I KR 185/77
WyrokIzba Karna1977-11-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ściganie złożony przez pokrzywdzonego, który nie wymienia wszystkich współsprawców przestępstwa, wyłącza dopuszczalność postępowania karnego wobec niewymienionych współsprawców?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o ściganie złożony przez pokrzywdzonego, nawet jeśli nie wymienia wszystkich współsprawców, jest wystarczający do wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego wobec wszystkich uczestników czynu. Zasada niepodzielności wniosku o ściganie oznacza, że po jego złożeniu postępowanie toczy się z urzędu, a oskarżyciel publiczny jest zobowiązany do ścigania wszystkich współsprawców, z wyjątkiem najbliższych członków rodziny pokrzywdzonego.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki skazał oskarżonych Marka P., Witolda W. i Wiesława B. za zgwałcenie Zofii S. Wyrok zaskarżył obrońca Witolda W., podnosząc zarzut niedopuszczalności postępowania wobec jego klienta z powodu braku wniosku o ściganie obejmującego Witolda W. Pokrzywdzona złożyła wniosek o ściganie sprawców, wymieniając jedynie datę i rodzaj przestępstwa, ale nie wskazując konkretnie Witolda W.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Siedlcach.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia L. Jax (sprawozdawca). Sędziowie: T. Rybicki, Z. Durkiewicz (sędzia SW deleg. do SN). Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Kobierecki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Witolda W., oskarżonego z art. 168 § 2 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Siedlcach z tymczasową siedzibą w Mińsku Maz. z dnia 12 lipca 1977 r.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Siedlcach z tymczasową siedzibą w Mińsku Maz. skazał na podstawie art. 168 § 2 k.k. oskarżonych Marka P. i Witolda W. na kary po 3 lata pozbawienia wolności, a Wiesława B. - z zastosowaniem art. 57 § 2 i 3 pkt 1 k.k. - na karę 2 lat pozbawienia wolności za to, że w dniu 27 kwietnia 1976 r. w S., działając wspólnie, przemocą polegającą na przewróceniu i zdarciu odzieży oraz przytrzymywaniu doprowadzili Zofię S. do poddania się czynowi nierządnemu (...).Wyrok ten został zaskarżony wyłącznie przez obrońcę oskarżonego Witolda W.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja oskarżonego nie jest zasadna.Jakkolwiek oskarżony w rewizji swej twierdzi, że nie popełnił zarzucanego mu czynu, to jednak na wstępie należy ustosunkować się do zarzutu podnoszącego, że postępowanie przeciwko oskarżonemu Witoldowi W. było w ogóle niedopuszczalne ze względu na brak przesłanki procesowej określonej w art. 11 pkt 4 k.p.k. w związku z art. 168 § 3 k.k., a w szczególności ze względu na to, że "wniosek o ściganie nie dotyczy oskarżonego Witolda W."Zarzut ten jest oczywiście bezpodstawny.Do protokołu z dnia 29 kwietnia 1976 r. pokrzywdzona złożyła wniosek: "(...) o ściganie sprawców, którzy w dniu 27 kwietnia 1976 r. bez jej zgody odbyli z nią stosunek płciowy".Okoliczność, że oskarżony Witold W. nie został w tym wniosku wymieniony, nie ma żadnego znaczenia.Z chwilą bowiem złożenia wymaganego przez ustawę wniosku o ściganie konkretnego przestępstwa postępowanie toczy się z urzędu (art. 5 § 3 k.p.k.), a więc już niezależnie od woli pokrzywdzonego. Zresztą wniosek ten jest niepodzielny w tym sensie, że nawet wtedy, gdyby składający wniosek domagał się ścigania jedynie określonej osoby, oskarżyciel publiczny jest na podstawie art. 5 § 4 k.p.k. zobowiązany do ścigania wszystkich współsprawców danego czynu (a w tym także podżegaczy i pomocników).Ta zasada niepodzielności wniosku nie działa jedynie w stosunku do współsprawców, którzy są osobami najbliższymi (art. 120 § 5 k.k.) dla pokrzywdzonego. Przypadek taki jednak w niniejszej sprawie nie zachodzi.Tak więc wtedy, gdyby przyjąć, że pokrzywdzona, która z przyczyn, o których mowa w dalszym ciągu uzasadnienia, nie zdawała sobie sprawy z tego, iż oskarżony Witold W. brał udział w dokonanym na jej osobie zgwałceniu zbiorowym, i nie zmierzała do pociągnięcia tegoż oskarżonego do odpowiedzialności karnej, fakt ten nie wyłącza możliwości ukarania go za współudział w przypisanym mu przestępstwie. Należy dodać, że z protokołu ustnego przyjęcia wniosku o ściganie wynika, iż pokrzywdzona - zgodnie z wymaganiem art. 5 § 4 k.p.k. - została uprzedzona o skutkach określonych w tymże przepisie (...).
Powiązane orzeczenia
- I KR 165/70 1970-11-05Czy wnioski o ściganie złożone przez rodziców pokrzywdzonej, nie wymieniające imiennie sprawców, są wadliwe w przypadku przestępstwa ściganego na wniosek?
- IV KK 171/17 2017-05-30Czy brak wniosku o ściganie od uprawnionego pokrzywdzonego, stwierdzony dopiero w postępowaniu odwoławczym, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, która obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia, czy też wnios…
- III KK 121/12 2013-04-25Czy wniosek o ściganie sprawców przestępstwa zgwałcenia, złożony przez pokrzywdzoną, obejmuje z mocy prawa wszystkie osoby współuczestniczące w popełnieniu tego czynu, nawet jeśli nie zostały one imiennie wskazane we wni…
- II KK 6/19 2019-01-24Czy brak wniosku o ściganie ze strony pokrzywdzonego, mimo że przepis prawa stanowi, iż ściganie danego przestępstwa następuje na wniosek pokrzywdzonego, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą koniecznością…
- IV KO 1/15 2015-03-03Czy w przypadku przestępstwa ściganego na wniosek, jeśli pokrzywdzony stanie się osobą najbliższą dla oskarżonego w toku postępowania, należy umorzyć postępowanie z powodu braku wniosku, czy też przekazać sprawę do ponow…
Powołane przepisy
art. 168 § 2 KKart. 57 § 2art. 11 pkt 4 KPKart. 168 § 3 KKart. 5 § 3 KPKart. 5 § 4 KPKart. 120 § 5 KK§ 2§ 3§ 4§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.