I KRN 148/58
WyrokIzba Karna1958-08-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czyn polegający na przywłaszczeniu przez naczelnika urzędu pocztowego kwoty 300 zł poprzez przerobienie dowodu opłaty celnej, może być uznany za czyn o znikomej szkodliwości społecznej w rozumieniu art. 49 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że czyn polegający na przywłaszczeniu przez naczelnika urzędu pocztowego kwoty 300 zł, dokonany poprzez przerobienie dowodu opłaty celnej, nie może być uznany za czyn o znikomej szkodliwości społecznej. Nadużycie zaufania przez funkcjonariusza publicznego w celu osiągnięcia zysku, połączone z fałszerstwem dokumentu, kwalifikuje działanie jako czyn o dużej szkodliwości społecznej.Stan faktyczny
Sąd Powiatowy umorzył postępowanie przeciwko Kazimierzowi B., naczelnikowi Urzędu Pocztowo-Telekomunikacyjnego, oskarżonemu z art. 286 § 2 k.k. Uczynił to, przyjmując, że czyn polegający na przerobieniu dowodu opłaty celnej i przywłaszczeniu 300 zł miał znikomą szkodliwość społeczną. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając błędną ocenę okoliczności faktycznych i znikomą szkodliwość społeczną czynu. Sąd Najwyższy rozpoznał rewizję.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Powiatowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Kazimierza B., oskarżonego z art. 286 § 2 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora Generalnego PRL rewizji nadzwyczajnej od postanowienia Sądu Powiatowego N. D. Maz. Z dnia 4 listopada 1957 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 3, 388 § 1 zdanie drugie k.p.k. uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Sądowi Powiatowemu w N. D. Maz. Do merytorycznego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w N. D. Maz. postanowieniem z dnia 4 listopada 1957 r. na zasadzie art. 49 k.p.k. umorzył przeciwko Kazimierzowi B. postępowanie o to że jako naczelnik miejscowego Urzędu Pocztowo-Telekomunikacyjnego, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej dla siebie, przekroczył swe obowiązki służbowe przez to, iż na kopii odprawy celnej numer 905 646 z dnia 6 czerwca 1957 r., przerobił cyfrę "1", oznaczającą setki złotych na cyfrę "4" i pobrał w ten sposób od Marii J. wyższą opłatę celną, przy czym różnicę w wysokości 300 zł przywłaszczył sobie, tj. o przestępstwo przewidziane w art. 286 § 2 k.k.Od powyższego postanowienia, wniósł rewizję nadzwyczajną Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w oparciu o przepis art. 371 pkt 3 k.p.k. postanowieniu temu zarzucając błędną ocenę okoliczności faktycznych, przyjętych za jego podstawę, przez bezzasadne przyjęcie, że przypisane oskarżonemu działanie, polegające na przywłaszczeniu przez niego jako naczelnika urzędu pocztowego, kwoty 300 zł przy pomocy przerobienia dowodów opłaty celnej, stanowi czyn o znikomej szkodliwości społecznej. Podnosząc ten zarzut w myśl art. 383 pkt 31 art. 388 § 1, zdanie drugie k.p.k., rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu w N. D. Maz. do merytorycznego rozpoznania w innym składzie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Umarzając postępowanie w sprawie Sąd Powiatowy przyjął jako podstawę przedstawione okoliczności przez Obrońcę oskarżonego i znikomą szkodliwość społeczną czynu.Okoliczności takie, jak: zwrócenie pokrzywdzonej 300 zł, praca oskarżonego nadal w U.P.T. i dobra opinia, wreszcie przyznanie się do winy i jego stan rodzinny oraz choroba żony, mogłyby być wzięte przez Sąd pod uwagę przy ewentualnym wymiarze oskarżonemu kary, nie mogą jednak decydować o stopniu szkodliwości społecznej czynu oskarżonego. Sąd Powiatowy zresztą przy ocenie okoliczności faktycznych sprawy nie wskazał przesłanek, na jakich oparł swe przekonanie o znikomej szkodliwości społecznej tego czynu.O znikomym niebezpieczeństwie czynu, o którym mowa w art. 49 k.p.k., nie decyduje rozmiar wyrządzonej szkody, lecz całokształt okoliczności dotyczących zarówno osobowości sprawcy i stopnia jego zawinienia, jak i sposobu popełnienia czynu.Już sam fakt, że oskarżony jako naczelnik Urzędu Pocztowo-Telekomunikacyjnego, nadużywając zaufania, dopuścił się przestępstwa z chęci zysku, kwalifikuje jego działanie jako czyn o dużej szkodliwości społecznej. Stopień tej szkodliwości potęguje ponadto okoliczność, że oskarżony dla osiągnięcia przestępczego celu, sfałszował dokument, przerabiając dowód wpłaty celnej, co dowodzi, iż działał z premedytacją.W tych warunkach niepodobna zgodzić się ze stanowiskiem Sądu Powiatowego, a wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- WA 25/14 2014-09-11Czy przekroczenie uprawnień przez funkcjonariusza publicznego, polegające na wykorzystaniu podwładnych do celów prywatnych, może być uznane za czyn o znikomej społecznej szkodliwości, a tym samym umorzone na podstawie ar…
- WA 24/12 2012-11-20Czy w przypadku umorzenia postępowania z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu, sąd powinien szczegółowo analizować wagę naruszonych przepisów wewnętrznych, zakres uprawnień oskarżonego oraz sposób zabezpieczenia…
- V KK 478/23 2023-11-23Czy przekroczenie uprawnień przez funkcjonariusza publicznego, polegające na zatwierdzaniu zawyżonych nagród dla urzędników i przywłaszczaniu części tych środków, stanowi przestępstwo z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12…
- I KA 5/22 2022-05-17Czy czyn żołnierza zawodowego, polegający na podjęciu pośrednictwa w załatwieniu sprawy urzędowej w zamian za korzyść majątkową, może być uznany za społecznie szkodliwy w stopniu większym niż znikomy, uzasadniający umorz…
- WA 2/17 2017-05-11Czy czyn oskarżonego, polegający na przekroczeniu uprawnień i doprowadzeniu do niekorzystnego rozporządzenia mieniem Skarbu Państwa w wysokości 2000 zł, charakteryzuje się znikomym stopniem społecznej szkodliwości, uzasa…
Powołane przepisy
art. 286 § 2 KKart. 394art. 49 KPKart. 371 pkt 3 KPKart. 383 pkt 31art. 388 § 1§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.