II KB 98/25

Izba Karna2025-07-22

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego w postępowaniu karnym, wymaga uzasadnienia, jeśli nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz jak okoliczności związane z powołaniem i postępowaniem po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony przez obrońcę skazanego, nie spełnia wymogów ustawowych, jeśli nie wskazuje na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz jak okoliczności związane z powołaniem i postępowaniem po powołaniu miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności. W takiej sytuacji wniosek podlega odrzuceniu, a uzasadnienie sporządza się jedynie z uwagi na odrzucenie wniosku, gdyż samo zarządzenie jest niezaskarżalne.
Stan faktyczny
Złożono wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, uwzględniając okoliczności towarzyszące powołaniu i postępowaniu po powołaniu. Wniosek został złożony przez obrońcę skazanego i spełniał wymogi formalne dotyczące pisma procesowego oraz terminu. Sąd Najwyższy uznał jednak, że wniosek nie spełnia wymogów merytorycznych, gdyż nie wskazuje na konkretny wpływ okoliczności na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, uznając go za niespełniający wymogów ustawowych.

Pełny tekst orzeczenia

II KB 98/25 ZARZĄDZENIE Dnia 22 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński W związku z wnioskiem o zbadanie spełnienia przez SSN M.S. wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowania po powołaniu na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 6-9 i 24 uSN, stwierdziwszy, że: - wniosek pochodzi od strony postępowania przed Sądem Najwyższym – skazanej (art. 29 § 7 uSN), - został sporządzony, podpisany i wniesiony przez obrońcę skazanej (art. 871 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 § 8 zd. czwarte uSN), - z zachowaniem terminu tygodniowego (art. 29 § 8 zd. pierwsze uSN) i - czyni zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego (art. 119 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 9 i 24 uSN), 1) wniosek odrzucić; 2) odpis zarządzenia doręczyć obrońcy i skazanemu oraz dołączyć do akt II KK 305/25; 3) o wniosku i o wydanym zarządzeniu zawiadomić SSN M.S.; 4) z uwagi na treść pkt 2 pisma potraktować je jako wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 k.p.k., odnotować w kontrolce rozstrzygnięć incydentalnych i jako takiemu nadać dalszy bieg; 5) zakreślić sprawę w repertorium KB jako zakończoną w inny sposób. II KB 98/25 2 UZASADNIENIE Kodeks postępowania karnego nie przewiduje w niniejszym wypadku obowiązku sporządzenia uzasadnienia, gdyż zarządzenie to jest niezaskarżalne (por. art. 99 § 2 k.p.k.). Jednakże – z uwagi na odrzucenie wniosku – należało je sporządzić. Wniosek nie spełnia wszystkich wymaganych prawem wymogów, nie wskazuje bowiem na sposób postępowania sędziego po powołaniu oraz tego, jak okoliczności związane z powołaniem oraz sposób postępowania sędziego po powołaniu – w rozumieniu art. 29 § 5 i n. uSN – miałyby wpływać na naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Za spełnienie tego wymogu ustawowego nie sposób uznać powoływanej przez wnioskodawcę okoliczności wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, albowiem oznaczałoby to, że taki wpływ występuje w każdej sprawie, niezależnie od jej okoliczności. To z kolei stałoby w sprzeczności z treścią i celem art. 29 § 5 uSN. W niniejszej sprawie brak było podstaw, aby o odrzuceniu wniosku zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką. Artykuł 29 § 11 uSN przewiduje co prawda obligatoryjne zawiadomienie organu samorządu zawodowego w razie odrzucenia wniosku złożonego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Przepis ten jednak odnosi się wyłącznie do pełnomocników, nie obejmuje swoim zakresem obrońców. Prawodawca w ustawie o Sądzie Najwyższym rozróżnia bowiem role procesowe, jakie w postępowaniu przed tym Sądem mogą pełnić adwokaci i radcowie prawni, wskazując wyraźnie w art. 85 § 2 uSN zarówno pełnomocników, jak i obrońców. Brak jest w takiej sytuacji jakichkolwiek racjonalnych podstaw, aby w wypadku art. 29 § 11 uSN sformułowanie „pełnomocnik” rozumieć szerzej aniżeli w art. 85 § 2 uSN, jako obejmujące także obrońcę. W takiej sytuacji w postępowaniu prowadzonym przed Sądem Najwyższym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego zawiadomienie organu samorządu zawodowego, do którego należy obrońca, w razie złożenia przez niego wniosku o przeprowadzenie testu niezależności, który został odrzucony (art. 29 § 10 uSN), możliwe jest jedynie w razie stwierdzenia przesłanek określonych w art. 20 § 1 k.p.k., a te w niniejszej sprawie nie zostały spełnione. II KB 98/25 3 Z uwagi na treść pkt 2 pisma należało potraktować je jako wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 k.p.k., odnotować w kontrolce rozstrzygnięć incydentalnych i jako takiemu nadać dalszy bieg. [WB] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 429 § 1 KPKart. 29 § 6art. 29 § 7art. 871 § 1 KPCart. 29 § 8art. 119 § 1 KPKart. 29 § 9art. 41 KPKart. 99 § 2 KPKart. 29 § 5art. 85 § 2art. 29 § 11

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy