I KZ 52/78

PostanowienieIzba Karna1978-07-07

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania, oparty na twierdzeniu, że świadkowie złożyli fałszywe zeznania, może być uwzględniony bez prawomocnego wyroku skazującego świadków za składanie fałszywych zeznań?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wznowienie postępowania, oparty na twierdzeniu o popełnieniu przestępstwa przez świadków (art. 247 § 1 k.k.), nie może być uwzględniony, jeśli nie zostało wydane prawomocne orzeczenie skazujące świadków za to przestępstwo. Zgodnie z art. 475 k.p.k., ustalenie popełnienia przestępstwa w związku z postępowaniem, o którego wznowienie chodzi, wymaga prawomocnego wyroku skazującego.
Stan faktyczny
Edward G. został skazany za spowodowanie ciężkich obrażeń ciała Edwarda M. Wyrok Sądu Rejonowego został utrzymany w mocy przez Sąd Wojewódzki. Obrońca Edwarda G. złożył wniosek o wznowienie postępowania, twierdząc, że pokrzywdzony doznał obrażeń w wyniku upadku, a świadkowie (córka pokrzywdzonego i Antoni M.) zeznali nieprawdę. Sąd Wojewódzki odrzucił wniosek, a obrońca wniósł zażalenie. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego, uznając zażalenie obrońcy za niezasadne.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia R. Staszkiewicz. Sędziowie: L. Jax, S. Kotowski (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Genralnej: B. Kuśmierczyk.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie co do wniosku Edwarda G., skazanego z art. 155 § 1 pkt 1 k.k., wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 24 października 1977 r., utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 27 grudnia 1977 r., po rozpoznaniu zażalenia obrońcy skazanego Edwarda G. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku z dnia 19 czerwca 1978 r. i po wysłuchaniu wniosku prokuratorapostanowił zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 24 października 1977 r. oskarżony Edward G. został uznany za winnego tego, że w dniu 19 czerwca 1977 r. w B. uderzył kamieniem w głowę Edwarda M., na skutek czego doznał on złamania kości czaszki z wgłębieniem w lewej okolicy skronionwej, rozerwania opony i stłuczenia mózgu, a także afozji czuciowo-ruchowej oraz odruchowego niedowładu prawostronnego, co spowodwało u wyżej wymienionego chorobę zazwyczaj zagrażającą życiu. Za czyn ten na podstawie art.155 § 1 pkt 2 k.k. Edward G. został skazany na karę 2 lat pozbawienia wolności. Z powodu rewizji wniesionej od tego wyroku przez obrońcę oskarżonego Edwarda G. sprawa ta została rozpoznana w postępowaniu odwoławczym przez Sąd Wojewódzki w Białymstoku, który wyrokiem z dnia 27 grudnia 1977 r. powyższy wyrok utrzymał w mocy.Obrońca oskarżonego Edwarda G. w dniu 16 stycznia 1978 r. złożył w Sądzie Wojewódzkim w Białymstoku wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Białymstoku, motywując ten wniosek tym, że po wydaniu tego wyroku ujawnił się nowy fakt, polegający na tym, iż po wydaniu wyroku przez Sąd Wojewódzki w Białymstoku córka pokrzywdzonego Edwarda M. w rozmowie z Antonim M. powiedziała, że pokrzywdzony odniósł w dniu 19 czerwca 1977 r. wyżej opisane obrażenia ciała wskutek upadku z "rusztu" na klepisko, co - zdaniem obrońcy Edwarda G. - wskazuje na to, że Edwarda G. jest niewinny.Sąd Wojewódzki w Białymstoku postanowieniem z dnia 6 kwietnia 1978 r. nie uwzględnił wniosku obrońcy skazanego Edwarda G. o wznowienie postępowania. Na to postanowienie złożył zażalenie obrońca skazanego Edwarda G., wnosząc w nim alternatywnie: bądź o zmianę tego postanowienia i wznowienie postępowania, bądź o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie obrońcy skazanego Edwarda G. nie jest zasadne. Słuszne jest bowiem stanowisko Sądu Wojewódzkiego w Białymstoku, że fakt wskazany we wniosku o wznowienie postępowania stanowi okoliczność mogącą wskazywać na to, że świadkowie Edwarda M.: Amelia i Celina M., składając zeznania, mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym, i będąc uprzedzeni o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, zeznali nieprawdę, że Edward G. uderzył Edwarda M. w głowę kamieniem. Inaczej mówiąc, stwierdzić należy, że we wniosku o wznowienie postępowania wyrażony jest pogląd, iż wyżej wymienione osoby dopuściły się przestępstw określonych w art. 247 § 1 k.k.Słusznie więc Sąd Wojewódzki w Białymstoku, zgodnie z treścią art. 475 k.p.k., uznał, że czyn, o którym jest mowa w art. 474 § 1 pkt1 k.p.k., musi być ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że orzeczenie takie nie może zapaść z powodu przyczyn wymienionych w art. 11 lub 15 k.p.k. Zaznaczyć przy tym należy, że art. 475 k.p.k. nie pozwala w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem na ustalenie, że w związku z postępowaniem, o którego wznowienie chodzi, zostało popełnione przestępstwo. Fakt ten musi być stwierdzony prawomocnym wyrokiem skazującym albo prawomocnym orzeczeniem stwierdzającym niemożność wydania wyroku skazującego, które wniosek o wznowienie postępowania powinien wskazać.Dodać jeszcze należy, że przytoczone w zażaleniu dodatkowe okoliczności odnoszące się do rzekomych trudności w nauce skazanego Edwarda G. i rzekomego jego leczenia w szpitalu dla nerwowo i psychicznie chorych nie mogą być w ogóle podstawą wznowienia postępowania, gdyż nie wskazują na to, że skazany jest niewinny lub że skazano go za inne przestępstwo, zagrożone karą surowszą niż to, które popełnił.Uznając z powyższych przyczyn zażalenie obrońcy skazanego Edwarda G. za niezasadne, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 155 § 1 pkt 1 KKart.155 § 1 pkt 2 KKart. 247 § 1 KKart. 475 KPKart. 474 § 1 pkt1 KPKart. 11§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2§ 1§ 1 pkt1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.