I KZ 28/26

PostanowienieIzba Karna2026-07-09

Skład orzekający: Marek Pietruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie odmawiające przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, wydane przez sędziego, który brał udział w wydaniu tego wyroku, stanowi bezwzględną podstawę uchylenia orzeczenia?
Ratio decidendi
Zarządzenie odmawiające przyjęcia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku, wydane przez sędziego, który brał udział w wydaniu tego wyroku, stanowi bezwzględną podstawę uchylenia orzeczenia na podstawie art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k. Sąd Najwyższy utrwalił pogląd, że pojęcie 'co do kasacji' w art. 40 § 3 k.p.k. obejmuje także rozstrzygnięcia procesowe blokujące dostęp do tego środka zaskarżenia, w tym zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o uzasadnienie wyroku.
Stan faktyczny
Skazany złożył wniosek o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze. Sędzia tego sądu wydał zarządzenie odmawiające przyjęcia wniosku z powodu przekroczenia terminu. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, dostrzegł z urzędu, że sędzia wydający zarządzenie brał udział w wydaniu wyroku, co stanowiło bezwzględną podstawę uchylenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Prezesowi Sądu Okręgowego w Zielonej Górze.

Pełny tekst orzeczenia

I KZ 28/26 POSTANOWIENIE Dnia 9 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie K. J. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 lipca 2026 r. zażalenia skazanego na zarządzenie upoważnionego sędziego VII Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 16 kwietnia 2026 r., sygn. akt VII Ka 1063/25, odmawiające przyjęcia wniosku skazanego o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 19 grudnia 2025 r., sygn. akt VII Ka 1063/25, na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k. postanowił uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę w przedmiocie wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego przekazać do ponownego rozpoznania Prezesowi Sądu Okręgowego w Zielonej Górze. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 16 kwietnia 2026 r., wydanym w sprawie o sygn. akt VII Ka 1063/25, upoważniony sędzia VII Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Zielonej Górze odmówił przyjęcia wniosku skazanego K. J. o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 19 grudnia 2025 r., I KZ 28/26 2 sygn. akt VII Ka 1063/25, argumentując, że wniosek ten został złożony po upływie terminu zawitego. Przedmiotowe zarządzenie zaskarżył skazany działający osobiście podnosząc, że nie został pouczony o przysługujących mu prawach i nie był świadomy, że termin do wystąpienia o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku biegł w jego sprawie od dnia ogłoszenia tego orzeczenia. Sad Najwyższy zważył, co następuje. Wywiedzione zażalenie doprowadziło do uchylenia zaskarżonego zarządzenia i przekazania sprawy Prezesowi Sądu Okręgowego w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania. Nastąpiło to jednak na skutek okoliczności dostrzeżonej przez Sąd Najwyższy z urzędu. Decyzja w tej sprawie determinowana była zaistnieniem bezwzględnego powodu odwoławczego określonego w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k., co zarazem zwalniało Sąd Najwyższy od odnoszenia się do argumentacji przedstawianej przez skarżącego, jako przedwczesnej (art. 436 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.). Z treści art. 40 § 3 k.p.k. wynika, że sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie, zaskarżonego w trybie kasacji lub objętego skargą nadzwyczajną, nie może orzekać co do tego wniosku, kasacji lub skargi. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że zawarte w art. 40 § 3 k.p.k. pojęcie „co do kasacji” odnosi się nie tylko do orzekania w przedmiocie merytorycznej zasadności kasacji, czy orzeczeń decydujących o jej dopuszczalności, ale też rozstrzygnięć pozostających z nimi w ścisłym związku, które procesowo uniemożliwiają („blokują”) dostęp do tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. W katalogu tych rozstrzygnięć mieści się więc także zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku, który ma być zaskarżony kasacją (zob. postanowienia SN: z 30 marca 2017 r., V KZ 7/17; 25 stycznia 2021 r. IV KZ 4/21; 20 września 2022 r., II KZ 26/22; 16 stycznia 2024 r., III KZ 50/23; z 20 czerwca 2024 r., V KZ 28/24). I KZ 28/26 3 W niniejszej sprawie zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego zostało wydane przez sędziego Sądu Okręgowego w Zielonej Górze D.P. orzekającego także w postępowaniu odwoławczym i biorącego udział – w charakterze sprawozdawcy – w wydaniu przez tenże Sąd wyroku z dnia 19 grudnia 2025 r., sygn. akt VII Ka 1063/25. Okoliczność ta, stanowiąc uchybienie, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., skutkowała koniecznością uchylenia zaskarżonego zarządzenia i przekazania sprawy, celem dalszego procedowania w przedmiocie wniosku skazanego o sporządzenie i doręczenie wyroku Sądu odwoławczego, Prezesowi Sądu Okręgowego w Zielonej Górze, który w postępowaniu ponownym respektować będzie dyspozycję art. 40 § 3 k.p.k. Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [J.J.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 437 § 2 KPKart. 518 KPKart. 439 § 1 pkt 1 KPKart. 40 § 3 KPKart. 436 KPK§ 2§ 1 pkt 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy