II KK 182/12
WyrokIzba Karna2012-08-29
Skład orzekający: Józef Dołhy, Rafał Malarski, Dariusz Świecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpowszechnianie fałszywych wiadomości w liście skierowanym do jednej osoby, mających na celu zaimponowanie żonie i skłonienie jej do przyjazdu, może być uznane za przestępstwo z art. 22 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skazanie oskarżonego nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 22 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa. Sąd stwierdził, że poczynione ustalenia faktyczne nie dawały podstaw do przypisania oskarżonemu przestępstwa z tego artykułu, ponieważ zachowanie oskarżonego nie wyczerpywało znamion czynu zabronionego. W szczególności, wysłanie listu do jednej osoby nie może być ocenione jako rozpowszechnianie w rozumieniu tego przepisu, a treść wiadomości, nawet jeśli byłyby fałszywe, nie mogła wyrządzić istotnej szkody interesom Państwa lub obniżyć powagi jego naczelnych organów.Stan faktyczny
W. L. został oskarżony o rozpowszechnianie fałszywych wiadomości o śmierci 30 osób i użyciu przez władze czołgów w czasie wydarzeń marcowych w liście do żony. Sąd Powiatowy skazał go za usiłowanie popełnienia tego przestępstwa. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego i wnosząc o uniewinnienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił W. L. od popełnienia zarzucanego mu czynu, kosztami procesu obciążając Skarb Państwa.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 182/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Dołhy (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Dariusz Świecki (sprawozdawca) Protokolant Monika Sieczko w sprawie W. L. skazanego z art. 22 dekretu z dnia 13 czerwca 1946r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa (Dz.U. Nr 30 poz. 192 ze zm.) po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 29 sierpnia 2012 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść W. L. od wyroku Sądu Powiatowego z dnia 25 czerwca 1968 r., 1. uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia W. L. od dokonania zarzucanego czynu, 2. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa UZASADNIENIE W. L. oskarżony został o to, że w dniu 12 marca 1968 r. w W. w korespondencji przesłanej do O. rozpowszechniał fałszywe wiadomości o rzekomej śmierci 30 osób, poniesionej w czasie wydarzeń marcowych oraz użyciu przez władze
czołgów, wozów pancernych w czasie tych zajść, tj. o przestępstwo z art. 22 dekretu z dnia 13.VI.1946 r. (Dz. U. Nr 30 poz. 192). Wyrokiem z dnia 25 czerwca 1968 r. Sąd Powiatowy uznał oskarżonego za winnego usiłowania popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art. 22 dekretu z dnia 13.VI.1946 r. (Dz. U. Nr 30 poz. 192) w związku z art. 18 § 1 k.k. i art. 23 § 1 k.k. skazał go na karę dwóch miesięcy i dwóch tygodni aresztu. Na podstawie art. 58 k.k. na poczet wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu okres tymczasowego aresztowania od dnia 6 kwietnia 1968 r. do dnia 25 czerwca 1968 r., uznając tym samym karę za odbytą w całości. Kasację od tego wyroku na korzyść skazanego W. L. wniósł Prokurator Generalny zaskarżając go w całości i zarzucił rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 22 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa (Dz. U. Nr 30 poz. 192 ze zm.), poprzez niezasadne przyjęcie, iż oskarżony dopuścił się określonego w tych przepisach przestępstwa, podczas gdy zachowanie W. L. nie wyczerpywało znamion czynu zabronionego. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie skazanego W. L. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co powoduje jej uwzględnienie w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Doszło bowiem do rażącego naruszenia prawa karnego materialnego, tj. art. 22 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Państwa (Dz. U. Nr 30 poz. 192 ze zm. – dalej w skrócie m.k.k.). Poczynione w zaskarżonym kasacją wyroku ustalenia faktyczne nie dawały podstaw do przypisania oskarżonemu przestępstwa z art. 22 m.k.k., który penalizował czyn polegający na rozpowszechnianiu fałszywych wiadomości, mogących wyrządzić istotną szkodę interesom Państwa Polskiego, bądź obniżyć powagę jego naczelnych organów. W realiach rozpoznawanej sprawy nie ma żadnych powodów do uznania, że oskarżony wysyłając do żony list zmierzał do popełnienia zarzucanego mu przestępstwa. Z wyjaśnień oskarżonego wynika, że zawarte w liście informacje oraz dokonane na załączonej do niego gazecie dopiski dotyczące tzw. wydarzeń marcowych, poczynił dlatego, że chciał zaimponować żonie i skłonić ją do przyjazdu do W. Oskarżony wyjaśnił także, że uczynił to z miłości do żony i że nie zdawał sobie sprawy z tego co robi i nie miał zamiaru nikogo szkalować. W świetle
tych wyjaśnień oraz treści wiadomości, które zamierzał przekazać żonie, przyjmując nawet, że były fałszywe, to zważywszy na ich treść, nie mogły one wyrządzić istotnej szkody interesom Państwa lub obniżyć powagę jego naczelnych organów. Ponadto nie można również uznać, że oskarżony wysyłając do żony list zmierzał do rozpowszechniania tych wiadomości. O rozpowszechnianiu można bowiem mówić wówczas, gdy informację czyni się ogólnodostępną, a przynajmniej dostępną dla większej ilości nieoznaczonych z góry osób. Natomiast działanie oskarżonego, który przesłał wiadomość jednej osobie, nie można ocenić jako rozpowszechnianie w rozumieniu art. 22 m.k.k. W konkluzji stwierdzić należy, że skazanie W. L. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 22 m.k.k., co wskazuje również, że było ono oczywiście niesłuszne. Dlatego też Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił W. L. od popełnienia przypisanego mu czynu, zaś kosztami procesu obciążył Skarb Państwa.
Powiązane orzeczenia
- II KK 388/02 2004-02-03Czy rozpowszechnianie fałszywych wiadomości dotyczących stosunków politycznych w Polsce Ludowej, mogących wyrządzić istotną szkodę interesom Państwa Polskiego, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 22 dekretu o przestę…
- IV KK 74/13 2013-04-10Czy rozpowszechnianie fałszywych wiadomości o spółdzielniach produkcyjnych i zbrodni katyńskiej, skierowane do ograniczonego kręgu osób, może wypełniać znamiona przestępstwa z art. 22 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o…
- II KK 381/20 2021-01-27Czy rozpowszechnianie wiadomości dotyczących zbrodni katyńskiej, wywożenia żywności z Polski do ZSRR oraz propagowania wizji trzeciej wojny światowej, przez osobę skazaną na podstawie art. 22 dekretu z dnia 13 czerwca 19…
- V KK 31/21 2021-03-17Czy rozpowszechnianie wiadomości, które władze państwowe nie przestrzegają ustaw, może stanowić przestępstwo z art. 22 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy Pań…
- III KKN 742/98 2000-11-17Czy rozpowszechnianie fałszywych wiadomości związanych ze stacjonowaniem wojsk radzieckich w Polsce, przy ujemnej ocenie tego faktu przez sprawcę, wypełnia znamiona przestępstwa z art. 22 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r…
Powołane przepisy
art. 22art. 535 § 5 KPKart. 18 § 1 KKart. 23 § 1 KKart. 58 KK§ 5§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy