I KZ 73/22
PostanowienieIzba Karna2023-05-09
Skład orzekający: Zbigniew Kapiński, Małgorzata Bednarek, Ryszard Witkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji warunkowego umorzenia postępowania karnego, obciążenie oskarżonej kosztami postępowania odwoławczego, w tym kosztami zastępstwa procesowego, jest zgodne z przepisami Kodeksu postępowania karnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, uznając, że obciążenie oskarżonej kosztami postępowania odwoławczego było zasadne. Wbrew zarzutom obrońcy, nie doszło do obrazy przepisów art. 635 § 1 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k., gdyż w realiach sprawy miały zastosowanie przepisy art. 634 k.p.k. w zw. z art. 627 i 629 k.p.k., które regulują zasady obciążania kosztami w przypadku warunkowego umorzenia postępowania.Stan faktyczny
Wojskowy Sąd Okręgowy skazał mjr. J. M. na grzywnę, orzekł obowiązek zadośćuczynienia i zasądził koszty sądowe. Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 8 listopada 2022 r. zmienił wyrok, uchylając rozstrzygnięcia o karze i nawiączce, warunkowo umorzył postępowanie karne na okres próby, zasądził niższą nawiązkę i ustalił koszty sądowe oraz zasądził od oskarżonej zwrot wydatków za postępowanie odwoławcze. Obrońca oskarżonej złożyła zażalenie na postanowienie w zakresie kosztów postępowania odwoławczego, zarzucając obrazę przepisów postępowania. Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
I KZ 73/22 POSTANOWIENIE Dnia 9 maja 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kapiński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Małgorzata Bednarek SSN Ryszard Witkowski w sprawie mjr. J. M. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 maja 2023 r. zażalenia obrońcy oskarżonej na postanowienie z dnia 8 listopada 2022 r., sygn. akt I KA 11/22, o kosztach sądowych na podstawie art. 437§1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 25 marca 2022 roku sygn. akt So 18/21 mjr. J. M. została skazana na karę 100 stawek dziennych grzywny po 50 zł stawka, został także orzeczony obowiązek zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz zasądzono koszty sądowe. Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 8 listopada 2022 roku sygn. akt I KA 11/22, na skutek wniesionej przez obrońcę oskarżonej apelacji, zaskarżony wyrok zmienił w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcie zawarte w jego pkt. I. i II., przyjmując, iż J. M. dopuściła się zarzucanego jej czynu przestępnego z art. 353 k.k. w zw. z art. 351 § 1 k.k., na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. i art. 67§ 1 k.k. postępowanie karne o ten czyn warunkowo umorzył na okres próby roku; na podstawie art. 67 § 3 k.k. zasądził od J. M. na rzecz B. S. 400 (czterysta) zł z tytułu nawiązki; przyjął, iż podstawą prawną rozstrzygnięcia o opłacie zawartego w pkt. IV zaskarżonego
I KZ 73/22 2 wyroku jest art. 7 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 1983 r., poz. 223 ze zm.) i jej wysokość ustalił na kwotę 80 (osiemdziesięciu) zł; w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy; zasądził od J. M. na rzecz Skarbu Państwa 20 (dwadzieścia) zł z tytułu zwrotu wydatków za postępowanie odwoławcze, zasądził od J. M. na rzecz B. S. 1 476 (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) zł z tytułu zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym. Zażalenie na postanowienie w zakresie tj. pkt III i IV wyroku wniosła obrońca oskarżonej, zarzucając mu obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a to art. 635 § 1 kpk w zw. z art. 636 § 1 kpk „poprzez obciążenie oskarżonej w całości kosztami postępowania odwoławczego w sytuacji, gdy w wyniku rozpoznania apelacji obrońcy spowodowało złagodzenie zaskarżonego wyroku poprzez warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec oskarżonej w miejsce jej skazania i tym samym zdejmując również z oskarżonej karę grzywny w wymiarze 100 (stu) stawek dziennych po 50 (pięćdziesiąt) złotych, a nadto zmniejszenie nawiązki na rzecz pokrzywdzonego z kwoty 2.000 zł do 400 zł, zmniejszenie wysokości kosztów sądowych z kwoty 200 zł do kwoty 80 zł”. Skarżąca wniosła o zmianę skarżonego postanowienia w zaskarżonym zakresie oraz przyznanie obrońcy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu zgodnie z wnioskiem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skarżącej w przedmiotowej sprawie w postępowaniu odwoławczym nie doszło do obrazy wymienionych przez skarżącą przepisów postępowania karnego tj. art. 635§1 k.p.k. w zw. z art. 636§1 k.p.k., gdyż przepisy te z uwagi na sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w postępowaniu odwoławczym nie miały zastosowania. Rozstrzygnięcie o wydatkach za postępowanie odwoławcze zarówno Skarbu Państwa, jak i oskarżyciela posiłkowego zostało bowiem oparte o treść art. 634 k.p.k. w zw. z art. 627 i 629 k.p.k., co w sposób jednoznaczny wynika z pkt 6 uzasadnienia zaskarżonego wyroku dotyczącego kosztów procesu.
I KZ 73/22 3 W tej części uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego wskazano, że rozstrzygnięcia zawarte w pkt III i IV tego wyroku znajdują oparcie w treści art. 634 k.p.k. w zw. z art. 627 k.p.k. i art. 629 k.p.k. Zatem przyjąć należy, że zgodnie z treścią art. 634 k.p.k. jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, do kosztów procesu za postępowanie odwoławcze od orzeczeń kończących postępowanie w sprawie mają odpowiednie zastosowanie przepisy o kosztach za postępowanie przed sądem pierwszej instancji. Na mocy zaś art. 627 k.p.k. od skazanego w sprawach z oskarżenia publicznego sąd zasądza koszty sądowe na rzecz Skarbu Państwa oraz wydatki na rzecz oskarżyciela posiłkowego. Natomiast art. 629 k.p.k. stanowi, że przepisy art. 627 i 628 k.p.k. stosuje się odpowiednio w razie warunkowego umorzenia postępowania, a w sprawach z oskarżenia prywatnego - również w razie umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. Wskazać zatem należy, że art. 629 k.p.k. nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów art. 627 i 628 w razie warunkowego umorzenia postępowania karnego, co w niniejszej sprawie bez wątpienia nastąpiło. Nie można zatem uznać, iż Sąd Najwyższy dopuścił się obrazy wymienionych w zażaleniu przepisów postępowania tj. art. 635§1 k.p.k. w zw. z art. 636§1 k.p.k., które w niniejszej sprawie nie mają zastosowania. Sąd Najwyższy w pełni zasadnie zatem w pkt III wyroku zasądził od J. M. na rzecz Skarbu Państwa 20 zł (czyli kwotę stanowiącą ryczałt za doręczenia wezwań i innych pism w każdej instancji określoną w §1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym) tytułem zwrotu wydatków za postępowanie odwoławcze oraz w pkt IV na rzecz B. S. 1476 zł z tytułu zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
I KZ 73/22 4
Powiązane orzeczenia
- I KK 182/23 2024-07-10Czy w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego, oskarżony ma prawo do zwrotu kosztów obrońcy z wyboru w postępowaniu odwoławczym, mimo że apelacja prokuratora nie została uwzględniona?
- IV KK 1/13 2013-03-14Czy w przypadku umorzenia postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. sąd odwoławczy prawidłowo obciążył oskarżycielkę prywatną kosztami procesu?
- III KK 573/17 2018-01-23Czy sąd odwoławczy, utrzymując w mocy wyrok sądu pierwszej instancji w zakresie kosztów procesu, naruszył przepisy postępowania karnego poprzez nierozważenie i pobieżne ustosunkowanie się do zarzutów apelacji dotyczących…
- IV KK 442/19 2021-04-29Czy w przypadku umorzenia postępowania z oskarżenia prywatnego z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu, koszty procesu ponosi oskarżony, a nie oskarżyciel prywatny?
- III KK 399/14 2015-01-22Czy w przypadku umorzenia postępowania przygotowawczego karnoskarbowego wobec podejrzanego, który ustanowił obrońcę z wyboru, przysługuje mu zwrot uzasadnionych wydatków poniesionych na ustanowienie tego obrońcy, mimo br…
Powołane przepisy
art. 437§1 KPKart. 353 KKart. 351 § 1 KKart. 66 § 1art. 67§ 1 KKart. 67 § 3 KKart. 7art. 635 § 1 kpkart. 636 § 1 kpkart. 635§1 KPKart. 636§1 KPKart. 634 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy