I KO 96/26

I KO 96/26 POSTANOWIENIE Dnia 15 września 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski w sprawie M.T. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwe niesłuszne tymczasowe aresztowanie, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 września 2026 r., wniosku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu zawartego w postanowieniu z 22 lipca 2026 r. sygn. akt II AKa 30/26 w przedmiocie przekazania przez Sąd Najwyższy sprawy do rozpoznania w postępowaniu odwoławczym innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 442 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 554 § 2b pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 558 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę M.T. do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w Poznaniu wystąpił do Sądu Najwyższego na podstawie art. 44² pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 558 k.p.k. o przekazanie rozpoznania apelacjiwniesionych przez pełnomocnika Wnioskodawcy oraz Prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu w sprawie wniosku M.T. o zasądzenie odszkodowania za wyrządzoną szkodę oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku z niewątpliwie niesłusznym tymczasowym aresztowaniem, innemu równorzędnemu sądowi. W sprawie tej Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z 26 czerwca 2024 r. sygn. akt II AKa 177/22 I KO 96/26 2 zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z 15 marca 2022 r. sygn. akt III K 132/21 i uniewinnił M.T. od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wystąpienie zawarte w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Poznaniu jest zasadne. Względy prawne i aksjologiczne leżące u podstaw art. 44² pkt 1 k.p.c., zwłaszcza postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, przemawiają za jego stosowaniem w postępowaniu o odszkodowanie i zadośćuczynienie. Zachodzić może bowiem uzasadniona obawa co do bezstronności sądu w wymiarze zewnętrznym, gdy reprezentantem Skarbu Państwa będzie prezes tego samego sądu, przed którym toczyć się będzie postępowanie o odszkodowanie i zadośćuczynienie. Stosowanie wprost art. 44² k.p.k. do postępowania o odszkodowanie i zadośćuczynienie oznaczają, co trafnie wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, że sędziowie sądu właściwego - po myśli art. 554 §1 k.p.k. - nie mogą podejmować w sprawie żadnych czynności, gdyż są wyłączeni od rozpoznania sprawy ex lege. Jedyną czynnością o charakterze bardziej technicznym niż orzeczniczym jest wydanie z urzędu postanowienia o przedstawieniu akt sprawy sądowi przełożonemu nad sądem właściwym w celu przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, co w tej sprawie stało się faktem (por. D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022, art. 554, teza 7). Sądem przełożonym nad sądem apelacyjnym, o którym mowa w art. 44² k.p.k. jest Sąd Najwyższy (por. uchwała SN z 6 marca 1998 r. sygn. akt III CZP 70/97 oraz postanowienie SN z 18 grudnia 2012 r. sygn. akt II PO 1/12). Wobec uznania zasadności wskazanych przez Sąd Apelacyjny przesłanek wystąpienia o przekazanie sprawy, powiązanych z treścią art. 554 § 2b pkt 1 k.p.k., należało, uwzględniając dyspozycję art. 44² pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k. przekazać sprawę do rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu (tak też postanowienie SN z 27 września 2022 r. sygn. akt II KO 90/22). W tym stanie rzeczy postanowiono jak na wstępie. [WB] I KO 96/26 3 [r.g.]