I KK 48/23

WyrokIzba Karna2024-06-25

Skład orzekający: Antoni Bojańczyk, Pawła Kołodziejskiego

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, który nie jest już przydzielony do rozpoznania sprawy, podlega rozpoznaniu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego, który nie jest już przydzielony do rozpoznania danej sprawy, jest bezprzedmiotowy i dlatego pozostawia się go bez rozpoznania. Podobnie wniosek o wyłączenie sędziego rozpoznającego wniosek o wyłączenie pierwszego sędziego staje się bezprzedmiotowy, gdy pierwszy sędzia nie jest już zaangażowany w sprawę.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Marka Motuka. Powodem były wątpliwości co do bezstronności i niezawisłości sędziego Kołodziejskiego, związane z jego powołaniem i podległością służbową. Postępowanie zostało zawieszone w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego. Następnie, z uwagi na zmianę składu orzekającego w sprawie głównej i fakt, że sędzia Marek Motuk nie jest już przydzielony do tej sprawy, Sąd Najwyższy podjął zawieszone postępowanie i pozostawił wniosek o wyłączenie bez rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy podjął zawieszone postępowanie i pozostawił wniosek obrońcy o wyłączenie sędziego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Marka Motuka bez rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

I KK 48/23 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk w sprawie P. B. skazanego z art. 296 § 3 k.k. i in., w przedmiocie wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w sprawie o sygn. akt I KK 48/23, po rozważeniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 25 czerwca 2024 r. kwestii podjęcia zawieszonego postępowania i rozpoznania wniosku o wyłączenie, na podstawie art. 22 § 1 k.p.k. a contrario i art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: 1. podjąć zawieszone postępowanie; 2. wniosek obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w sprawie o sygn. akt I KK 48/23 pozostawić bez rozpoznania. UZASADNIENIE We wniosku z dnia 20 maja 2023 r. obrońca skazanego P. B., adw. M. B., zażądała wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w sprawie o sygn. akt I KK 48/23 na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. z uwagi na uzasadnione I KK 48/23 2 wątpliwości co do jego instytucjonalnej bezstronności, jak i niezawisłości albowiem wobec SSN Pawła Kołodziejskiego zachodzą tożsame okoliczności dotyczące wyłączenia sędziego, tj. powołanie tego Sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3) oraz podległość służbową SSN Pawła Kołodziejskiego Ministrowi Sprawiedliwości – Prokuratorowi Generalnemu przez cały okres pracy zawodowej przed objęciem funkcji sędziego Sądu Najwyższego (pkt 1) oraz rozpoznania niniejszego wniosku przez Sąd, który nie ma w swoim składzie osoby powołanej do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), zgodnie z zasadą nemo iudex in causa sua (pkt 2) (k. 368-371 sprawy I KK 48/23). Sprawę zarejestrowano jako wniosek o wyłączenie sędziego w tzw. kontrolce rozstrzygnięć incydentalnych pod sygn. KRI 244 i przydzielono sędziemu referentowi do składu jednoosobowego (k. 372 i 375 akt sprawy I KK 48/23). Postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2024 r. postępowanie zostało zawieszone z uwagi na to, że postanowieniem z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt II CNPP 8/22, Sąd Najwyższy przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne dotyczące zgodności z Konstytucją RP przepisu art. 87 § 1 zd. drugie ustawy o Sądzie Najwyższym (z wnioskiem o zbadanie zgodności przepisu art. 87 § 1 zd. drugie ww. ustawy z Konstytucją RP zwróciła się również Krajowa Rada Sądownictwa uchwałą nr […] z dnia 29 sierpnia 2023 r.). Sprawa zainicjowana wnioskiem Krajowej Rady Sądownictwa została zarejestrowana w Trybunale Konstytucyjnym pod sygnaturą K 14/23. Postępowanie zawieszono uznając, że z punktu widzenia rozstrzygnięcia wniosku o wyłącznie zasadnicze znaczenie będzie miało wyrażone przez Trybunał Konstytucyjny stanowisko odnośnie związania Sądu Najwyższego uchwałą interpretacyjną składu 7 sędziów najwyższego organu władzy sądowniczej zawierającą określoną wykładnię przepisów art. 40 k.p.k. i art. 41 § 1 k.p.k., której postanowiono nadać moc zasady prawnej (uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. I KZP 22/22). Wskazana w postanowieniu Sądu Najwyższego 25 października 2023 r., sygn. I KK 483, przyczyna zawieszenia postępowania formalnie wprawdzie nie ustała, bowiem nie zapadło orzeczenie sądu konstytucyjnego we wskazanej sprawie, to jednak należy uznać, że niezbędne stało się obecnie podjęcie zawieszonego postępowania. Należy bowiem I KK 48/23 3 przyjąć, że instytucja zawieszenia postępowania dotyczyć może jedynie takiego postępowania, które jest prawnie dopuszczalne. Pozbawione uzasadnienia jest bowiem sięganie po instytucję prawa procesowego określoną w przepisie art. 22 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy postępowanie jest niedopuszczalne, zaś dokonanie zaś oceny dopuszczalności tego postępowania nie jest funkcjonalnie związane z ustaloną uprzednio przyczyną zawieszenia postępowania (ocena ta ma charakter autonomiczny). W niniejszym układzie procesowym dalsze wyczekiwanie na wydanie rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny byłoby nie tylko bezprzedmiotowe, ale wręcz jawi się jako całkowicie nieracjonalne. Wobec przydzielenia sprawy sygn. I KK 48/23 do referatu innego sędziego (por. zarządzenia na k. 441-443 akt), zdezaktualizowała się obecnie potrzeba rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka. Sędzia Marek Motuk nie jest już bowiem sędzią przydzielonym do rozpoznania sprawy I KK 48/23, a zatem rozpoznanie wniosku o wyłączenie tego sędziego jest w sposób oczywisty bezprzedmiotowe, skoro wniosek o wyłączenie dotyczyć może tylko sędziego przydzielonego do rozpoznania sprawy. Tym samym jako bezprzedmiotowy jawi się również wniosek w wyłączenie sędziego przydzielonego do rozpoznania wniosku wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka. Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia, tj. po podjęciu zawieszonego postępowania pozostawił wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka bez rozpoznania. [PGW] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 296 § 3 KKart. 22 § 1 KPKart. 41 § 1 KPKart. 42 § 1 KPKart. 87 § 1art. 40 KPK§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy