II KK 148/19

Sygn. akt II KK 148/19 POSTANOWIENIE Dnia 30 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący) SSN Piotr Mirek SSN Marek Pietruszyński (sprawozdawca) Protokolant Jolanta Grabowska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Andrzeja Pogorzelskiego w sprawie S. W. w przedmiocie zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 30 października 2019 r., kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 13 czerwca 2018 r., sygn. akt VIII Kzw (…) utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia 4 grudnia 2017 r., sygn. akt VIII Ko (…), 1) uchyla zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego w W. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w W. i na podstawie art. 15 § 1 k.k.w. umarza postępowanie wykonawcze; 2) kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. 2 UZASADNIENIE S. W. wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt VIII K (…) został skazany za przestępstwa określone w art. 62 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii na karę łączną 2 lat pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby 5 lat, z oddaniem go w tym czasie pod dozór kuratora sądowego. Oskarżonemu wymierzono również, na podstawie art. 71 § 1 k.k., grzywnę wysokości 200 stawek dziennych po 10 zł każda. Wyrok uprawomocnił się 5 grudnia 2012 r. W dniu 20 czerwca 2013 r. skazany popełnił czyn z art. 280 § 1 k.k., za popełnienie którego został skazany wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia 11 kwietnia 2016 r., sygn. akt V K (…) na karę 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności. Orzeczenie uprawomocniło się 31 maja 2016 r. Na wniosek kuratora, Sąd Rejonowy w W. w dniu 4 grudnia 2017 r., na podstawie art. 75 § 2 k.k., art. 63 § 1 k.k. i art. 4 § 1 k.k. oraz art. 71 § 2 k.k. zarządził wykonanie wobec skazanego kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt VIII K (…). Postanowienie zostało zaskarżone przez skazanego i jego obrońcę. Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 13 czerwca 2018 r., sygn. akt VIII Kzw (…) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Od tego postanowienia kasację na korzyść skazanego wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucając mu rażące i mające wpływ na jego treść naruszenie prawa materialnego art. 75 § 4 k.k. polegające na wydaniu przez Sąd odwoławczy orzeczenia utrzymującego w mocy postanowienie Sądu pierwszej instancji o zarządzeniu wykonania wobec skazanego warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności orzeczonej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt VIII K (…), pomimo że w toku postępowania międzyinstancyjnego upłynął okres 5 lat próby, na który kara został zawieszona oraz 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżone postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia Sądu Rejonowego w W. i na podstawie 3 art. 15 § 1 k.k.w. – umorzenie postępowania wykonawczego w stosunku do skazanego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna. Okres próby na jaki zawieszone zostało wykonanie wobec skazanego kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności upłynął 5 grudnia 2017 r. Kolejne 6 miesięcy, o których mowa w art. 75 § 4 k.k. upłynęło w dniu 5 czerwca 2018 r. Przepis art. 75 § 4 k.k. stanowiąc o ostatecznym terminie, do którego powinno nastąpić zarządzenie wykonania kary wymaga wydania, przed upływem tego terminu - orzeczenia o zarządzeniu wykonania kary. Dla oceny skuteczności zarządzenia wykonania kary przesądzające znaczenie mają przepisy określające z jaką chwilą orzeczenie staje się wykonalne. I tak zgodnie z treścią art. 178 § 5 k.k.w. postanowienia o zarządzeniu wykonania kary wydane na podstawie art. 75 § 2 i 3 k.k. stają się wykonalne z chwilą uprawomocnienia. Uwzględniając wskazane regulacje zważyć należało, że o ile sąd orzekający w tej sprawie w pierwszej instancji był uprawniony do wydania postanowienia na podstawie przepisu art. 75 § 2 k.k., uczynił to bowiem w dniu 4 grudnia 2017 r., a więc jeszcze w okresie 5 lat próby, który upływał w dniu 5 grudnia 2017 r., o tyle sytuacja wyglądała odmiennie w dacie orzekania przez Sąd odwoławczy, który orzekał w dniu 13 czerwca 2018 r., a więc już po upływie kolejnych 6 miesięcy. Upływ 6 miesięcy od zakończenia okresu próby stosownie do treści art. 75 § 4 k.k. uniemożliwiał zarządzenie wykonania kary warunkowo zawieszonej, przez co należy rozumieć wydanie postanowienia w postępowaniu odwoławczym, gdyż dopiero z chwilą wydania orzeczenia przez sąd odwoławczy – zarządzenie zyskiwało walor prawomocności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2018 r. III KK 96/18). W tej sytuacji Sąd odwoławczy orzekając po upływie okresu, w którym możliwe było zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, powinien był uchylić postanowienie sądu a quo i umorzyć postępowanie wykonawcze. Tej powinności nie mogła zmienić argumentacja podniesiona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, gdyż dotyczyła ona sytuacji zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary na podstawie art. 75 § 1 k.k., 4 które stają się wykonalne z chwilą wydania, zgodnie z treścią art. 9 § 3 k.k.w. Wobec tego zasadny okazał się zarzut kasacji, czego następstwem była konieczność uchylenia postanowień obu sądów i umorzenia postępowania wykonawczego na podstawie art. 15 § 1 k.k.w. Z tych względów orzeczono jak na wstępie.