wyrok SN z dnia 11 stycznia 2023 r., II KK 543/22, LEX nr 3507378). Oczywisty jest przy tym wpływ powyższych uchybień na treść orzeczenia, gdyż uniemożliwiają one wykonanie orzeczonej wobec A.O. kary. Przy ponownym rozpoznaniu przekazanej mu sprawy Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu dokładając należytej uwagi ponownie wymierzy oskarżonemu stosowną karę. Anna Dziergawka Adam Roch Ryszard Witkowski [WB [a.ł.]]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 209 § 1art. 535 § 5 KPKart. 504 § 1 pkt 5 KPKart. 34 § 1 KKart. 13 § 1 KK§ 1§ 5§ 1 pkt 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy