I KO 17/26

PostanowienieIzba Karna2026-04-09

Skład orzekający: Piotr Mirek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy złożenie fałszywych zeznań przez świadka w postępowaniu, które doprowadziło do skazania, stanowi podstawę do wznowienia postępowania z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. a contrario?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, mimo że skazana sugerowała, iż ustalenia faktyczne mogły być oparte na fałszywych zeznaniach świadka. Sąd wskazał, że nawet jeśli skazanie było konsekwencją przestępstwa popełnionego przez świadka, to taka sytuacja odpowiada podstawie wznowienia z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., a nie wznowieniu z urzędu. Wznowienie na tej podstawie wymaga wniosku strony i ustalenia faktu złożenia fałszywych zeznań prawomocnym wyrokiem skazującym.
Stan faktyczny
Skazana M. K. wniosła o wznowienie postępowania z urzędu, twierdząc, że jej skazanie było wynikiem fałszywych zeznań świadka E. M. Postępowanie karne zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Koninie. Kasacja obrońcy skazanej została oddalona. Skazana powołała się na art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. jako podstawę wznowienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

I KO 17/26 ZARZĄDZENIE Dnia 9 kwietnia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek w sprawie M. K. po rozpoznaniu wniosku skazanej sygnalizującego wystąpienie podstawy wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2023 r., sygn. II AKa 138/23, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Koninie z dnia 15 czerwca 2022 r., sygn. akt II K 47/19, na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. a contrario, nie stwierdził podstaw wznowienia z urzędu postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2023 r., sygn. II AKa 138/23. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Koninie, wyrokiem z dnia 15 czerwca 2022 r., sygn. akt II K 47/19, uznał M. K. za winną przestępstwa kwalifikowanego z art. 258 § 1 k.k., a także czynu realizującego znamiona z art. 53 ust. 2 u.p.n. w zw. z art. 61 u.p.n. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. oraz przestępstwa z art. 56 ust. 3 u.p.n. w zw. z art. 65 § 1 k.k. Na tej podstawie wymierzył oskarżonej kary jednostkowe, a następnie karę łączną 7 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 550 stawek dziennych grzywny, po 100 zł każda. Wyrok ten, w zakresie dotyczącym oskarżonej M. K. został zaskarżony apelacją jej obrońcy, która jednak okazała się nieskuteczna. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, I KO 17/26 2 wyrokiem z dnia 21 listopada 2023 r., sygn. II AKa 138/23, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy w części dotyczącej oskarżonej. Kasację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonej. Sąd Najwyższy, postanowieniem z dnia 11 czerwca 2025 r., sygn. akt I KK 294/24,oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Pismem datowanym na 25 listopada 2025 r. prawomocnie skazana M. K. wniosła o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 15 czerwca 2022 r., sygn. akt. II K 47/19. W ocenie skarżącej w sprawie zachodzą okoliczności świadczące o wystąpieniu bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Wbrew zapatrywaniom skazanej – pomijając to, że kwestia braku wiarygodności zeznań E. M. była podnoszona w postępowaniu, którego dotyczy sygnalizacja (w kasacji uznanej przez Sąd Najwyższy za oczywiście bezzasadną wskazano, że świadek była już skazana za składanie fałszywych zeznań) – podnoszona przez nią okoliczność nie stanowi o wystąpieniu w niniejszej sprawie uchybienia stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. Jak wynika z treści uzasadnienia wniosku, podstawę wznowienia postępowania z urzędu ma stanowić złożenie przez świadka E. M. fałszywych zeznań w sprawie toczącej się pod sygn. II K 47/19, co ma potwierdzać przedstawienie jej zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 233 § 1 k.k. w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w K. – […]. Przyjęcie założenia – zgodnie z twierdzeniem skazanej – że hipotetycznie istnieje możliwość wykazania, że ustalenia faktyczne, decydujące o przypisaniu skazanej odpowiedzialności za zarzucane jej przestępstwa, były poczynione w oparciu o fałszywe zeznania, nie oznacza że wyrok objęty wnioskiem o wznowienie został wydany, mimo że zachodziła inna okoliczność wyłączająca ściganie, o której mowa w art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. Jeżeli skazana nie popełniłaby zarzucanego jej czynu, a jej skazanie było konsekwencją przestępstwa popełnionego w związku z postępowaniem, a to przestępstwa składania fałszywych zeznań przez w/w świadka, to sytuacja taka I KO 17/26 3 odpowiada podstawie wznowienia z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. W takim przypadku wznowienie postępowania nie następuje z urzędu, lecz na wniosek odpowiadający wymogom określonym w art. 545 § 2 k.p.k., a fakt złożenia fałszywych zeznań musi być, zgodnie z art. 541 k.p.k., ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że orzeczenie takie nie może zapaść z powodu przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3-11 lub w art. 22. W tym wypadku wniosek o wznowienie postępowania powinien wskazywać wyrok skazujący lub orzeczenie zapadłe w postępowaniu karnym, stwierdzające niemożność wydania wyroku skazującego. Z tych powodów rozstrzygnięto jak niezaskarżalnym zarządzeniu. [J.J.] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 542 § 3 KPKart. 258 § 1 KKart. 53 ust. 2art. 61art. 12 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 65 § 1 KKart. 56 ust. 3art. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 17 § 1 pkt 11 KPKart. 233 § 1 KK

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy