I KO 36/21

Izba Karna2021-11-16

Skład orzekający: Paweł Wiliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy niewłaściwe wyznaczenie składu orzekającego może stanowić podstawę do wznowienia postępowania z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził brak przesłanek do wznowienia postępowania z urzędu. Nawet gdyby doszło do naruszenia przepisów dotyczących wyznaczenia składu sądu (art. 350 § 1 k.p.k. i art. 351 § 1 k.p.k.), nie stanowi to bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Jest to jedynie uchybienie określone w art. 438 pkt 2 k.p.k., które nie może skutkować wznowieniem postępowania z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.
Stan faktyczny
K. A. złożył pismo zatytułowane „wniosek”, które zostało potraktowane jako wniosek sygnalizujący wystąpienie podstawy do wznowienia postępowania z urzędu. Podniesiono w nim zarzut „niewłaściwego wyznaczenia składu orzekającego”. Sąd Najwyższy rozważył, czy okoliczność ta może stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Analizie poddano sposób wyznaczenia składów sądów pierwszej i drugiej instancji. Ostatecznie stwierdzono brak przesłanek do wznowienia postępowania z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak przesłanek do podjęcia czynności w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania. O treści zarządzenia i jego niezaskarżalności poinformowano K. A.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I KO 36/21 ZARZĄDZENIE Dnia 16 listopada 2021 r. 1. Z uwagi na treść pisma K. A. z dnia 27 lipca 2021 r., zatytułowanego „wniosek”, potratować je – w myśl art. 9 § 2 k.p.k. – jako wniosek sygnalizujący wystąpienie podstawy do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt II AKa (…), którym utrzymano w mocy wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II K (…), gdyż podnoszona w nim okoliczność – „niewłaściwe wyznaczenie składu orzekającego” może stanowić podstawę do rozważenia kwestii zaistnienia przesłanki bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytej obsady sądu, stanowiącej podstawę wznowienia postępowania tylko z urzędu. 2. Stwierdzić brak przesłanek do podjęcia czynności w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt II AKa (…), którym utrzymano w mocy wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II K (…). Zgodnie bowiem z art. 542 § 3 k.p.k. postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. (bezwzględnych przyczyn odwoławczych), przy czym wznowienie postępowania jedynie z powodów określonych w pkt 9-11 może nastąpić tylko na korzyść oskarżonego. W piśmie z dnia 27 lipca 2021 r. K. A. zasygnalizował zaistnienie na gruncie przedmiotowej sprawy bezwzględnej podstawy odwoławczej, tj. niewłaściwego wyznaczenia składu orzekającego. Nie 2 wskazał jednak czy, w jego ocenie, uchybienie to dotyczyło składu Sądu I instancji, czy Sądu II instancji. Odnosząc się do ww. kwestii wskazać należy, że zarówno skład Sądu I instancji, jak i II instancji wyznaczony został do rozpoznania sprawy w oparciu o przepis art. 351 k.p.k. Zgodnie z dyspozycją art. 351 § 1 k.p.k. w brzmieniu obowiązującym do 12 sierpnia 2017 r. sędziego albo sędziów powołanych do orzekania w sprawie wyznaczało się w kolejności według wpływu sprawy oraz jawnej dla stron listy sędziów danego sądu lub wydziału. Odstępstwo od tej kolejności było dopuszczalne tylko z powodu choroby sędziego lub z innej ważnej przyczyny, co należało zaznaczyć w zarządzeniu o wyznaczeniu rozprawy. Przepis ten został uchylony z dniem 12 sierpnia 2017 r. W niniejszej sprawie zarządzeniem Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego O. z dnia 11 marca 2013 r. zarejestrowano sprawę w repertorium „K” pod sygn. II K (…) oraz zarządzono rozpoznanie sprawy w składzie jednoosobowym, wyznaczając sędziego sprawozdawcę - w kolejności ustalonej listą sędziów - w osobie SSO A. K. (k. 739, t. IV). Sąd Okręgowy w O. w składzie SSO A. K. wydał w dniu 10 stycznia 2014 r., sygn. akt II K […], wyrok skazujący K. A. za czyn z art. 278 § 1 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. w zb. z art. 254a § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zb. z art. 12 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Z kolei skład Sądu II instancji w osobach SSA J. D. (sprawozdawcy), SSA A. U. oraz SSA A. C. został wyznaczony w oparciu o zarządzenia Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) w dnia 27 lutego 2014 r. (k. 1342, t.VII) oraz z dnia 28 lutego 2014 r. (k. 1342-1343, t.VII). Sąd Apelacyjny w (…) w powyższym składzie osobowym wydał w dniu 27 marca 2014 r., sygn. akt II AKa (…) wyrok utrzymujący w mocy zaskarżony wyrok Sądu I instancji. Jednocześnie wskazać należy, że jak wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego – nawet wyznaczenie składu sądu z naruszeniem reguł określonych w art. 350 3 § 1 k.p.k. i art. 351 § 1 k.p.k. nie może być uznane za bezwzględną przyczynę odwoławczą, lecz jedynie za uchybienie określone w art. 438 pkt 2 k.p.k. (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2004 r., V KK 195/04, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2012 r., IV KK 164/1, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2005 r. I KZP 43/05). Z tego względu czynienie wnikliwych ustaleń odnośnie do tego, czy wyznaczenie składu Sądu I instancji i II instancji nastąpiło zgodnie z treścią art. 351 k.p.k. jest bezprzedmiotowe, gdyż nawet stwierdzenie ewentualnych nieprawidłowości w tym zakresie nie powodowałoby zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a w konsekwencji nie mogłoby skutkować wznowieniem postępowania z urzędu - na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. 3. O treści zarządzenia i jego niezaskarżalności poinformować K. A., doręczając odpis niniejszego zarządzenia. Sędzia SN Paweł Wiliński UZASADNIENIE

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 9 § 2 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 KPKart. 351 KPKart. 351 § 1 KPKart. 278 § 1 KKart. 13 § 1 KKart. 254a § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 12 KKart. 294 § 1 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy