II K 358/57
WyrokIzba Karna1957-12-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rejestratorki medyczne, które wystawiały fikcyjne zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy, przekraczając swoje kompetencje, popełniły przestępstwo z art. 287 § 2 k.k. (poświadczenie nieprawdy przez urzędnika) czy z art. 286 k.k. (oszustwo)?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut obrazy art. 287 § 2 k.k. jest słuszny, ponieważ oskarżone, jako rejestratorki, nie miały uprawnień do wystawiania zaświadczeń lekarskich, a czyniły to, przekraczając swoje kompetencje. Sąd przychylił się do poglądu rewizji, że oskarżone dopuściły się przestępstwa z art. 286 k.k. (oszustwo), a konkretnie z § 2 tego przepisu, ponieważ korzyść osobista w postaci zwolnienia od obowiązku pracy była oczywistym i nieuniknionym następstwem ich działań, co mieściło się w ich bezpośrednim zamiarze.Stan faktyczny
Dwie rejestratorki medyczne w ambulatorium kopalnianym systematycznie wystawiały fikcyjne zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy bez wiedzy lekarzy. Na podstawie tych zaświadczeń kilkudziesięciu górników usprawiedliwiało swoją nieobecność w pracy i pobrało ponad 100.000 zł zasiłków chorobowych na szkodę ubezpieczeń społecznych. Oskarżone zostały skazane z art. 287 § 2 k.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uznał rewizję za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę kwalifikacji czynu z art. 286 § 2 k.k.Pełny tekst orzeczenia
Uzasadnienie faktyczneOskarżone skazano z mocy art. 287 § 2 k.k., za to, że jako rejestratorki w ambulatorium przy kopalni "W" bez wiedzy i poleceń lekarzy systematycznie wystawiały zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy, przy pomocy których kilkudziesięciu górników usprawiedliwiło swoją nieobecność przy pracy, przy czym ma podstawie tak sfałszowanych fikcyjnych zaświadczeń górnicy ci pobrali z tytułu zasiłku chorobowego ponad 100.000 zł na szkodę Obwodowego Zarządu Ubezpieczeń Społecznych.Oskarżone założyły rewizję, zarzucając między innymi obrazę art. 287 § 2 k.k. przez skazanie ich z mocy tego przepisu zamiast z mocy art. 286 § 1 bądź § 3 k.k. mimo, że art. 287 k.k. odnosi się tylko do urzędnika, który poświadcza nieprawdę co do okoliczności z dziedziny spraw należących do służbowych kompetencji urzędnika, oskarżone zaś nie miały prawa wystawiać zaświadczeń lekarskich, a czyniąc to, przekraczały sferę swoich uprawnień, jednakże bez zamiaru przyczynienia się do osiągnięcia korzyści majątkowej przez inne osoby.Zarzut obrazy art. 287 § 2 k.k. jest słuszny. Istotnie, do obowiązków oskarżonych nie należało wystawianie zaświadczeń w przedmiocie zdrowia pacjentów i formalnie rzecz biorąc, nie oskarżone je wystawiały, lecz lekarz podpisany na zaświadczeniu.Słuszny jest pogląd rewizji, że oskarżone dopuściły się przypisanymi im czynami przestępstw przewidzianych w art. 286 k.k., jednakże nie w § 1 czy 3 tego przepisu, lecz w § 2, ponieważ co najmniej fakt korzyści osobistych w postaci uwolnienia się od obowiązku pracy w czasie określonym w zaświadczeniach uzyskanych przez odbiorców tych zaświadczeń, będąc oczywistym, bo nieuniknionym następstwem działań oskarżonych, nie mógł pozostawać poza sferą ich bezpośredniego zamiaru.
Powiązane orzeczenia
- I KA 5/23 2024-02-06Czy lekarz, wystawiając zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy w zamian za korzyść majątkową, poświadczając nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, dopuszcza się przestępstwa oszustwa (art. 286 § 1…
- II KR 53/82 1982-04-08Czy lekarz wystawiający fikcyjne zaświadczenia lekarskie o czasowej niezdolności do pracy, wiedząc, że mogą one posłużyć do wyłudzenia nienależnych zasiłków chorobowych, ponosi odpowiedzialność za pomocnictwo do wyłudzen…
- I KZP 11/07 2007-05-24Czy lekarz dokonujący fikcyjnego wpisu w historii choroby pacjenta, na podstawie ogólnego uprawnienia do prowadzenia dokumentacji medycznej wynikającego z ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, może być uznany za…
- V KK 72/16 2016-09-19Czy sąd odwoławczy, uniewinniając oskarżonego lekarza od zarzutu poświadczenia nieprawdy w dokumentach, prawidłowo przyjął, że działał on w usprawiedliwionym błędzie co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronione…
- V KK 500/20 2021-10-05Czy lekarz zatrudniony w publicznym zakładzie opieki zdrowotnej, uzależniając wykonanie czynności służbowej od otrzymania korzyści majątkowej i wprowadzając pacjentów w błąd co do odpłatności badań, wypełnia znamiona prz…
Powołane przepisy
art. 287 § 2 KKart. 286 § 1art. 287 KKart. 286 KK§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.