I KO 17/26
PostanowienieIzba Karna2026-04-09
Skład orzekający: Piotr Mirek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy złożenie fałszywych zeznań przez świadka w postępowaniu, które doprowadziło do skazania, stanowi podstawę do wznowienia postępowania z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. a contrario?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, mimo że skazana sugerowała, iż ustalenia faktyczne mogły być oparte na fałszywych zeznaniach świadka. Sąd wskazał, że nawet jeśli skazanie było konsekwencją przestępstwa popełnionego przez świadka, to taka sytuacja odpowiada podstawie wznowienia z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., a nie wznowieniu z urzędu. Wznowienie na tej podstawie wymaga wniosku strony i ustalenia faktu złożenia fałszywych zeznań prawomocnym wyrokiem skazującym.Stan faktyczny
Skazana M. K. wniosła o wznowienie postępowania z urzędu, twierdząc, że jej skazanie było wynikiem fałszywych zeznań świadka E. M. Postępowanie karne zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Koninie. Kasacja obrońcy skazanej została oddalona. Skazana powołała się na art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. jako podstawę wznowienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
I KO 17/26
ZARZĄDZENIE
Dnia 9 kwietnia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek
w sprawie M. K.
po rozpoznaniu wniosku skazanej sygnalizującego wystąpienie podstawy
wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu
Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2023 r., sygn. II AKa 138/23,
utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Koninie z dnia 15 czerwca 2022
r., sygn. akt II K 47/19,
na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. a contrario,
nie stwierdził podstaw wznowienia z urzędu postępowania
zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 21
listopada 2023 r., sygn. II AKa 138/23.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Koninie, wyrokiem z dnia 15 czerwca 2022 r., sygn. akt II K
47/19, uznał M. K. za winną przestępstwa kwalifikowanego z art. 258 § 1 k.k., a
także czynu realizującego znamiona z art. 53 ust. 2 u.p.n. w zw. z art. 61 u.p.n. w
zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. oraz
przestępstwa z art. 56 ust. 3 u.p.n. w zw. z art. 65 § 1 k.k. Na tej podstawie
wymierzył oskarżonej kary jednostkowe, a następnie karę łączną 7 lat i 6 miesięcy
pozbawienia wolności oraz 550 stawek dziennych grzywny, po 100 zł każda. Wyrok
ten, w zakresie dotyczącym oskarżonej M. K. został zaskarżony apelacją jej
obrońcy, która jednak okazała się nieskuteczna. Sąd Apelacyjny w Poznaniu,
I KO 17/26 2
wyrokiem z dnia 21 listopada 2023 r., sygn. II AKa 138/23, utrzymał zaskarżony
wyrok w mocy w części dotyczącej oskarżonej. Kasację od powyższego wyroku
wniósł obrońca oskarżonej. Sąd Najwyższy, postanowieniem z dnia 11 czerwca
2025 r., sygn. akt I KK 294/24,oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.
Pismem datowanym na 25 listopada 2025 r. prawomocnie skazana M. K.
wniosła o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym
wyrokiem z dnia 15 czerwca 2022 r., sygn. akt. II K 47/19. W ocenie skarżącej w
sprawie zachodzą okoliczności świadczące o wystąpieniu bezwzględnej przyczyny
odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.
Wbrew zapatrywaniom skazanej – pomijając to, że kwestia braku
wiarygodności zeznań E. M. była podnoszona w postępowaniu, którego dotyczy
sygnalizacja (w kasacji uznanej przez Sąd Najwyższy za oczywiście bezzasadną
wskazano, że świadek była już skazana za składanie fałszywych zeznań) –
podnoszona przez nią okoliczność nie stanowi o wystąpieniu w niniejszej sprawie
uchybienia stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9
k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k.
Jak wynika z treści uzasadnienia wniosku, podstawę wznowienia
postępowania z urzędu ma stanowić złożenie przez świadka E. M. fałszywych
zeznań w sprawie toczącej się pod sygn. II K 47/19, co ma potwierdzać
przedstawienie jej zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 233 § 1 k.k. w
postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w K. – […].
Przyjęcie założenia – zgodnie z twierdzeniem skazanej – że hipotetycznie
istnieje możliwość wykazania, że ustalenia faktyczne, decydujące o przypisaniu
skazanej odpowiedzialności za zarzucane jej przestępstwa, były poczynione w
oparciu o fałszywe zeznania, nie oznacza że wyrok objęty wnioskiem o wznowienie
został wydany, mimo że zachodziła inna okoliczność wyłączająca ściganie, o której
mowa w art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k.
Jeżeli skazana nie popełniłaby zarzucanego jej czynu, a jej skazanie było
konsekwencją przestępstwa popełnionego w związku z postępowaniem, a to
przestępstwa składania fałszywych zeznań przez w/w świadka, to sytuacja taka
I KO 17/26 3
odpowiada podstawie wznowienia z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. W takim przypadku
wznowienie postępowania nie następuje z urzędu, lecz na wniosek odpowiadający
wymogom określonym w art. 545 § 2 k.p.k., a fakt złożenia fałszywych zeznań musi
być, zgodnie z art. 541 k.p.k., ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba
że orzeczenie takie nie może zapaść z powodu przyczyn wymienionych w art. 17 §
1 pkt 3-11 lub w art. 22. W tym wypadku wniosek o wznowienie postępowania
powinien wskazywać wyrok skazujący lub orzeczenie zapadłe w postępowaniu
karnym, stwierdzające niemożność wydania wyroku skazującego.
Z tych powodów rozstrzygnięto jak niezaskarżalnym zarządzeniu.
[J.J.]
[r.g.]
Powiązane orzeczenia
- IV KO 37/20 2020-09-09Czy prawomocne skazanie świadka za złożenie fałszywych zeznań, które miały wpływ na ustalenia faktyczne w innej sprawie, stanowi podstawę do wznowienia postępowania karnego na podstawie art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., jeśli t…
- IV KO 44/20 2020-10-29Czy oświadczenie świadka o złożeniu fałszywych zeznań w toku postępowania karnego, złożone po uprawomocnieniu się wyroku, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. i art. 54…
- IV KO 65/15 2016-02-09Czy wniosek o wznowienie postępowania oparty na twierdzeniu o fałszywych zeznaniach pokrzywdzonej, które nie zostało poparte prawomocnym wyrokiem skazującym za składanie fałszywych zeznań, spełnia przesłanki z art. 540 §…
- III KO 93/15 2015-12-10Czy skazanie świadka za składanie fałszywych zeznań w związku z postępowaniem, którego wznowienia się domaga, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, jeśli te fałszywe zeznania dotyczyły kwestii nieistotnych dla roz…
- IV KO 2/21 2021-04-28Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniu o złożeniu fałszywych zeznań przez pokrzywdzonych, może być oparty na podstawie wznowienia z art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., jeśli nie zostało wydane prawom…
Powołane przepisy
art. 542 § 3 KPKart. 258 § 1 KKart. 53 ust. 2art. 61art. 12 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 65 § 1 KKart. 56 ust. 3art. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 439 § 1 pkt 9
KPKart. 17 § 1 pkt 11 KPKart. 233 § 1 KK
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy