I KR 103/81

WyrokIzba Karna1981-08-20

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieregularne nabywanie przez sprawcę w krótkim okresie czasu różnych ilości towarów pochodzących z przestępstwa, przynoszące niewielkie korzyści majątkowe, może być uznane za uczynienie sobie stałego źródła dochodu w rozumieniu art. 215 § 2 k.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nieregularne nabywanie przez sprawcę w ciągu kilku miesięcy różnych ilości towarów pochodzących z przestępstwa, przynoszące niewielkie korzyści majątkowe, nie wyczerpuje znamion uczynienia sobie stałego źródła dochodu w rozumieniu art. 215 § 2 k.k. Stałe źródło dochodu wymaga pewnej działalności rozciągniętej w czasie, podejmowanej w celu przysporzenia sobie stałego dochodu, co musi być połączone ze stałością czynności zmierzających do jego osiągnięcia.
Stan faktyczny
Oskarżona Wiesława W. została skazana przez Sąd Wojewódzki za nabywanie w okresie od lipca 1979 r. do lutego 1980 r. znacznych ilości farby olejnej i emulsyjnej, wiedząc o jej przestępczym pochodzeniu, i uczynienie sobie z tego stałego źródła dochodu. Oskarżona została również skazana za wręczenie blankietów rachunków z nieaktualną pieczątką sklepu, co miało służyć fałszowaniu dokumentów. Obrońca oskarżonej zarzucił błędne ustalenie, że oskarżona uczyniła sobie stałe źródło dochodu z paserstwa.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonej Wiesławy W. w ten sposób, że uchylił orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności, zakwalifikował czyn z art. 215 § 1 k.k. i wymierzył nową karę łączną z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a w pozostałych częściach wyrok utrzymał w mocy.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Hapon. Sędziowie: S. Kotowski (sprawozdawca), R. Staszkiewicz.Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Śliwiński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 1981 r. sprawy Wiesławy W., oskarżonej z art. 215 § 2 i art. 266 § 1 k.k. i innych, z powodu rewizji wniesionych przez prokuratora co do wszystkich oskarżonych oraz przez obrońców oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W.zmienił zaskarżony wyrok.(...) co do oskarżonej Wiesławy W. w ten sposób, że uchylił orzeczenie o karze łącznej pozbawienia wolności, uznał, że czyn opisany w pkt 4 zaskarżonego wyroku wyczerpuje znamiona określone w art. 215 § 1 k.k., i na podstawie tego przepisu oraz art. 36 § 3 k.k. skazał oskarżoną Wiesławę W. za ten czyn na karę 2 lat pozbawienia wolności i 40.000 zł grzywny, wymierzył jej nową karę łączną 2 lat pozbawienia wolności, której wykonanie zawiesił warunkowo na okres 4 lat próby (..), a w pozostałych zaskarżonych częściach zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 5 listopada 180 r. Sąd Wojewódzki w W. uznał oskarżoną za winną tego, że:1) (...) w okresie od lipca 1979 r. do lutego 1980 r. w W. - jako ajentka sklepu nr 535 - nabyła co najmniej 900 kg farby olejnej i emulsyjnej o wartości co najmniej 36.800 zł, wiedząc o tym, że pochodzi z przestępstwa, na szkodę Zakładu Remontowo-Budowlanego Spółdzielni Mieszkaniowej w W., czyniąc sobie z tego przestępstwa stałe źródło dochodu;2) w okresie od listopada 1979 r. do lutego 1980 r. w W. jako ajentka sklepu nr 535 - wręczyła Jerzemu K. na jego prośbę kilka blankietów rachunków, opieczętowanych nieaktualną pieczątką tego sklepu, wiedząc o tym, że rachunki te, po ich wypełnieniu zostaną użyte jako autentyczne, biorąc udział w fałszowaniu tych dokumentów (...).Za czyny te oskarżona została skazana: za czyn pierwszy - na podstawie art. 215 § 2 k.k. oraz art. 36 § 3 k.k. - na karę 3 lat pozbawienia wolności i 40.000 zł grzywny, a za czyn drugi - na podstawie art. 266 § 1 k.k. w związku z art. 58 k.k. - na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności i łącznie - na karę 3 lat pozbawienia wolności (...).Od tego wyroku rewizje wnieśli prokurator co do wszystkich oskarżonych oraz obrońcy oskarżonych.Obrońca oskarżonej Wiesławy W. w swej rewizji zarzucał zaskarżonemu wyrokowi co do czynu pierwszego błędne ustalenie, że oskarżona ta uczyniła sobie stałe źródło dochodu z zakupu farby, i wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku przez zakwalifikowanie tego czynu z art. 215 § 1 k.k. oraz wymierzenie oskarżonej Wiesławie W. za ten czyn odpowiednio łagodniejszej kary oraz odpowiednio złagodzonej kary łącznej (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Za zasadne należy uznać ustalenia co do wartości przedmiotu przypisanego oskarżonej przestępstwa, natomiast nie można odmówić słuszności zawartemu w rewizji obrońcy zarzutowi co do kwalifikacji prawnej przypisanego jej czynu.Sąd Wojewódzki zastosował do tego czynu kwalifikację prawną z art. 215 § 2 k.k., ponieważ reprezentował pogląd, że oskarżona Wiesława W. z popełniania przestępstwa paserstwa uczyniła sobie stałe źródło dochodu.Rozważając znaczenie pojęcia "stałe źródło dochodu", należy zwrócić uwagę na to, że oznacza ono pewną działalność, rozciągnięta w czasie, podejmowaną w celu przysporzenia sobie dochodu stałego, choć mogącego nie stanowić głównego źródła dochodu sprawcy przestępstwa określonego w art. 215 k.k. Stałości więc dochodu osiąganego z tego źródła musi odpowiadać stałość czynności zmierzających do osiągnięcia dochodu. Podobnie jak przy użytecznej społecznie pracy stałość zarobku połączona jest ze stałym wykonywaniem tej pracy, a nie dorywczym jej wykonywaniem, tak i to stałe źródło dochodu popełniania przestępstwa paserstwa musi być stałe i stale przynoszące dochód sprawcy. Stałość ta musi być tak nasilona, aby można było uznać, że sprawca z popełnienia tego przestępstwa uczynią sobie bądź stałe źródło dochodu, bądź stałe uboczne źródło dochodu.Stałym źródłem dochodu, o którym mowa w art. 215 § 2 k.k., jest paserstwo uprawiane przez sprawcę regularnie i przynoszące mu stałe dochody, zbliżone swą stałością do dochodów uzyskiwanych z pożytecznej społecznie pracy i zapewniające sprawcy bądź główne, bądź uboczne, ale stałe dochody.Z tego powodu Sąd Najwyższy podzielił pogląd rewizji obrońcy oskarżonej Wiesławy W., że działanie tej oskarżonej wyczerpało znamiona określone w art. 215 § 1 k.k., gdyż oskarżona w ciągu kilku miesięcy nieregularnie nabyła kilkakrotnie różne ilości farb, wiedząc o tym, że zostały one przez osoby sprzedające uzyskane za pomocą czynu zabronionego. Nie uzyskiwała ona z tego stałego dochodu i nieregularnie uzyskiwała niewielkie korzyści majątkowe (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 215 § 2art. 266 § 1 KKart. 215 § 1 KKart. 36 § 3 KKart. 215 § 2 KKart. 58 KKart. 215 KK§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.