I KO 29/21
Izba Karna2021-08-26
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który powołuje się na okoliczności już rozpoznawane przez Sąd Najwyższy, może zostać odrzucony jako oczywiście bezzasadny bez wzywania do usunięcia braków formalnych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając go za oczywiście bezzasadny na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. Wniosek ten powoływał się na okoliczności, które były już przedmiotem analiz w poprzednich postępowaniach o wznowienie, a które Sąd Najwyższy szczegółowo rozpoznał i odniósł się do nich w swoich orzeczeniach. Brak nowych, nieznanych wcześniej okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania, skutkuje odrzuceniem wniosku.Stan faktyczny
Skazany K. J. złożył kolejny wniosek o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem. Wniosek ten opierał się na tych samych okolicznościach, które były już przedmiotem analiz w poprzednich wnioskach o wznowienie postępowania, rozpatrywanych przez Sąd Najwyższy. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I KO 29/21 POSTANOWIENIE Dnia 26 sierpnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie K. J. skazanego z art. 148 §1 d.k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 sierpnia 2021 r. wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z dnia 3 listopada 2004 r., sygn. akt II K [...], zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 19 maja 2005 r., sygn. akt II AKa [...], na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., p o s t a n o w i ł: odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 3 listopada 2004 r., sygn. akt II K [...], Sąd Okręgowy w S. uznał oskarżonego K. J. za winnego tego, że w dniach 25 - 26 maja 1996 r. w S. , działając w bezpośrednim zamiarze pozbawienia życia małoletniego M. B. kierował dokonaniem tego czynu w ten sposób, że podjął decyzję o zabójstwie w/w, po czym zlecił jego wykonanie M. B. i nieletniemu T. M., wskazując jako miejsce popełnienia przestępstwa las w pobliżu miejscowości B., w rezultacie czego w dniu 26 maja 1996 r. M. B. wywołał M. B. z mieszkania, a następnie pod pozorem ukrytego w lesie motocykla obaj zaprowadzili go do kompleksu leśnego w pobliżu miejscowości B., gdzie po uprzednim skrępowaniu rąk i nóg oraz pobiciu zadzierzgnęli na jego
2 szyi sznurek, doprowadzając do zgonu, po czym dodatkowo nożem zadali w okolice łopatki prawej ranę kłuto-ciętą drążącą do jamy opłucnej prawej, a następnie zakopali zwłoki w przygotowanym uprzednio dole, tj. popełnienia czynu z art. 16 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. z 1969 r. i z mocy tych przepisów skazał go na karę 25 lat pozbawienia wolności, a na mocy art. 40 § 1 k.k. i art. 44 § 1 k.k. z 1969 r. orzekł wobec K. J. karę dodatkową pozbawienia praw publicznych na okres lat ośmiu. Po rozpoznaniu apelacji wywiedzionej przez obrońcę oskarżonego Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z dnia 19 maja 2005 r., sygn. akt II AKa [...], zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że oskarżonego K. J. uznał za winnego tego, że w drugiej połowie maja 1996 r. w S., chcąc, aby inna osoba dokonała czynu zabronionego nakłaniał M. B. do pozbawienia życia małoletniego M. B. w ten sposób, że zlecił mu dokonanie jego zabójstwa, w rezultacie czego w dniu 26 maja 1996 r. w godzinach wieczornych M. B. wywołał małoletniego z mieszkania, po czym wspólnie z T. M., używając podstępu, zaprowadzili go do kompleksu leśnego w pobliżu miejscowości B., w miejsce, gdzie był wykopany dół i po skrępowaniu M. B. rąk i nóg dokonali jego zabójstwa poprzez zadzierzgnięcie na szyi pętli ze sznura, co doprowadziło do zgonu na skutek uduszenia, zaś zwłoki zakopali w przygotowanym uprzednio dole, tj. czynu określonego w art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. z 1969 r., za co na podstawie tych przepisów skazał go, zaś na podstawie art. 20 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. z 1969 r. wymierzył oskarżonemu karę 25 lat pozbawienia wolności, a na podstawie art. 40 § 1 k.k. z 1969 r. orzekł wobec oskarżonego karę dodatkową pozbawienia praw publicznych na 8 lat. Wyrok Sądu odwoławczego zaskarżył w całości kasacją obrońca skazanego. Wskazany wyżej nadzwyczajny środek zaskarżenia został oddalony przez Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt III KK 182/06. W dniu 1 lipca 2021 r. do Sądu Najwyższego wpłynął kolejny wniosek K. J. o wznowienie postępowania wraz z wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu. Autor pisma po raz kolejny powołał okoliczności, które były już przedmiotem analiz Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
3 Na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. należało odmówić przyjęcia wniosku, bez wzywania skazanego do usunięcia jego braków formalnych i bez próby ich usunięcia poprzez wyznaczenie obrońcy z urzędu. Wymieniony na wstępie przepis nakazuje podjęcie takiej decyzji wtedy, gdy z treści wniosku niepochodzącego od podmiotu fachowego wynika jego oczywista bezzasadność. W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednoznacznie wskazuje się, że instytucja wznowienia postępowania należy do kręgu nadzwyczajnych środków zaskarżenia, których procesowe uruchomienie może nastąpić wyłącznie na podstawie przesłanek ściśle określonych w ustawie. Katalog okoliczności otwierających drogę do wystąpienia z inicjatywą wzruszenia prawomocnego rozstrzygnięcia zawierają przepisy art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k., art. 542 § 3 k.p.k. Zaznaczyć przy tym należy, że w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego i niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1247) od dnia 1 lipca 2015 r. powstał obowiązek dokonywania kontroli wniosku o wznowienie postępowania – z punktu widzenia jego ewentualnej oczywistej bezzasadności. Ustawodawca w treści art. 545 § 3 k.p.k. określił, że sąd odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od prokuratora, obrońcy lub pełnomocnika, bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. Decydująca jednak jest sama treść wniosku o wznowienie, która może być oczywiście bezzasadna z różnych powodów. Ta oczywista bezzasadność wynikać może z tego, że we wniosku wskazano podstawy wznowienia, które nie są przewidziane w ustawie albo z tego, że w ogóle nie wskazano żadnych podstaw wznowienia, ograniczając się do postulowania przeprowadzenia kolejnej kontroli odwoławczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016, z. 1, poz. 5). Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że pismo skazanego K. J. nie zawiera argumentacji, która pozwoliłaby na ustalenie, iż w sprawie miały miejsce okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania ujęte w art. 540 § 1 – 3 k.p.k. Podkreślić należy, że sprawa tego
4 samego skazanego o wznowienie postępowania zawisła już kilkakrotnie przed Sądem Najwyższym. (zob. postanowienia SN: z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt III KO 53/08; z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt III KO 78/13; z dnia 19 lutego 2018 r., sygn. akt III KO 13/17; z dnia 16 stycznia 2020 r., sygn. akt I KO 2/19). Analizując treść uzasadnień tych orzeczeń w kontekście argumentacji zawartej w złożonym obecnie wniosku i pismach uzupełniających wskazać należy, że skazany po raz kolejny powołuje się na okoliczności, które były już przedmiotem wniosków o wznowienie postępowania i do których szczegółowo oraz wyczerpująco odnosił się Sąd Najwyższy w powołanych judykatach. Nie dostrzegając także, aby zachodziły inne okoliczności, które mogłyby zadecydować o uwzględnieniu wniosku o wznowienie postępowania, Sąd Najwyższy uznał, że jest on bezzasadny w stopniu oczywistym i w trybie art. 545 § 3 k.p.k. należało odmówić jego przyjęcia.
Powiązane orzeczenia
- V KO 84/22 2022-10-18Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na okolicznościach już rozpoznanych lub niekwalifikujących się jako podstawa wznowienia, może zostać odrzucony jako oczywiście bezzasadny bez wzywania do usunięcia br…
- III KO 141/25 2025-12-03Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, złożony przez skazanego, który nie zawiera argumentacji uzasadniającej wznowienie postępowania na podstawie przepisów art. 540, 540a, 540b lub 542 § 3 k.p.k., może zostać uz…
- III KO 107/25 2025-12-12Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który nie wskazuje konkretnych podstaw faktycznych i prawnych uzasadniających jego złożenie, może zostać odrzucony jako oczywiście bezzasadny bez wzywania do usunięcia brakó…
- IV KO 122/20 2020-12-04Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który nie spełnia wymogów formalnych i którego treść wskazuje na oczywistą bezzasadność, powinien zostać odrzucony bez wzywania do uzupełnienia braków?
- III KO 120/19 2019-12-18Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który nie powołuje żadnych okoliczności mieszczących się w katalogu przesłanek określonych w art. 540 k.p.k. i jego następcach, może zostać uznany za oczywiście bezzasadny i…
Powołane przepisy
art. 148 §1art. 545 § 3 KPKart. 16 KKart. 148 § 1 KKart. 40 § 1 KKart. 44 § 1 KKart. 18 § 1 KKart. 20 § 1 KKart. 540 KPKart. 540a KPKart. 540b KPKart. 542 § 3 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy