I KO 24/25
Izba Karna2025-05-28
Skład orzekający: Paweł Wiliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien z urzędu wznowić postępowanie karne, jeśli w składzie sądu orzekającego brał udział sędzia powołany z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, bez wykazania dodatkowych okoliczności wskazujących na naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego, mimo udziału w składzie sądu sędziego powołanego z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa. Wskazano, że samo powołanie sędziego w takim trybie nie jest wystarczające do wznowienia postępowania z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. Konieczne jest wykazanie istnienia konkretnych okoliczności, które w związku z wadliwością procesu powoływania prowadzą do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności sędziego w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.Stan faktyczny
Obrońca skazanego K. C. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, sygnalizując konieczność wznowienia z urzędu. Jako podstawę wskazał udział w składzie Sądu Apelacyjnego i Sądu Okręgowego sędziów powołanych w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek w trybie art. 542 § 3 k.p.k. Wcześniej Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy w tej samej sprawie, badając również podstawy z art. 439 § 1 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego postępowania karnego.Pełny tekst orzeczenia
I KO 24/25 ZARZĄDZENIE Dnia 28 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński po zapoznaniu się z pismem obrońcy skazanego K. C. oznaczonym jako wniosek o wznowienie postępowania, sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt II AKa 471/21, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 1 października 2021 r., sygn. akt III K 81/21, stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.). UZASADNIENIE Obrońca skazanego K. C. w piśmie z 18 lutego 2025 r. oznaczonym jako wniosek o wznowienie postępowania, sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt II AKa 471/21, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 1 października 2021 r., sygn. akt III K 81/21, wskazał na wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. związanej z wadliwie ukształtowanym składem Sądu odwoławczego oraz Sądu I instancji, polegającym na udziale w składzie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu sędziego X.Y., zaś w składzie Sądu Okręgowego we Wrocławiu sędziego X.Y.1, którzy stanowisko sędziego
I KO 24/25 2 odpowiednio sądu apelacyjnego i okręgowego uzyskali w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS. Zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k. możliwe jest wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem z powodu wskazanych tam przesłanek. Z urzędu wznowienie takiego postępowania sądowego możliwe jest także w razie ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 542 § 3 k.p.k.) i do jednej z nich właśnie odnosi się wniosek sygnalizacyjny. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania tej sprawy ma uchwała 3 połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020. Jak wskazano w niej: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albo sprzeczność składu sądu z przepisami prawa w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Oznacza to konieczność wykazania istnienia „okoliczności” wskazujących na szczególnie bliski związek konkretnego sędziego z organami władzy wykonawczej w okresie podejmowania przez te organy zamachu na dobro wymiaru sprawiedliwości, które w związku z faktem powołania na stanowisko sędziowskie z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS prowadzą do wniosku, że nie zapewnia on w ocenie bezstronnego obserwatora wymaganych standardów bezstronności i niezależności. W tej sprawie autor sygnalizacji, poza wskazaniem na sam fakt powołania sędziów sądów obu instancji z udziałem wadliwie funkcjonującej KRS nie wskazał na istnienie żadnych takich okoliczności. Nie są one także znane Sądowi Najwyższemu z urzędu. Dodać należy, że postanowieniem z dnia 29 lutego 2024 r., I KK 435/23, Sąd Najwyższy oddalił jako oczywiście bezzasadną kasację obrońcy skazanego w tej samej sprawie, a zakresem badania z urzędu były wówczas również objęte podstawy z art. 439 § 1
I KO 24/25 3 k.p.k. Nie można wprawdzie wykluczyć ujawnienia się tych przesłanek w przyszłości, jednak nie są one na tym etapie znane. W tych okolicznościach stwierdzić należało, że przedstawiona sygnalizacja nie wykazała podstaw do stwierdzenia by ujawniona została przesłanka wskazana w art. 542 § 3 k.p.k., a zatem wznowienie postępowania jest w tym trybie pozbawione podstaw. Biorąc powyższe pod uwagę zarządzono, jak na wstępie. [PŁ] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- V KO 207/25 2025-12-17Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu, jeżeli skazany wskazuje na wadliwie ukształtowany skład sądu z uwagi na udział sędziów powołanych z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądown…
- IV KO 154/24 2025-06-12Czy Sąd Najwyższy powinien z urzędu wznowić postępowanie karne, jeśli obrońca skazanego wskazuje na udział w wydaniu orzeczenia sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy nowe…
- I KO 122/24 2025-05-21Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu z uwagi na udział w składzie sądu sędziego powołanego w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, jeśli nie wykazano konkre…
- V KO 68/24 2025-07-16Czy udział w składzie orzekającym sędziego powołanego na urząd z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. stanowi bezwzględną podstawę wznowienia postępowania karnego z urzędu, jeśli ni…
- V KO 57/25 2025-04-23Czy wznowienie postępowania karnego z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. jest uzasadnione, gdy skazana zarzuca nienależytą obsadę sądu z uwagi na udział sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukszt…
Powołane przepisy
art. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt. 2 KPKart. 540 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 379 pkt 4 KPCart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1art. 439 § 1§ 3§ 1 pkt. 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy