II K 358/57

WyrokIzba Karna1957-12-14

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rejestratorki medyczne, które wystawiały fikcyjne zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy, przekraczając swoje kompetencje, popełniły przestępstwo z art. 287 § 2 k.k. (poświadczenie nieprawdy przez urzędnika) czy z art. 286 k.k. (oszustwo)?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut obrazy art. 287 § 2 k.k. jest słuszny, ponieważ oskarżone, jako rejestratorki, nie miały uprawnień do wystawiania zaświadczeń lekarskich, a czyniły to, przekraczając swoje kompetencje. Sąd przychylił się do poglądu rewizji, że oskarżone dopuściły się przestępstwa z art. 286 k.k. (oszustwo), a konkretnie z § 2 tego przepisu, ponieważ korzyść osobista w postaci zwolnienia od obowiązku pracy była oczywistym i nieuniknionym następstwem ich działań, co mieściło się w ich bezpośrednim zamiarze.
Stan faktyczny
Dwie rejestratorki medyczne w ambulatorium kopalnianym systematycznie wystawiały fikcyjne zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy bez wiedzy lekarzy. Na podstawie tych zaświadczeń kilkudziesięciu górników usprawiedliwiało swoją nieobecność w pracy i pobrało ponad 100.000 zł zasiłków chorobowych na szkodę ubezpieczeń społecznych. Oskarżone zostały skazane z art. 287 § 2 k.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uznał rewizję za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę kwalifikacji czynu z art. 286 § 2 k.k.

Pełny tekst orzeczenia

Uzasadnienie faktyczneOskarżone skazano z mocy art. 287 § 2 k.k., za to, że jako rejestratorki w ambulatorium przy kopalni "W" bez wiedzy i poleceń lekarzy systematycznie wystawiały zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy, przy pomocy których kilkudziesięciu górników usprawiedliwiło swoją nieobecność przy pracy, przy czym ma podstawie tak sfałszowanych fikcyjnych zaświadczeń górnicy ci pobrali z tytułu zasiłku chorobowego ponad 100.000 zł na szkodę Obwodowego Zarządu Ubezpieczeń Społecznych.Oskarżone założyły rewizję, zarzucając między innymi obrazę art. 287 § 2 k.k. przez skazanie ich z mocy tego przepisu zamiast z mocy art. 286 § 1 bądź § 3 k.k. mimo, że art. 287 k.k. odnosi się tylko do urzędnika, który poświadcza nieprawdę co do okoliczności z dziedziny spraw należących do służbowych kompetencji urzędnika, oskarżone zaś nie miały prawa wystawiać zaświadczeń lekarskich, a czyniąc to, przekraczały sferę swoich uprawnień, jednakże bez zamiaru przyczynienia się do osiągnięcia korzyści majątkowej przez inne osoby.Zarzut obrazy art. 287 § 2 k.k. jest słuszny. Istotnie, do obowiązków oskarżonych nie należało wystawianie zaświadczeń w przedmiocie zdrowia pacjentów i formalnie rzecz biorąc, nie oskarżone je wystawiały, lecz lekarz podpisany na zaświadczeniu.Słuszny jest pogląd rewizji, że oskarżone dopuściły się przypisanymi im czynami przestępstw przewidzianych w art. 286 k.k., jednakże nie w § 1 czy 3 tego przepisu, lecz w § 2, ponieważ co najmniej fakt korzyści osobistych w postaci uwolnienia się od obowiązku pracy w czasie określonym w zaświadczeniach uzyskanych przez odbiorców tych zaświadczeń, będąc oczywistym, bo nieuniknionym następstwem działań oskarżonych, nie mógł pozostawać poza sferą ich bezpośredniego zamiaru.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 287 § 2 KKart. 286 § 1art. 287 KKart. 286 KK§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.