I KO 66/23
Izba Karna2023-11-09
Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, który w przeszłości, jako prokurator, nadzorował postępowanie przygotowawcze w sprawie, powinien zostać wyłączony od rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od udziału w rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w odbiorze zewnętrznym. Bezstronność ta jest analizowana przez pryzmat oceny przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora postępowania karnego. Okoliczności wskazujące na wcześniejszy wpływ sędziego na kierunek i zakres postępowania przygotowawczego, w tym udział w podejmowaniu istotnych decyzji procesowych, mogą wzbudzić takie wątpliwości.Stan faktyczny
Sędzia Sądu Najwyższego X.Y. złożył wniosek o wyłączenie go od rozpoznania sprawy zainicjowanej wnioskiem skazanego D.R. o wznowienie postępowania. Sędzia X.Y. uzasadnił wniosek tym, że w latach 2016-2017, jako prokurator, nadzorował postępowanie przygotowawcze w sprawie D.R. i zapoznawał się z jej przebiegiem, uczestnicząc w podejmowaniu kluczowych decyzji. W ocenie sędziego, mogło to wzbudzić wątpliwości co do jego bezstronności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Sądu Najwyższego X.Y. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I KO 66/23.Pełny tekst orzeczenia
I KO 66/23 POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie D.R. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 listopada 2023 r. wniosku sędziego Sądu Najwyższego X.Y. o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I KO 66/23, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego X.Y. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I KO 66/23. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo skazanego D.R., które zostało potraktowane jako jego wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, wydanym w sprawie o sygn. akt II AKa 346/18. W dniu 16 sierpnia 2023 r. sprawa zainicjowana ww. wnioskiem została przydzielona do rozpoznania SSN X.Y. W dniu 19 października 2023 r. SSN X.Y. przedłożył do akt sprawy wniosek o wyłączenie go od rozpoznania niniejszej sprawy. W uzasadnieniu podał, że w latach 2016-2017 wykonywał obowiązki prokuratora w Departamencie Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej, a więc miało to miejsce w czasie, gdy ta jednostka nadzorowała postępowanie przygotowawcze w sprawie skazanego D.R., prowadzone przez […] Wydział Zamiejscowy Prokuratury Krajowej. Sprawy wskazanego Wydziału pozostawały w bezpośrednim i bieżącym nadzorze
I KO 66/23 2 zwierzchnim wnioskującego Sędziego. SSN X.Y. wskazał, że w ramach tego nadzoru wielokrotnie zapoznawał się z przedmiotową sprawą, omawiał ją z prokuratorem referentem, co udokumentowano stosownymi wpisami w dokumentacji służbowej. Podkreślił, że konsultowano z nim kluczowe kwestie dotyczące tej sprawy, tj. kierunku i zakresu śledztwa, konstrukcji zarzutów czy stosowania środków zapobiegawczych oraz potrzeby przedłużania postępowania i sposobu jego merytorycznego zakończenia. W ocenie SSN X.Y., wobec wskazanych okoliczności, w odbiorze zewnętrznym mogą powstać uzasadnione wątpliwości co do możliwości bezstronnego rozpoznania przez niego sprawy zainicjowanej wnioskiem D.R. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek należało uwzględnić i w konsekwencji wyłączyć SSN X.Y. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I KO 66/23. Pojęcie bezstronności na gruncie art. 41 § 1 k.p.k. obejmuje zarówno subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym, opartą na zobiektywizowanych przesłankach i analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora postępowania karnego (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 18 marca 2009 r., IV KK 380/08; z dnia 8 lutego 2011 r., V KK 227/10). Jak wynika z wniosku SSN X.Y., miał on wpływ na kierunek i zakres postępowania przygotowawczego prowadzonego w sprawie objętej obecnie wnioskiem o wznowienie postępowania karnego, uczestniczył w podejmowaniu istotnych procesowo decyzji, w tym kluczowej decyzji o kształcie zarzutów przedstawionych ówczesnemu podejrzanemu D.R. Obecnie SSN X.Y. miałby rozpoznać wniosek o wznowienie postępowania w sprawie, z którą zapoznał się w ramach czynności podejmowanych jako prokurator. Jest to sytuacja w pewnym zakresie podobna (chociaż zdecydowanie nie tożsama) z opisaną w art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. Wobec tego należy podzielić stanowisko wnioskującego Sędziego, że orzekanie przez niego w przedmiocie wniosku skazanego o wznowienie postępowania karnego mogłoby wzbudzić u obiektywnego, postronnego obserwatora uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.
I KO 66/23 3 Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia. (TM) [ms]
Powiązane orzeczenia
- III KO 108/12 2013-04-11Czy wniosek skazanego o wznowienie postępowania karnego, oparty na zarzucie popełnienia tego samego czynu, który był przedmiotem wcześniejszego postępowania, może być rozpoznany na wniosek strony, czy też jedynie z urzęd…
- V KO 83/16 2016-11-30Czy wniosek strony o wznowienie postępowania na podstawie uchybienia z art. 439 § 1 k.p.k. może być rozpoznany, czy też takie postępowanie może być wszczęte jedynie z urzędu?
- III KO 7/13 2013-04-11Czy wniosek strony o wznowienie postępowania z urzędu, oparty na wskazaniu uchybienia o charakterze bezwzględnym, podlega rozpoznaniu?
- I KZP 5/05 2005-05-24Czy strony postępowania karnego są uprawnione do składania wniosków o wznowienie postępowania z powodu ujawnienia jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k.?
- II KO 25/17 2017-11-16Czy wniosek o wznowienie postępowania, oparty na wskazaniu uchybienia stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą, podlega rozpoznaniu, nawet jeśli wystąpiło?
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 40 § 1 pkt 5 KPK§ 1§ 1 pkt 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy