I KK 4/22

WyrokIzba Karna2024-10-09

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek obrońcy skazanego o podwyższenie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, przyznanego na mocy postanowienia Sądu Najwyższego, powinien zostać uwzględniony w oparciu o zapatrywania prawne dotyczące rozproszonej kontroli konstytucyjności aktów podustawowych i zrównania stawek z wynagrodzeniem adwokata z wyboru?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stwierdzenie przez sąd niekonstytucyjności przepisów, na podstawie których orzeczono o kosztach pomocy prawnej świadczonej przez adwokata z urzędu, obliguje do odstąpienia od ich stosowania i umożliwia wydanie postanowienia uzupełniającego, z uwzględnieniem stawek należnych adwokatowi działającemu z wyboru. W związku z tym, Sąd Najwyższy podwyższył wynagrodzenie zasądzone na rzecz adwokata z urzędu do kwoty 720 zł, w tym 23% VAT, zgodnie ze stawką dla obrońcy z wyboru, uwzględniając już w tej kwocie należny podatek VAT.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o podwyższenie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, które zostało wcześniej zasądzone postanowieniem Sądu Najwyższego. Wniosek opierał się na potrzebie zrównania stawek z wynagrodzeniem adwokata z wyboru, w świetle orzecznictwa dotyczącego kontroli konstytucyjności przepisów wykonawczych. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek, uwzględniając argumentację dotyczącą stawek i podatku VAT.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił podwyższyć wynagrodzenie zasądzone od Skarbu Państwa na rzecz adwokata z sumy 442,80 zł do kwoty 720 zł, w tym 23% VAT.

Pełny tekst orzeczenia

I KK 4/22 POSTANOWIENIE Dnia 9 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie G.M., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 9 października 2024 r. wniosku obrońcy skazanego o podwyższenie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skazanemu z urzędu, przyznanego na mocy postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2022 r., sygn. akt I KK 4/22, na podstawie art. 626 § 2 k.p.k., p o s t a n o w i ł: podwyższyć wynagrodzenie zasądzone od Skarbu Państwa na rzecz adw. D.G. – Kancelaria Adwokacka w P. z sumy 442,80 (czterysta czterdzieści dwa złote i 80/100), w tym 23% VAT do kwoty 720 (siedemset dwadzieścia) złotych, w tym 23% VAT. UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2022 r., sygn. akt I KK 4/22, zasądzono na rzecz adw. D.G. – Kancelaria Adwokacka w P. kwotę 442,80 złotych, w tym 23% VAT, za sporządzenie i wniesienie kasacji na korzyść skazanego jako jego obrońca ustanowiony z urzędu, na podstawie § 17 ust. 3 pkt 1 w zw. z § 4 ust. 1-3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów I KK 4/22 2 nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (ówcześnie: t.j. Dz.U.2019.18). Pismem z dnia 4 września 2024 r. obrońca skazanego złożył wniosek o uzupełnienie ww. postanowienia w części dotyczącej wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skazanemu z urzędu poprzez jego podwyższenie o kwotę 442,80 zł. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. W postanowieniu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2023 r., sygn. akt I KZP 5/23 (LEX nr 3644320), wyrażono potrzebę dokonywania rozproszonej kontroli konstytucyjności aktów podustawowych wskazując, że „stwierdzenie przez sąd niekonstytucyjności przepisów, na podstawie których orzeczono o kosztach pomocy prawnej świadczonej przez adwokata z urzędu, obliguje do odstąpienia od ich stosowania i umożliwia, w trybie przepisu art. 626 § 2 k.p.k., wydanie postanowienia uzupełniającego, z uwzględnieniem stawek należnych adwokatowi działającemu z wyboru”. Podzielając powyższe zapatrywanie prawne i uznając konieczność zrównania w niniejszej sprawie stawki za sporządzenie i wniesienie kasacji przez obrońcę z urzędu ze stawką za tego rodzaju czynność odnoszącą się do obrońcy z wyboru, należało podwyższyć wynagrodzenie zasądzone na rzecz adw. D.S. z kwoty 442,80 zł, w tym 23% VAT, do sumy 720 zł, wynikającej z § 11 ust. 3 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U.2023.1964), uwzględniając jednak już w tej kwocie wysokość należnego podatku VAT. Zasądzenie wynagrodzenia w oparciu o stawkę dla adwokata z wyboru powiększoną o kwotę podatku VAT na podstawie ówcześnie obowiązującego Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu stanowiłoby bowiem nieuprawnione tym razem uprzywilejowanie adwokatów ustanowionych z urzędu wobec adwokatów z wyboru, którym stawki zasądza się bez ich powiększenia o kwotę należnego podatku VAT. Obrońca w swoim piśmie wnosił zresztą wprost, że podstawą jego wynagrodzenia powinny być przepisy Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie I KK 4/22 3 opłat za czynności adwokackie, które nie przewidywały i również obecnie nie przewidują podwyższenia wynagrodzenia o należny podatek VAT. Nie jest przy tym uprawnione, by wynagrodzenie obrońcy ustalić w oparciu o obecnie obowiązujące przepisy regulujące wynagrodzenie obrońcy z urzędu, skoro nie mają one zastosowania do spraw, które zostały rozpoznane przed wejściem w życie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2024.763). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. WB [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 626 § 2 KPK§ 2§ 17 ust. 3§ 4 ust. 1§ 11 ust. 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy