I KO 17/20

Izba Karna2020-07-29

Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz, Jacek Błaszczyk, Marek Pietruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzekanie przez sędziego w sprawie, w której wcześniej orzekał w przedmiocie innego wniosku o wznowienie postępowania opartego na odmiennych podstawach prawnych i faktycznych, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. uzasadniającą wznowienie postępowania z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Orzekanie przez sędziego w sprawie, w której wcześniej orzekał w przedmiocie innego wniosku sygnalizacyjnego opartego na innych podstawach prawnych i faktycznych, nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. uzasadniającej wznowienie postępowania z urzędu. Strona nie ma prawa do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w trybie art. 542 § 3 k.p.k., a jedynie może zasygnalizować wystąpienie uchybienia.
Stan faktyczny
Skazany złożył pismo do Sądu Najwyższego, sygnalizując potrzebę wznowienia postępowania ze względu na udział w wydaniu orzeczenia osoby podlegającej wyłączeniu z mocy prawa (art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.). Skazany wskazał, że sędzia Sądu Apelacyjnego, który orzekał w sprawie, brała udział w wydaniu wcześniejszego postanowienia dotyczącego innego wniosku o wznowienie. Podniósł również zarzuty dotyczące wadliwości postępowania w niższych instancjach. Sąd Apelacyjny wcześniej stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I KO 17/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz (przewodniczący) SSN Jacek Błaszczyk (sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński w sprawie K. K. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 lipca 2020 r., wniosku skazanego o wznowienie w trybie art. 542 § 3 k.p.k. postępowania, zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 13 marca 2020 r., sygn. akt II AKo (…), p o s t a n o w i ł stwierdzić brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 marca 2020 r. Sąd Apelacyjny w (…), sygn. akt II AKo (…) stwierdził brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania w sprawie VI K (…) Sądu Rejonowego w M. VI Zamiejscowy Wydział Karny z/s w B. zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w O. w sprawie VII Ka (…). W dniu 26 marca 2020 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo, w którym skazany zasygnalizował potrzebę wznowienia postępowania w sprawie sygn. akt II AKo (…) ze względu na uchybienie z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., z uwagi na to, że w wydaniu orzeczenia brała udział osoba podlegająca wyłączeniu z mocy prawa. W uzasadnieniu wniosku skazany wskazał, że w 2 wydaniu postanowienia w sprawie o sygn. akt II AKo (…) Sądu Apelacyjnego w (…) brała udział sędzia A. K. , która orzekała uprzednio w sprawie o sygn. akt II AKo (…) Sądu Apelacyjnego w (…). Nadto skazany powołał się na okoliczności związane z rozpoznaniem sprawy o sygn. akt VI K (…) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w M. VI Zamiejscowy Wydział Karny z/s w B. zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w O. w sprawie VII Ka (…). Skazany zakwestionował także uprawnienie sędziego S. P. do orzekania w sprawie Sądu Rejonowego w B. o sygn. akt VI K (...), z uwagi na treść uchwały Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2003 r., sygn. akt III CZP 46/13. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Na wstępie przypomnieć należy, że wznowienie postępowania karnego na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. z powodu wystąpienia jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05, OSNKW 2005, z. 6, poz. 48). Stronie nie przysługuje więc, w takiej sytuacji, wniosek o wznowienie postępowania karnego, a jedynie może, w trybie art. 9 § 2 k.p.k., zasygnalizować organowi procesowemu wystąpienie uchybienia należącego do katalogu bezwzględnych przyczyn odwoławczych w celu jego ujawnienia. Tego rodzaju inicjatywa strony uruchamia przeprowadzanie czynności z urzędu i w przypadku potwierdzenia istnienia uchybienia należącego do katalogu przewidzianego w powołanym przepisie, dochodzi do wznowienia postępowania z urzędu i uchylenia wadliwego orzeczenia. Rozważając, czy w niniejszej sprawie rzeczywiście doszło do ziszczenia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej, zasadnym jest wskazać, że istotnie sędzia Sądu Apelacyjnego w (…) A. K. wchodząca w skład Sądu Apelacyjnego w (…), który wydał postanowienie w dniu 13 marca 2020 r., w sprawie sygn. akt II AKo (…), brała udział w wydaniu postanowienia z dnia 15 3 listopada 2019 r., sygn. akt II AKo (…), którego przedmiotem był także wniosek sygnalizacyjny skazanego o wznowienie z urzędu postępowania w sprawie VI K (…) Sądu Rejonowego w M. VI Zamiejscowy Wydział Karny z/s w B. zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w O. w sprawie sygn. akt VII Ka (…), w którym skazany powoływał się na fakt, że protokolant brał udział w sprawie również na etapie postępowania przygotowawczego, gdzie także był protokolantem. Należy jednakże stwierdzić, że okoliczność ta nie może stanowić przesłanki do wznowienia postępowania z urzędu. Orzekanie w sprawie K. K. przez sędziego, który uprzednio orzekał w przedmiocie innego wniosku sygnalizacyjnego, opartego o inne podstawy prawne i wskazującego na odrębne okoliczności faktyczne mające stanowić podstawę wznowienia postępowania w trybie przepisów Rozdziału 56 Kodeksu postepowania karnego, nie stanowiło podstawy do wyłączenia tego sędziego - z mocy prawa – na podstawie art. 40 § 1 k.p.k. Także fakt, że ten sam sędzia wystosował (wystosowała) w dniu 3 grudnia 2019 r. pismo do skazanego, w którym poinformowała go, że postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 15 listopada 2019 r. jest prawomocne i nie podlega zmianie, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania z urzędu. Odnosząc się zaś do kwestii wadliwości postępowania w sprawie o sygn. akt VI K (…) Sądu Rejonowego w M. VI Zamiejscowy Wydział Karny z/s w B. zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w O. , w sprawie sygn. akt VII Ka (…) i fakt, że orzekał w niej sędzia S. P. to wskazać należy, że kwestie te były już przedmiotem wniosku skazanego, odnośnie którego wypowiedział się Sąd Apelacyjny w (…) w postanowieniu z dnia 13 marca 2020 r., sygn. akt II AKo (…) (k. 10 v. akt Sądu Najwyższego). W takiej sytuacji należy stwierdzić, że w sprawie nie występuje bezwzględna przyczyna odwoławcza, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. 4 Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw określonych w art. 542 § 3 k.p.k. do wznowienia postępowania z urzędu i dlatego orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 1 KPKart. 439 § 1 KPKart. 9 § 2 KPKart. 40 § 1 KPK§ 3§ 1 pkt 1§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy