II KK 142/25

WyrokIzba Karna2025-10-21

Skład orzekający: Jerzy Grubba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, w której rozpoznawana jest kasacja podnosząca zarzut nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu udziału w składzie sądu niższej instancji osoby powołanej na stanowisko sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w tym samym trybie?
Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie, w której rozpoznawana jest kasacja podnosząca zarzut nienależytej obsady sądu z powodu udziału w składzie sądu niższej instancji osoby powołanej na stanowisko sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w tym samym trybie. W takiej sytuacji sędzia, orzekając w przedmiocie zarzutu dotyczącego własnego statusu jako sędziego, pośrednio wypowiadałby się na temat własnego statusu, co naruszałoby zasadę nemo iudex in causa sua.
Stan faktyczny
Obrońcy skazanego Ł.W. złożyli wnioski o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Z.K. od udziału w sprawie rozpoznania kasacji. Uzasadnili to wadliwym powołaniem sędziego na urząd, wskazując na rekomendację Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sędzia Z.K. został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek tak samo ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa. Sąd Najwyższy rozpoznał wnioski na posiedzeniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Z.K. od udziału w sprawie rozpoznania kasacji wniesionych na korzyść Ł.W.

Pełny tekst orzeczenia

II KK 142/25 POSTANOWIENIE Dnia 21 października 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie wniosków obrońców skazanego Ł.W. o wyłączenie SSN Z.K. od udziału w sprawie, której przedmiotem jest rozpoznanie kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2024r. w sprawie o sygn. akt IX Ka 1145/23 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 października 2025r. na podstawie art. 41§1 k.p.k. i art. 42§1 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Z.K. od udziału w sprawie o rozpoznanie kasacji wniesionych na korzyść Ł.W., a prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt II KK 142/25. UZASADNIENIE W dniach 29 września 2025r. oraz 10 października 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęły wnioski obrońców o wyłączenie sędziego Z.K. od orzekania w sprawie, której przedmiotem jest rozpoznanie kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt IX Ka 1145/23. Uzasadniając swoje wnioski, obrońcy jednakowo odwołali się przede wszystkim do okoliczności związanych z wadliwym powołaniem na urząd sędziego wskazanego Sędziego w następstwie rekomendacji udzielonej przez Krajową Radę II KK 142/25 2 Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. (Dz. U. z 2018r., poz. 3). Sąd Najwyższy zważył co następuje: Złożone przez obrońców wnioski o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy zawisłej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt II KK 142/25 sędziego SN Z.K. jest zasadny. W obydwu kasacjach wywiedzionych na rzecz skazanego Ł.W. podniesiono zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439§1 pkt 2 k.p.k., poprzez wydanie orzeczenia przez Sąd Okręgowy, w którego składzie orzekającym zasiadała osoba powołana na stanowisko sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r., poz. 3). W sytuacji, gdy Z.K. został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek tak samo ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, jest oczywiste, że biorąc udział w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy i decydując w przedmiocie zasadności zarzutu podniesionego w kasacji, pośrednio wypowiadałby się na temat własnego statusu jako sędziego Sądu Najwyższego. Z tej przyczyny, jeszcze przed wydaniem orzeczenia, strony postępowania mogłyby pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że zarzuty podnoszące zaistnienie uchybienia określonego w art. 439§1 pkt 2 k.p.k. nie zostaną rozpoznane bezstronnie. Nawiązać należy tu do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022r., sygn. akt I KZP 2/22, której teza 6, na gruncie analogicznej sytuacji, daje wyraz zasadzie nemo iudex in causa sua. Co zaś istotniejsze, należy również mieć w polu widzenia i to, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie II KK 142/25 3 określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3)”. Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021r., sygn. akt I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41). Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [WB] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41§1 KPKart. 42§1 KPKart. 439§1 pkt 2 KPK§1§1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy