II KB 6/24

Izba Karna2024-09-13

Skład orzekający: Piotr Mirek, Antoniego Bojańczyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, jeśli nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem i postępowaniem po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie?
Ratio decidendi
Wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, nie spełnia wymagań prawnych, jeśli nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem i postępowaniem po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w konkretnej sprawie. Samo wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej lub nieuwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia nie stanowi wystarczającej podstawy do uwzględnienia takiego wniosku. Wniosek taki nie może stać się środkiem odwoławczym od niezaskarżalnych postanowień.
Stan faktyczny
Skazany L.M., reprezentowany przez obrońcę, złożył wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego SN Antoniego Bojańczyka wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek dotyczył okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowania po powołaniu. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ nie wskazuje w sposób konkretny, jak te okoliczności miałyby wpływać na naruszenie standardów niezawisłości lub bezstronności w danej sprawie. Sąd odrzucił wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności. Odpis zarządzenia doręczono obrońcy i skazanemu, a sprawę zakreślono jako zakończoną.

Pełny tekst orzeczenia

II KB 6/24 ZARZĄDZENIE Dnia 13 września 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN Antoniego Bojańczyka wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – skazanego L.M. (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanego (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN), 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć do akt II KK 191/23; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN A. Bojańczyka; 4) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. UZASADNIENIE II KB 6/24 2 Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. W odniesieniu do Sędziego Antoniego Bojańczyka, fakt nieuwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia także nie stanowi okoliczności wskazującej na sposób postępowania sędziego po powołaniu. W innym wypadku wniosek z art. 29 § 6 i n. uSN stałby się swoistym środkiem odwoławczym od niezaskarżalnych postanowień w toku postępowania kasacyjnego, a strona – w ramach tego szczególnego postępowania incydentalnego – mogłaby zmierzać o rozstrzygnięciu o trafności zarzutów kasacji, a temu postępowanie to w ogóle nie służy. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli II KB 6/24 3 w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. [ał] w/z Prezesa Sądu Najwyższego SSN Piotr Mirek Przewodniczący Wydziału II [WB]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 119 § 1 KPKart. 29 § 9art. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 85 § 2art. 29 § 11art. 29 § 10

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy