II KK 1/24

II KK 1/24 POSTANOWIENIE Dnia 13 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Michał Laskowski w sprawie S. G. uniewinnionego od zarzutu popełnienia czynu z art. 278 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 13 lutego 2024 r. z urzędu kwestii dopuszczalności kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 31 sierpnia 2023 r., sygn. akt IX Ka 609/23, zmieniającego w części wyrok Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 10 sierpnia 2022r., sygn. akt II K 854/21 na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 1 i 2 k.p.k. postanowił: 1. kasację pozostawić bez rozpoznania; 2. obciążyć S. G. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. i UZASADNIENIE W postępowaniu przed Sądem Rejonowym w Pruszkowie o sygn. akt II K 854/21 w charakterze współoskarżonych występowali P. M., P. B., S. G. oraz A. G. II KK 1/24 2 Wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2022r. wydanym w powyższej sprawie, Sąd Rejonowy m.in. uznał S. G. za winnego tego, że: 1. w dniu 18 listopada 2020 r. w miejscowości P., ul. […], gmina O., powiat w., dokonał uszkodzenia ciała wspólnie zamieszkującej z nim żony A. G. poprzez popychanie, uderzanie pięściami i dłonią otwartą w twarz i tułów i po kończynach, powodując zasinieniami na klatce piersiowej, zasinieniami kończyn górnych, ogniskowym zaczerwienieniem skóry na grzbiecie, zasinieniem na kończynach dolnych, skutkujące naruszeniem czynności narządów ciała na okres poniżej dni siedmiu, tj. przestępstwa z art. 157 § 2 k.k., za który to czyn wymierzono mu karę 6 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie (pkt XI); 2. 18 listopada 2020 r. w miejscowości P., ul. […], gmina O., powiat w., działając wspólnie i w porozumieniu z P. B. wziął udział w pobiciu M. K. w ten sposób, że zadawał pokrzywdzonemu ciosy trzymaną w ręku metalową pałką w głowę i w ręce jakimi osłaniał się pokrzywdzony, czym naraził go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienia skutku określonego w art. 156 § 1 k.k. lub w art. 157 § 1 k.k., tj. przestępstwa z art. 158 § 1 k.k., za co, przy zastosowaniu art. 37a k.k., wymierzono mu karę roku ograniczenia wolności, polegającą na nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie (pkt XII); 3. 18 listopada 2020 r. w miejscowości P., ul. […], gmina O., powiat w., działając wspólnie i w porozumieniu z P. B. dokonał zaboru w celu przywłaszczenia złotego łańcuszka o kutym splocie i wadze 200 gram, czym działał na szkodę M. K., powodując straty w łącznej kwocie 34.000 zł, tj. przestępstwa z art. 278 § 1 k.k., za który to czyn, przy zastosowaniu art. 37a k.k., wymierzono mu karę roku ograniczenia wolności, polegającą na nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie (pkt XIII). Na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 i 3 k.k. Sąd połączył orzeczone kary jednostkowe ograniczenia wolności i wymierzył S. G. karę łączną 2 lat ograniczenia wolności, polegającą na nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w II KK 1/24 3 wymiarze 30 godzin miesięcznie (pkt XIV). Ponadto, na podstawie art. 46 § 1 k.k., zobowiązał on S. G. do naprawienia szkody wyrządzonej trzecim z zarzucanych mu czynów, poprzez uiszczenie na rzecz pokrzywdzonego M. K. kwoty 18.850 złotych, przy zastrzeżeniu, że naprawienie szkody w całości lub części przez drugiego ze sprawców tego czynu, tj. P. B. (pkt VII i IX), zwalnia S. G. od tego obowiązku w odpowiednim zakresie (pkt XV). Apelację od powyższego wyroku wywiódł obrońca skazanych, w tym S. G.. W wyniku jej rozpoznania, wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2023 r., sygn. akt IX Ka 609/23, Sąd Okręgowy w Warszawie, w zakresie odnoszącym się do S. G. (pkt 1 lit. c), zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: - uchylił orzeczenie o karzę łącznej ograniczenia wolności orzeczonej w punkcie XIV, - uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w punkcie 3 części wstępnej wyroku kwalifikowanego z art. 278 § 1 k.k., - na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 i 3 k.k. połączył jednostkowe kary ograniczenia wolności z pkt XI i XII sentencji wyroku Sądu Rejonowego i wymierzył oskarżonemu karę łączną roku i 2 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym, - zasądzone w punkcie XIX wyroku koszty sądowe za I instancję obniżył do kwoty 100 złotych. W pozostałym zakresie wyrok Sądu I instancji utrzymano w mocy. Kasację od powyższego orzeczenia, w części utrzymującej w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 10 sierpnia 2022 r., w zakresie pkt XV, w którym na S. G. został nałożony obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej M. K. w kwocie 18.850 złotych, wywiódł obrońca skazanego, podnosząc zarzuty: 1) naruszenia art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. poprzez wewnętrzną sprzeczność zaskarżonego wyroku uniemożliwiającą jego wykonanie, polegającą na tym, że mimo uniewinnienia oskarżonego S. G. od zarzucanego mu czynu opisanego w pkt 3 części wstępnej wyroku, kwalifikowanego z art. 278 § 1 k.k., tj. zaboru w celu przywłaszczenia złotego łańcuszka, czym działał na szkodę M. K., utrzymano w mocy pkt XV wyroku sądu I instancji w odniesieniu do S. G., nakładający na niego II KK 1/24 4 obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej M. K. do kwoty 18.850 zł, choć zaskarżonym wyrokiem został on uniewinniony od czynu zabronionego, który miał spowodować wskazaną wyżej szkodę; 2) rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 46 § 1 k.k., poprzez utrzymanie w mocy w zaskarżonym wyroku obowiązku naprawienia szkody. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W wyniku analizy treści kasacji należało stwierdzić, że jest ona niedopuszczalna z mocy ustawy i chociaż była wadliwie przyjęta, obecnie należało pozostawić ją bez rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 523 § 2 k.p.k. kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania za przestępstwo na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, a w sytuacji skazania na inną karę niż kara bezwzględnego pozbawienia wolności, dla możliwości wniesienia kasacji przez stronę, konieczne jest podniesienie zarzutu opartego na jednej z przesłanek wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.). W niniejszym postępowaniu wobec S. G. co prawda zapadł wyrok skazujący, z tym, że wymierzono wobec niego karę ograniczenia wolności. Jednocześnie wywiedziona kasacja obrońcy obejmuje wyłącznie rozstrzygnięcia powiązane bezpośrednio z uniewinnieniem S. G. od popełnienia czynu z art. 278 § 1 k.k. I choć zarzut postawiony w tym nadzwyczajnym środku odwoławczym w swej treści jawi się jako zasadny, mając na względzie dyspozycję art. 523 § 2 k.p.k. należało go uznać za niekasacyjny, a tym samym kasację uznać za niedopuszczalną z mocy prawa. Wbrew stanowisku skarżącego, w sprawie nie doszło do zaistnienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., a innego rażącego naruszenia prawa. Wskazany przepis przewiduje bowiem, że orzeczenie podlega uchyleniu niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia, jeżeli w jego treści zachodzi sprzeczność uniemożliwiająca jego wykonanie. Tymczasem w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia ani z rozstrzygnięciem wewnętrznie sprzecznym, ani też z II KK 1/24 5 rozstrzygnięciem, którego wykonanie byłoby niemożliwe – brak jest wszak faktycznych przeszkód do wyegzekwowania od S. G. kwoty wynikającej z orzeczonego obowiązku naprawienia szkody. W tej sytuacji, uprawnionym do wywiedzenia kasacji na korzyść S. G. jest jedynie jeden z podmiotów szczególnych, wymienionych w art. 521 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 2 k.p.k.), którego nie dotyczą omówione wyżej ograniczenia. Rozważenia wymagałoby jednak to, czy kasacja taka nie powinna zostać złożona zarówno na rzecz S. G., jak i P. B., którego sytuacja procesowa jest analogiczna. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.] (r.g.)