II KK 15/24
WyrokIzba Karna2024-03-07
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz, Małgorzata Wąsek-Wiaderek, Włodzimierz Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zastosowanie art. 64 § 1 k.k. (recydywa) w sprawie, w której skazany odbył karę pozbawienia wolności krótszą niż minimalny okres wymagany przez ten przepis, stanowi rażące naruszenie prawa karnego materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zastosowanie art. 64 § 1 k.k. w sytuacji, gdy skazany nie odbył minimalnego okresu pozbawienia wolności wymaganego przez ten przepis, stanowi rażące naruszenie prawa karnego materialnego. Wskazano, że wcześniejsze skazania nie mogły stanowić podstawy do przyjęcia recydywy, ponieważ czas odbywania kary pozbawienia wolności był krótszy niż wymagany, a postanowienia o zarządzeniu wykonania kar warunkowo zawieszonych wydano po popełnieniu czynów objętych zaskarżonym wyrokiem. W konsekwencji, ocena odpowiedzialności karnej w optyce recydywy pogorszyła sytuację skazanego.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Wołominie skazał Ł. D. za usiłowanie doprowadzenia banku do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przy użyciu podrobionych dokumentów oraz za przygotowanie do podrobienia dokumentów. Wymierzono mu karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, stosując art. 64 § 1 k.k. (recydywa). Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 64 § 1 k.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej zastosowania art. 64 § 1 k.k. i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Wołominie do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
II KK 15/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący) SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) Protokolant Dorota Szczerbiak w sprawie Ł. D. (obecnie D.), skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. 286 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 marca 2024 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich, od wyroku Sądu Rejonowego w Wołominie z dnia 7 grudnia 2010 r. sygn. akt II K 1078/10, 1) uchyla pkt I zaskarżonego wyroku i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Wołominie do ponownego rozpoznania; 2) obciąża Skarb Państwa kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. [J.J.] UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Wołominie z dnia 7 grudnia 2010 r. (sygn. akt II K 1078/10) Ł .D. został uznany winnym tego, że:
II KK 15/24 2 1. w dniu 11 października 2010 roku w M. woj. […] w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w wysokości 2600 złotych usiłował doprowadzić Bank S.A. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wprowadzenie w błąd co do możliwości i zamiaru spłaty przyznanego kredytu - w wyniku zawarcia i podpisania w dniu 11 października 2010 roku wniosku o kartę kredytową dążąc do podpisania umowy kredytowej przy czym w/w posłużył się podrobionym osobiście zaświadczeniem o zatrudnieniu i zarobkach w firmie „O. sp. z o.o.” sp. k. zawierającym nieprawdziwe dane co do zatrudnienia K.T. i dowodem osobistym wystawionym na nazwisko K. T., które miały istotne znaczenie do zawarcia przedmiotowej umowy kredytowej i uzyskania kredytu w wysokości 2600 złotych na szkodę Bank S.A. , co w konsekwencji nie nastąpiło w wyniku weryfikacji danych przez pracownika placówki banku, przy czym zarzucanego czynu dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa w ciągu 5 lat od odbycia co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, tj. czynu z art. art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 275 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 k.k. w zb. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności oraz 80 stawek dziennych grzywny po 15 zł każda. 2. od bliżej nieustalonego dnia do dnia 12 października 2010 roku w m. M., woj […] czynił przygotowania do podrobienia, w celu użycia jako autentyce przy ubieganiu się o kredyt w placówkach banku - dokumentów w postaci zaświadczeń o zatrudnieniu i zarobkach w ten sposób, że znajdował się w posiadaniu w/w dokumentów w ilości sztuk dwóch, które już częściowo wypełnił co do wysokości wynagrodzenia, zajmowanego stanowiska oraz wymiaru czasu pracy i opatrzył pieczęcią firmową „O. spółka z.o.o.” sp. k., którą miał posiadaniu w tym przeznaczeniu, tj. czynu z art. 270 § 3 k.k., za który wymierzono mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności. Oskarżonemu wymierzono karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia. Od powyższego orzeczenia kasację w trybie art. 521 § 1 k.p.k. wniósł na korzyść skazanego Rzecznik Praw Obywatelskich, zarzucając wyrokowi „rażące i mające
II KK 15/24 3 istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa karnego materialnego, to jest art. 64 § 1 k.k., polegające na zastosowaniu tego przepisu mimo braku ustawowych przesłanek do przyjęcia, że Ł. D. popełnił zarzucany mu czyn w warunkach powrotu do przestępstwa, określonych w tym przepisie.” Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Wołominie w tym zakresie do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna. Zgodzić się należy z Rzecznikiem Praw Obywatelskich, ze w sprawie nie zachodziły warunki z art. 64 § 1 k.k. Pomimo wcześniejszych skazań za inne przestępstwa przed popełnieniem czynów przypisanych wyrokiem w sprawie II K 1078/10, żaden z uprzednich wyroków nie mógł stać się podstawą przejęcia recydywy. Skazany był wprawdzie pozbawiony wolności przez 2 miesiące i 9 dni po tym, jak Sąd Rejonowy w Szczecinie zarządził wykonanie kary 8 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej z warunkowym zawieszeniem jej wykonania wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2004 r. (sygn. akt […]), lecz czas pozbawienia wolności nie odpowiada minimalnemu okresowi wskazanemu w art. 64 § 1 k.k. Podobnie, na co zwraca uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich, w sprawach w których wydano wyroki Sądu Rejonowego w K. z dnia 21 grudnia 2007 r. (sygn. akt […]) i Sądu Rejonowego w S. z dnia 15 lipca 2008 r. (sygn. akt […]), postanowienia w przedmiocie zarządzenia wykonania kar pozbawienia wolności, orzeczonych z warunkowym zawieszeniem ich wykonania, wydane zostały już po popełnieniu czynów objętych wyrokiem Sądu Rejonowego w Wołominie z dnia 7 grudnia 2010 r. Powyższe oznacza, że rażąco naruszono prawo materialne, czyniąc podstawą wymiaru kary także przepis art. 64 § 1 k.k., gdy nie wystąpiły w sprawie przesłanki ku temu. W oczywisty sposób sytuacja skazanego uległa pogorszeniu, gdyż jego odpowiedzialność karna była oceniana w optyce recydywy. Należało zatem orzec jak w sentencji. [ał]
II KK 15/24 4 [SOP]
Powiązane orzeczenia
- II KK 315/21 2021-11-09Czy zastosowanie art. 64 § 1 k.k. (recydywa szczególna podstawowa) jest dopuszczalne, gdy skazany nie odbył co najmniej sześciu miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne w okresie pięciu lat popr…
- V KK 405/14 2015-01-28Czy sąd prawidłowo zastosował art. 64 § 1 k.k. (recydywa szczególna podstawowa) w sytuacji, gdy skazany nie rozpoczął jeszcze faktycznego odbywania kary pozbawienia wolności, która miała stanowić podstawę do przyjęcia te…
- V KK 474/21 2021-10-07Czy zastosowanie art. 64 § 1 k.k. (recydywa zwyczajna) jest dopuszczalne, gdy wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności nie zostało prawomocnie zarządzone?
- IV KK 419/12 2013-01-30Czy skazanie za przestępstwo popełnione w warunkach recydywy (art. 64 § 1 k.k.) jest dopuszczalne, gdy orzeczona kara pozbawienia wolności została warunkowo zawieszona, a jej wykonanie nie zostało prawomocnie zarządzone?
- V KK 532/24 2025-02-27Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 64 § 1 k.k. (recydywa), wydając wyrok skazujący na posiedzeniu w trybie art. 335 § 2 k.p.k., jeśli warunek wcześniejszego odbycia kary co najmniej 6 miesięcy pozbawi…
Powołane przepisy
art. 13 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 270 § 1 KKart. 275 § 1 KKart. 297 § 1 KKart. 286 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 64 § 1 KKart. 270 § 3 KKart. 521 § 1 KPK§ 1§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy