I KZ 42/25
PostanowienieIzba Karna2025-09-16
Skład orzekający: Marek Pietruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazany, który wyraził zgodę na obciążenie go kosztami procesu w trybie art. 335 § 2 k.p.k., może być zwolniony od ponoszenia tych kosztów ze względu na swoją sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie obrońcy skazanego na postanowienie o kosztach sądowych nie jest zasadne. Argumentacja oparta na sytuacji zdrowotnej, materialnej i rodzinnej skazanego, która miałaby uniemożliwiać poniesienie kosztów procesu, nie przekonała Sądu Najwyższego. Sąd stwierdził, że dochody skazanego z praktyki lekarskiej, posiadane zasoby pieniężne, nabycie luksusowego samochodu oraz otrzymywana emerytura wojskowa wskazują, że jego warunki materialne przekraczają średni poziom życia. Ponadto, skazany wyraził zgodę na obciążenie go kosztami procesu w trybie art. 335 § 2 k.p.k., co oznaczało świadomość możliwości uiszczenia tych zobowiązań.Stan faktyczny
Wojskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu skazał płk. rez. J. M. i zasądził od niego koszty sądowe. Obrońca skazanego wniósł zażalenie na postanowienie o kosztach, argumentując, że skazany powinien zostać zwolniony od ich ponoszenia ze względu na trudną sytuację rodzinną, majątkową i zdrowotną. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, analizując sytuację materialną i zdrowotną skazanego oraz fakt wyrażenia przez niego zgody na obciążenie kosztami w trybie art. 335 § 2 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić zażalenia obrońcy skazanego i utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie o kosztach sądowych.Pełny tekst orzeczenia
I KZ 42/25 POSTANOWIENIE Dnia 16 września 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie skazanego płk. rez. J. M. po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 16 września 2025 r. zażalenia obrońcy skazanego na postanowienie o kosztach sądowych zawarte w wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. So 2/25 na podstawie art. 626 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: zażalenia nie uwzględnić, zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. So 2/25 Wojskowy Sąd Okręgowy w Poznaniu uznał płk. Rez. J. M. za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów i orzekł wobec niego m.in. karę grzywny w rozmiarze 200 stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki na kwotę 300 złotych, a na podstawie art. 627 k.p.k. zasądził od niego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w postaci 70 złotych tytułem zwrotu wydatków wyłożonych przez Skarb Państwa oraz kwotę 6 180 zł tytułem zwrotu opłaty. Od tego wyroku nie wniesiono apelacji. Na postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych zawarte w tym wyroku zażalił się obrońca skazanego podnosząc błąd w ustaleniach faktycznych
I KZ 42/25 2 przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na przyjęciu, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zwolnienia skazanego w całości od ponoszenie kosztów procesu oraz nieprzyjęcie, iż uiszczenie przez skazanego kosztów procesu byłoby dla niego zbyt uciążliwe ze względu na sytuację rodzinną , majątkową i wysokość dochodów, podczas gdy prawidłowa ocena stanu faktycznego w zakresie sytuacji życiowej skazanego prowadzi do wniosku, iż powinien być z tych kosztów zwolniony. Prokurator w odpowiedzi na zażalenie wniósł o utrzymanie zaskarżone postanowienia o kosztach procesu w mocy. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Argumentacja skarżącego oparta na sytuacji zdrowotnej, materialnej i rodzinnej uniemożliwiającej poniesienie przez niego ustalonych kosztów procesu nie przekonuje. Sąd Najwyższy podzielając wywody zawarte w odpowiedzi prokuratora na zażalenie stwierdza, że przedstawiona przez skazanego jego sytuacja zdrowotna, w sytuacji gdy prowadzi odpłatną praktykę lekarską poza miejscem zamieszkania oraz uczestniczy – jak to wskazano w zażaleniu- w licznych szkoleniach i sympozjach na terenie województwa ale i kraju, nie pozwala na stwierdzenie aby schorzenia, na które cierpi skazany ograniczały w sposób istotny jego egzystencję i jego możliwości zarobkowe. Nadto ustalone trwałe dochody skazanego osiągane z praktyki lekarskiej, posiadane zasoby pieniężne z pracy zawodowej osiągane przed uzyskaniem wieku emerytalnego na stanowisku […] wojskowej placówki medycznej, nabycie luksusowego samochodu osobowego marki L. ( segment C/I), możliwość spłaty leasingu udzielonego na ten zakup oraz otrzymywana emerytura wojskowa, w sytuacji posiadania jednego dorosłego dziecka przekonują, że warunki materialnej egzystencji skazanego przekraczają średni poziom życia statystycznego mieszkańca naszego kraju. Co również istotne - jak wynika z uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji – oskarżony wobec wydania wyroku w trybie art. 335 § 2 k.p.k. wyraził zgodę na obciążenie go kosztami i opłatami
I KZ 42/25 3 związanym z tym postępowaniem ( k.3043), a więc miał świadomość możliwości uiszczenia stosownych zobowiązań należnych Skarbowi Państwa. Z tych względów nie można podzielić w żadnym aspekcie wywodów środka odwoławczego, że realizacja obowiązku zapłaty kosztów procesu byłaby zbyt uciążliwa dla skazanego, wskazując nadto, że orzeczona grzywna i zasądzone koszty procesu stanowią typowe, a nie szczególne konsekwencje skazania uprawniające do formułowania żądania o zwolnienie od ponoszenia kosztów procesu. Z tych względów orzeczono jak na wstępie. [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- V CZ 1/12 2012-04-27Czy w sytuacji, gdy pozwana znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej i zdrowotnej, a odpowiedzialność wynika ze zdarzenia sprzed kilkunastu lat, które było różnie oceniane przez sądy, zasadne jest zastosowanie…
- II KZ 30/13 2013-08-22Czy skazany, który nie posiada dochodów poza zasiłkiem dla bezrobotnych i ponosi wydatki na leki, może zostać zwolniony od opłaty od wniosku o wznowienie postępowania?
- WSP 5 12 2013-01-03Czy należy zwolnić skazanego od opłaty od skargi na przewlekłość postępowania, jeśli jego sytuacja majątkowa uzasadnia takie zwolnienie?
- II KZ 47/14 2014-12-03Czy skazany, który nie pracuje, nie posiada majątku i pozostaje na utrzymaniu rodziców z powodu utraty renty, wykazał w wystarczającym stopniu przesłanki uzasadniające zwolnienie go od opłaty od wniosku o wznowienie post…
- III KO 163/24 2025-02-12Czy skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności, który nie osiąga dochodów, można zwolnić od opłaty od wniosku o wznowienie postępowania, jeśli wykazano, że jej uiszczenie byłoby dla niego zbyt uciążliwe ze względu…
Powołane przepisy
art. 626 § 3 KPKart. 627 KPKart. 335 § 2 KPK§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy