I KZ 131/90

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia B. Nizieński (sprawozdawca). Sędziowie: J. Bratoszewski, J. Mikos.Prokurator w Ministerstwie Sprawiedliwości: Z. Śliwiński.SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu w sprawie Władysława M., skazanego z art. 203 § 1, art. 208 oraz 210 § 1 i 2 k.k., po rozpoznaniu zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w O. z dnia 28 czerwca 1990 r. i po wysłuchaniu wniosku prokuratorap o s t a n o w i łpozostawić bez rozpoznania przyjęte przez Sąd Wojewódzki w O. zażalenie skazanego Władysława M. na postanowienie tego Sądu z dnia 28 czerwca 1990 r., stwierdzające przejście na własność Państwa nie podjętego depozytu sądowego.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w O. wyrokiem z 17 marca 1989 r., uznając oskarżonego Władysława M. za winnego popełnienia 23 czynów zakwalifikowanych z art. 203 § 1, art. 208 oraz 210 § 1 i 2 k.k., orzekł m.in. że "dowody rzeczowe, tj. złote łańcuszki, jeden z medalikiem i jeden z wisiorkiem, przekazuje do depozytu sądowego.Wyrok w tej części nie został zaskarżony, a wobec tego brak podstaw do podjęcia decyzji na podstawie art. 368 § 1 k.p.k.Sąd Wojewódzki w O. - postanowieniem z dnia 28 czerwca 1990 r. - powołując się na art. 1, 3 i 4 dekretu z dnia 18 września 1954 r. (Dz. U. z 1954 r. Nr 41, poz. 184), przejął na rzecz Skarbu Państwa nie podjęty depozyt w postaci łańcuszka wykonanego ze złota próby 0,583, medalika Matki Boskiej wykonanego ze złota próby 0,500 i łańcuszka z wisiorkiem - serduszkiem wykonanego ze złota próby 0,583.Na postanowienie to wniósł zażalenie skazany Władysław M. i zarzucił, że przejęcie na rzecz Skarbu Państwa depozytu zostało orzeczone, mimo że nie został on wezwany jako osoba uprawniona do odbioru zatrzymanych przy nim przedmiotów. W związku z tym Władysław M. wniósł o wydanie mu depozytu.Sąd Wojewódzki w O. - postanowieniem z dnia 13 lipca 1990 r. - uznał na podstawie art. 412 § 1 k.p.k. zażalenie Władysława M. za niezasadne i wraz z aktami sprawy przedstawił je Sądowi Najwyższemu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Kwestią o podstawowym w niniejszej sprawie znaczeniu jest dopuszczalność zażalenia na postanowienie sądu wydane na podstawie dekretu z dnia 18 września 1954 r. o likwidacji nie podjętych depozytów i nie odebranych rzeczy (Dz. U. Nr 41, poz. 184).Wprawdzie Sąd Wojewódzki w O. w postanowieniu z dnia 13 lipca 1990 r., w którym powołał się na art. 412 § 1 k.p.k., w kwestii tej wypowiedział się - w sposób dorozumiany - pozytywnie, jednakże godzi się podkreślić, iż stosownie do treści art. 409 k.p.k. zażalenie przysługuje jedynie na postanowienie sądu zamykające drogę do wydania wyroku oraz na postanowienie co do środka zabezpieczającego, na inne zaś postanowienia - w wypadkach przewidzianych w ustawie.Nie ulega żadnej wątpliwości, że postanowienie z dnia 28 czerwca 1990 r., jakie wydał Sąd Wojewódzki, nie może być uznane ani za "zamykające drogę do wydania wyroku", ani za "postanowienie co do środka zabezpieczającego", gdyż stosownie do treści art. 104 k.k.: "sąd może zastosować przewidziany w art. 48 k.k. przepadek tytułem środka zabezpieczającego", ale tylko wówczas, gdy społeczne niebezpieczeństwo czynu jest znikome, a także w razie warunkowego umorzenia postępowania albo stwierdzenia, że zachodzi okoliczność wyłączająca ukaranie sprawcy czynu zabronionego, jak również w innych wypadkach wskazanych w ustawie".Żadna z okoliczności, o jakich mowa w art. 104 k.k., w sprawie niniejszej nie zaistniała. Pozostaje zatem do rozważenia kwestia, czy któraś z obowiązujących ustaw nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nie podjętego depozytu, co uzasadniałoby stanowisko, jakie zajął Sąd Wojewódzki w postanowieniu z dnia 13 lipca 1990 r. W związku z tym podkreślenia wymaga fakt, że żaden z przepisów dekretu z dnia 18 września 1954 r. o likwidacji nie podjętych depozytów i nie odebranych rzeczy (Dz. U. Nr 41, poz. 184) nie przewiduje środka zaskarżenia, w szczególności zażalenia; natomiast z treści § 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 września 1954 r. w sprawie określenia organów właściwych do orzekania o przejściu depozytów na własność Państwa oraz zasad likwidacji i trybu postępowania z depozytami, jak również z sumami uzyskanymi z ich sprzedaży (Dz. U. Nr 41, poz. 185), które zostało wydane na podstawie art. 6 powołanego dekretu, wynika, że w "zakresie odwołań od decyzji stosuje się przepisy o postępowaniu administracyjnym", a więc nie przepisy o postępowaniu karnym.W tym zatem stanie sprawy, skoro nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w art. 409 k.p.k., a w szczególności dopuszczalność zażalenia nie wynika z sytuacji przewidzianych w ustawie, przepis zaś powołanego rozporządzenia Rady Ministrów wręcz odsyła w zakresie odwołań co do przejęcia depozytu na rzecz Skarbu Państwa do "przepisów o postępowaniu administracyjnym", a nie karnym, to zażalenie skazanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w O. z dnia 28 czerwca 1990 r. uznać należało za nie mieszczące się w ramach sytuacji określonej w art. 409 k.p.k. i - stosownie do treści art. 379 k.p.k. - należało je pozostawić bez rozpoznania.