I KO 51/24

Izba Karna2024-06-20

Skład orzekający: Jarosław Matras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stan zdrowia oskarżonego, uniemożliwiający mu stawiennictwo w sądzie właściwym miejscowo, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu zapewnienia sprawnego przebiegu postępowania i realizacji prawa do obrony?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stan zdrowia oskarżonego, potwierdzony opinią biegłego, który uniemożliwia mu stawiennictwo w sądzie właściwym miejscowo, stanowi uzasadnioną podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Kluczowe jest zapewnienie sprawnego przebiegu postępowania i możliwości realizacji prawa do obrony przez oskarżonego, co może być utrudnione lub niemożliwe w sądzie odległym od miejsca jego zamieszkania.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko R. K. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem był stan zdrowia oskarżonego, który uniemożliwia mu stawiennictwo w sądzie we Wrocławiu, mimo że pozwala na udział w postępowaniu. Obrońca oskarżonego również zwrócił się o przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w Zgorzelcu, jako najbliższego miejsca zamieszkania oskarżonego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę V K 261/24 do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu.

Pełny tekst orzeczenia

I KO 51/24 POSTANOWIENIE Dnia 20 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie R. K. oskarżonego o czyn z art. 286 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 czerwca 2024 r. wniosku Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę V K 261/24 przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 maja 2024 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia- Śródmieścia we Wrocławiu wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania w trybie art. 37 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu sprawy toczącej się przeciwko R. K. o czyn z art 286 § 1 k.k. W uzasadnieniu postanowienia sąd wskazał, że obecny stan zdrowia oskarżonego potwierdzony opinią biegłego, pozwala uczestniczyć w postępowaniu sądowym, jednocześnie schorzenia narządów ruchu na jakie cierpi uniemożliwiają mu stawiennictwo w sądzie we Wrocławiu. Sąd przywołał, że biegły wskazał jednocześnie, iż ze względu na stan zdrowia wskazane jest, aby udział w czynnościach procesowych I KO 51/24 2 realizowany był w sądzie jak najbliżej miejsca zamieszkania oskarżonego. Ponadto, jak podano w postanowieniu, pismem z dnia 6 marca 2024 r. obrońca oskarżonego zwróciła się do sądu o rozważenie przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Rejonowego w Zgorzelcu, jako położonemu najbliżej miejsca zamieszkania oskarżonego; wskazała też, że oskarżony deklaruje wolę brania udziału w rozprawach sądowych. W ocenie sądu, wskazane okoliczności uzasadniają wystąpienie do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu a mianowicie Sądowi Rejonowemu w Zgorzelcu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek należało uwzględnić. Na wstępie przypomnieć należy, że przepis art. 37 k.p.k. zakłada w swej istocie nadzwyczajność sytuacji warunkującej odstępstwo od zasady rozpoznania sprawy przez miejscowo właściwy sąd, nakazując przy tym upatrywanie podstaw takiego rozstrzygnięcia w pojęciu „dobra wymiaru sprawiedliwości”. Treść wskazanego w ustawie pojęcia w orzecznictwie Sądu Najwyższego jest tłumaczona jako m.in. sytuacja, w której istnieje ryzyko nierozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, a zatem gdy istnieje realne zagrożenie dla sprawności procesu. Oceniając możliwość zagwarantowania sprawności procesu trzeba mieć na uwadze także te okoliczności, w których sprawne przeprowadzenie procesu wydaje się być niewykonalne bez przełamania zasady wynikającej z art. 31 § 1 k.p.k., a więc zasady właściwości miejscowej sądu. Chodzi m.in. o sytuację, gdy stan zdrowia strony procesu, która chce w nim uczestniczyć, wyklucza możliwość osobistego w niej uczestniczenia, bądź też ze względu na narażanie jej zdrowia, w sposób istotny taką obecność utrudnia czy ogranicza, co może mieć znaczenie np. w kontekście prawa do obrony. Skorzystanie z możliwości odstępstwa od reguły rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, jaką przewiduje art. 37 k.p.k., prowadzi wówczas do usunięcia przeszkody uniemożliwiającej czy utrudniającej zakończenie sprawy. Patrząc z tej perspektywy na wniosek sądu zgodzić się należy, że ustalony i potwierdzony przez biegłego stan zdrowia oskarżonego stanowi przeszkodę do sprawnego przeprowadzenia i merytorycznego zakończenia postępowania sądowego w sądzie właściwym. Z opinii tej wynika, że w obecnym stanie zdrowia I KO 51/24 3 oskarżony może uczestniczyć w postępowaniu sądowym i zgłaszać się w celu brania udziału w rozprawie ale stawiennictwo w sądzie w jego przypadku ograniczone jest obecnością schorzeń narządu ruchu, które uniemożliwiają stawiennictwo w sądzie we Wrocławiu. Ze względu na stan zdrowia oskarżonego wskazane jest, aby jego udział w czynnościach procesowych był realizowany w sądzie jak najbliższym jego miejsca zamieszkania. Powyższe okoliczności wskazują na potrzebę przekazania sprawy do rozpoznania do Sądu Rejonowego w Zgorzelcu. Mając na uwadze powyższe okoliczności, jak też treść art. 37 k.p.k., orzeczono jak w dyspozytywnej części postanowienia. [J.J.] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 1 KKart. 37 KPKart 286 § 1 KKart. 31 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy