I KZ 1/26

PostanowienieIzba Karna2026-02-26

Skład orzekający: Paweł Wiliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji z powodu jej wniesienia z pominięciem wymogu sporządzenia i podpisania przez adwokata lub radcę prawnego jest prawidłowe, gdy skazany podnosi zarzuty dotyczące rażącego naruszenia prawa procesowego i prawa do obrony?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji. Stwierdzono, że kasacja osobista, wniesiona z pominięciem wymogu sporządzenia i podpisania przez adwokata lub radcę prawnego, nie mogła zostać przyjęta przez sąd drugiej instancji, który był uprawniony do kontroli formalnej środka zaskarżenia. Podkreślono, że powoływane przez skazanego bezwzględne przyczyny odwoławcze, stanowiące wyjątek od ograniczeń wnoszenia kasacji, nie mogą być rozpoznane na skutek kasacji sporządzonej i podpisanej przez samego skazanego.
Stan faktyczny
Skazany K. K. wniósł osobistą kasację od prawomocnego wyroku. Przewodnicząca Sądu Okręgowego odmówiła przyjęcia tej kasacji, wskazując na jej wniesienie z pominięciem wymogu sporządzenia i podpisania przez adwokata lub radcę prawnego. Skazany wniósł zażalenie na to zarządzenie, podnosząc szereg zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego i prawa do obrony. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

I KZ 1/26 POSTANOWIENIE Dnia 26 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie skazanego K. K. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 lutego 2026 r. zażalenia skazanego na zarządzenie Przewodniczącej VI Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 16 grudnia 2025 r., sygn. akt VI Ka 189/25 o odmowie przyjęcia kasacji od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 10 lipca 2025 r., sygn. akt VI Ka 189/25 na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 16 grudnia 2025 r., sygn. akt VI Ka 189/25, Przewodnicząca VI Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze odmówiła przyjęcia osobistej kasacji skazanego K. K., wskazując w uzasadnieniu na jej wniesienie z pominięciem wymogu sporządzenia i podpisania przez adwokata lub radcę prawnego. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł skazany K. K., podnosząc: I KZ 1/26 2 „I. Rażące naruszenie prawa procesowego - art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. Polegające na odmowie przyjęcia kasacji pomimo istnienia co najmniej potencjalnych bezwzględnych przyczyn odwoławczych w postaci pozbawienia oskarżonego realnej możności obrony, co czyniło kasację dopuszczalną z mocy art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k. II. Rażące naruszenie prawa procesowego - art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Polegające na pozornej kontroli instancyjnej, skutkującej brakiem rzeczywistego rozpoznania zarzutów dotyczących naruszenia prawa do obrony. III. Naruszenie art. 530 § 2 k.p.k. Polegające na przekroczeniu zakresu kognicji sądu odwoławczego poprzez dokonanie merytorycznej oceny istnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych na etapie badania dopuszczalności kasacji, podczas gdy ocena ta jest zastrzeżona wyłącznie dla Sądu Najwyższego. IV. Rażące naruszenie art. 6 k.p.k. oraz art. 42 ust. 2 Konstytucji RP Polegające na pozbawieniu skarżącego realnego prawa do obrony na etapie kasacyjnym, mimo formalnego ustanowienia obrońcy z urzędu. V. Naruszenie art. 81 § 2 k.p.k. Poprzez dwukrotną odmowę zmiany obrońcy z urzędu mimo wykazania, że obrońca ten nie wykonał powierzonych mu obowiązków obrończych. VI. Błędne zastosowanie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 526 § 2 k.p.k. Polegające na formalnym uznaniu braku spełnienia wymogu podpisania kasacji przez adwokata, mimo że brak ten wynikał z niewykonania obowiązków przez obrońcę z urzędu, a nie z winy skarżącego”. Podnosząc powyższe, skazany wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia, przyjęcie kasacji do rozpoznania, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu z obowiązkiem usunięcia naruszeń prawa do obrony. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. I KZ 1/26 3 Nie ulega wątpliwości, że kasacja osobista K. K. nie mogła zostać przyjęta przez Sąd II instancji, który był uprawniony do dokonania kontroli formalnej tego środka zaskarżenia. Podkreślenia ponownie wymaga, że Sąd Okręgowy wyznaczył skazanemu w tej sprawie obrońcę z urzędu, który poinformował o braku podstaw do wniesienia kasacji. Wyraz niezadowolenia skarżącego ze stanowiska obrońcy i jakości wykonanej przez niego pracy nie może prowadzić do wyznaczania kolejnych obrońców z urzędu aż do uzyskania poziomu satysfakcji w tym zakresie przez skazanego. Sąd odwoławczy pouczył skazanego o możliwości złożenia kasacji w terminie 30 dni przez obrońcę z wyboru, ale z szansy tej nie skorzystał. Wniesione przez skazanego zażalenie ma charakter wyłącznie polemiczny, ponieważ próbuje w nim przekonać o zasadności wnoszonej przez siebie osobiście kasacji. Bewzględne przyczyny odwoławcze, na które powołuje się skarżący, wskazując na art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k., nie mogą zostać rozpoznane na skutek kasacji sporządzonej i podpisanej przez skazanego. Powoływany przepis stanowi wyjątek od ograniczeń przewidzianych w art. 523 § 2 k.p.k., które nie dotyczą tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [J.J.] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 437 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 10 KPKart. 523 § 4 pkt 1 KPKart. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 530 § 2 KPKart. 6 KPKart. 42 ust. 2art. 81 § 2 KPKart. 526 § 2 KPKart. 523 § 4 pkt 1 KPKart. 523 § 2 KPK§ 1

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy