I KO 62/58

UchwałaIzba Karna1958-12-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 139 k.k. czyn polegający na tym, że oskarżony uczynił bezskutecznymi znaki prawnie umieszczone przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej na nowo przez niego budowanej stodole, przez to, że mimo zakazu budował w dalszym ciągu aż do zakończenia tegoż budynku?
Ratio decidendi
Przestępstwo z art. 139 k.k. jest spełnione z chwilą ukończenia działania przeciwko znakowi w jednej z postaci wymienionych w tym przepisie. Działanie polegające na dokonaniu czynności, których znak zabrania, nie wchodzi w skład elementów przestępstwa określonego w art. 139 k.k. i wobec tego nie podlega ukaraniu na jego podstawie. Jeżeli sprawca, nie naruszając samego znaku, nie zastosuje się do wyrażonej tym znakiem woli organu władzy lub administracji, może ponosić odpowiedzialność na podstawie innych przepisów, np. prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Oskarżony budował stodołę, na której Prezydium Powiatowej Rady Narodowej umieściło znaki prawne. Oskarżony, mimo zakazu, kontynuował budowę aż do jej zakończenia, czyniąc tym samym znaki bezskutecznymi. Sąd Wojewódzki w Rzeszowie przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą tego, czy takie działanie wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 139 k.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że czyn polegający na kontynuowaniu budowy mimo zakazu, bez fizycznego naruszenia znaków prawnych, nie wyczerpuje znamion przestępstwa z art. 139 k.k.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes S. Kurowski. Sędziowie: A. Kafarski, A. Bachrach (sprawozdawca). Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Michała S. oskarżonego z art. 139 k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie w trybie art. 390 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 139 k.k. czyn polegający na tym, że oskarżony uczynił bezskutecznymi znaki prawnie umieszczone przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej na nowo przez niego budowanej stodole, przez to, że mimo zakazu budował w dalszym ciągu aż do zakończenia tegoż budynku?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneJak wynika z tytułu rozdziału XXI k.k., działanie określone w art. 139 k.k. jest przestępstwem przeciwko władzom i urzędom. Działanie sprawcy jest wprawdzie skierowane bezpośrednio przeciwko znakom właściwych organów władzy lub administracji, wyrażających określoną ich wolę poddania danego przedmiotu stosownemu rozporządzeniu tych organów, lecz zamiar sprawcy skierowany przeciwko fizycznej całości znaków, ich widoczności (lub czytelności) zwraca się w istocie rzeczy przeciwko organowi władzy lub administracji, który znaki te umieścił. Jeżeli działanie sprawcy nie jest związane z takim zamiarem, to sprawca może ponosić odpowiedzialność na zasadzie art. 19 prawa o wykroczeniach.Należy podkreślić, że przestępstwo z art. 139 k.k. jest spełnione z chwilą ukończenia działania przeciwko znakowi w jednej z postaci wymienionych wyżej. Wszelkie inne działania, w szczególności polegające na dokonaniu czynności, których znak zabrania, nie wchodzą w skład elementów przestępstwa określonego w art. 139 k.k. i wobec tego nie podlegają ukaraniu na jego podstawie.Jeżeli zatem sprawca, nie naruszając samego znaku, nie zastosuje się do wyrażonej tym znakiem woli organu władzy lub administracji, to może jedynie ponieść odpowiedzialność w tych wypadkach, gdy istnieją normy prawne, które niestosowanie się do danego rodzaju nakazu czy zakazu organu władzy lub administracji uznają za przestępstwo lub wykroczenie.W niniejszej sprawie takimi normami są przepisy karne rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym (Dz. U. z 1939 r. Nr 34 - z późniejszymi zmianami), w szczególności przepis art. 339 przewidujący karę za niezastosowanie się do zarządzeń władz, wydanych m.in. na podstawie art. 379 rozporządzenia uprawniającego właściwe władze do wstrzymania robót budowlanych w określonych w nim wypadkach.W razie gdyby sprawca dopuścił się zarówno czynności określonych w art. 139 k.k., jak i przekroczenia wspomnianych przepisów prawa budowlanego, będzie on ponosił odpowiedzialność za każdy z tych czynów oddzielnie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 139 KKart. 390 KPKart. 19art. 339art. 379

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.