I KO 63/24

I KO 63/24 ZARZĄDZENIE Dnia 20 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w związku z pismem skazanego z dnia 11 czerwca 2024 r. sygnalizującym potrzebę wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2021 r., sygn. akt II AKa 164/21, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt III K 29/20, na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. zarządził: stwierdzić brak podstaw do wznowienia z urzędu wyżej opisanego postępowania. UZASADNIENIE Pismem z dnia 11 czerwca 2024 r. skazany R. Ł. zwrócił się do Sądu Najwyższego o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2021 r., sygn. akt II AKa 164/21, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt III K 29/20. Jako podstawę wznowieniową wskazał wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej wywołanej faktem, że w składzie sądu I instancji zasiadała sędzia X.Y. powołana na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3), która wcześniej orzekała w tej sprawie na podstawie delegacji. I KO 63/24 2 Inicjatywa skazanego nie mogła przynieść oczekiwanego przez niego rezultatu. Należy przypomnieć, że z powołanej w ww. piśmie uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110-1/20, absolutnie nie wynika, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po dniu 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu niezawisłości i bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Wskazana bezwzględna przyczyna odwoławcza, zgodnie z treścią powołanej uchwały, zachodzi wyłącznie wtedy, gdy wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W powyższym kontekście należy także przypomnieć, że Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, odnosząc się do ww. uchwały połączonych Izb, również wskazał, że brak jest podstaw do przyjęcia a priori, iż każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Oznacza to, że w świetle ww. uchwał, dla wykazania zaistnienia w konkretnej sprawie stanu określanego mianem „nienależytej obsady sądu” nie wystarczy odwołać się do instytucjonalnej nieprawidłowości powoływania sędziów na podstawie procedury konkursowej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ustanowionym ustawą z 2017 r. Konieczne jest bowiem wykazanie in concreto, że sędzia nie gwarantował chociażby minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości. To zaś należy uczynić odwołując się do testu, którego elementy zostały opisane w obu ww. uchwałach Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 2022 r., II KK 85/22, zob. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2022 r., III KK 216/22, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt V KK I KO 63/24 3 171/22). Tego rodzaju okoliczności w ww. piśmie nie wskazano. Nie stwierdzono ich również z urzędu. W kontekście orzekania ww. sędzi na podstawie aktu delegacji, należy nadto przypomnieć, że Sąd Najwyższy, który - w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 16 listopada 2021 r. wydanym w sprawach połączonych od C – 748/19 do C – 754/19 - badał kwestię zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., na skutek udziału w składzie orzekającym sędziego delegowanego przez Ministra Sprawiedliwości do pełnienia obowiązków w sądzie apelacyjnym, jednoznacznie stwierdził, że judykat ten nie daje podstaw do wzruszenia, prawomocnego przed dniem 16 listopada 2021 r., orzeczenia wydanego przez sąd, w którego składzie zasiadał sędzia delegowany przez Ministra Sprawiedliwości, na podstawie zakwestionowanych w tym orzeczeniu przepisów krajowych. W konsekwencji nie stwierdził zaistnienia w badanej przez siebie sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej (zob. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. II KK 379/20; podobnie uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2021 r., II KK 484/21). Na zakończenie należy także wspomnieć, że słuszne jest stanowisko, zgodnie z którym przepis art. 542 § 4 k.p.k. w zw. z art. 536 k.p.k. rodzi wiążące domniemanie, iż sprawa, która była rozpoznawana przez Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym, została przez ten sąd zbadana również z punktu widzenia ewentualnych uchybień z art. 439 § 1 k.p.k., co tym samym blokuje możliwość wznowienia z urzędu postępowania (zob. J. Matras [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz, wyd. II, red. K. Dudka, Warszawa 2020, komentarz do art. 542, teza 5). W przedmiotowej sprawie toczyło się zaś postępowanie kasacyjne zainicjowane kasacjami wywiedzionymi przez obrońców M. M. i A. W., którzy wraz z R. Ł. zostali skazani w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2021 r., sygn. akt II AKa 164/21. Wspomniane środki zaskarżenia zostały oddalone jako oczywiście bezzasadne postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt V KK 687/21. I KO 63/24 4 Mając powyższe na uwadze, zarządzono jak wyżej. ł.n [a.ł]