II KB 14/24
Izba Karna2024-06-27
Skład orzekający: Annę Dziergawkę, Zbigniew Kapiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę w postępowaniu karnym, powinien zostać odrzucony, jeśli nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po powołaniu i jego wpływ na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, uznając, że nie spełnia on wymagań ustawowych. Wniosek nie wskazał, w jaki sposób okoliczności związane z powołaniem sędziego i jego postępowanie po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie. Samo powołanie się na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej nie jest wystarczające, gdyż oznaczałoby to, że wpływ taki występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności, co jest sprzeczne z celem przepisów.Stan faktyczny
Obrońca oskarżonej E. R. złożył wniosek o zbadanie spełnienia przez sędzię SSN Annę Dziergawkę wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek został złożony w postępowaniu karnym przed Sądem Najwyższym. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ nie wskazuje na konkretny wpływ okoliczności związanych z powołaniem sędzi na naruszenie jej niezawisłości lub bezstronności w danej sprawie. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis o zawiadomieniu organu samorządu zawodowego dotyczy pełnomocników, a nie obrońców.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności. Zarządzenie zostało doręczone obrońcy i skazanemu, a także dołączone do akt sprawy.Pełny tekst orzeczenia
II KB 14/24 ZARZĄDZENIE Dnia 27 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN Annę Dziergawkę wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – oskarżonej E. R. (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę – adw. B. Z. art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN), 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć do akt II KS 27/24 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN Annę Dziergawkę; 4) z uwagi na powołanie się także na art. 41 § 1 k.p.k. wniosek zarejestrować w kontrolce rozstrzygnięć incydentalnych i jako takiemu nadać dalszy bieg; 5) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. UZASADNIENIE Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić.
II KB 14/24 2 Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. Z uwagi na powołanie się także na art. 41 § 1 k.p.k. wniosek należało zarejestrować w kontrolce rozstrzygnięć incydentalnych i jako takiemu nadać dalszy bieg. Prezez Sądu Najwyższego SSN Zbigniew Kapiński ł.n r.g.
Powiązane orzeczenia
- III KB 62/25 2025-05-19Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, powinien zostać odrzucony, jeśli nie wskazuje w sposób wystarczający, jak okoliczności związane z p…
- III KB 29/24 2024-10-17Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego w postępowaniu karnym, powinien zostać odrzucony, jeśli nie wskazuje w sposób wystarczający na sposó…
- II KB 90/25 2025-07-01Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego w postępowaniu karnym, powinien zostać odrzucony, jeśli nie wskazuje na sposób postępowania sędziego…
- II KB 92/25 2025-07-15Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, powinien zostać odrzucony, jeśli nie wskazuje, w jaki sposób okoliczności związane z powołaniem sęd…
- III KB 181/25 2025-12-29Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę oskarżonego w postępowaniu karnym, powinien zostać odrzucony, jeśli nie wskazuje na sposób postępowania sędzie…
Powołane przepisy
art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 119 § 1 KPKart. 29 § 9art. 41 § 1 KPKart. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 85 § 2art. 29 § 11
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy