II KK 190/18

Sygn. akt II KK 190/18 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) SSN Eugeniusz Wildowicz Protokolant Marta Brylińska w sprawie Ł. B. skazanego z art. 278 § 1 kk, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 czerwca 2018 r., w trybie art. 535 § 5 kpk kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego, od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt XI Kow …/11/Ozw, w przedmiocie odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia, p o s t a n o w i ł: I. uchylić zaskarżone postanowienie i postępowanie w sprawie umorzyć, II. kosztami postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa UZASADNIENIE Na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w E. z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt III Kow …/10/wz, Ł.B.uzyskał warunkowe zwolnienie z odbycia reszty kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w W. (k. 62 oraz 41 akt Sądu Rejonowego w W. o sygn. akt IV K …/09). Okres próby orzeczony tym postanowieniem został wyznaczony na 2 lata od dnia opuszczenia 2 zakładu karnego, co nastąpiło w dniu 21 maja 2010 r. (k. 64 akt Sądu Rejonowego w W. o sygn. akt IV K …/09). Dnia 20.10.2011 r. Sąd Okręgowy w W., postanowieniem o sygn. XI Kow …/11/Owz, na podstawie art. 160 § 1 k.k.w., odwołał Ł.B. warunkowe zwolnienie (k. 16 - 17 akt Sądu Okręgowego w W. o sygn. XI Kow 1…/11/Owz) wskazując, że skazany w okresie próby popełnił przestępstwo umyślne za które został skazany prawomocnie na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, a w tej sytuacji odwołanie przedterminowego zwolnienia było obligatoryjne. Kasację od prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt XI Kow …/11/Owz, na korzyść skazanego Ł. B., wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich, który powołał się na zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego tj. art. 92 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k.. polegającego na oparciu rozstrzygnięcia jedynie na części materiału dowodowego ujawnionego na posiedzeniu w przedmiocie odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia, co skutkowało dowolnym przyjęciem; iż skazany w okresie próby został skazany za przestępstwo umyślne, za które prawomocnie wymierzono bezwzględną karę pozbawienia wolności, podczas gdy w rzeczywistości kara wymierzona za ten czyn została mu warunkowo zawieszona, co w konsekwencji skutkowało dowolnym przyjęciem, iż wobec Ł.B. spełniły się przesłanki obligujące Sąd do odwołania warunkowego zwolnienia. W konkluzji kasacji Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i umorzenie postępowania z uwagi na wpływ okresu próby i 6 miesięcy od jej zakończenia. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł również o: – dopuszczenie dowodu z pisma Sądu Okręgowego w E. z dnia 12 kwietnia 2018 r., III Pen .../18 na okoliczność, iż akta III Kow ../10/wz, dotyczące udzielenia Ł.B. warunkowego zwolnienia uległy zniszczeniu, – dopuszczenie dowodów: z uwierzytelnionego odpisu postanowienia Sądu Okręgowego w E. z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt III Kow .../10/wz oraz „zawiadomienia o zwolnieniu ze sprawy”, zawartych w aktach sprawy Sądu Rejonowego w W. o sygn. akt IV K .../09 (k. 62 i 64), celem wykazania, iż dnia 19 3 maja 2010 r., powyższym orzeczeniem Sądu Okręgowego w E., Ł.B. uzyskał warunkowe zwolnienie z odbycia reszty kary łącznej pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w W. z dnia 20 stycznia 2010 r.; sygn. akt IV K .../09, z okresem próby do dnia 21 maja 2012 r. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich jest zasadna i to w stopniu oczywistym w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k. Z treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika, że jego podstawą było ustalenie, iż Ł.B., w okresie próby, wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 25 lutego 2011 r. (sygn. V K .../10), został skazany na karę roku pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania za przestępstwo z art. 158 § 1 k.k. Jednakże, analiza tego wyroku jednoznacznie wskazuje, że wykonanie orzeczonej wobec Ł.B. kary roku pozbawienia wolności zostało warunkowo zawieszone na okres próby lat 3 (pkt 2 wyroku str. 3 akt sprawy o sygn. XI Kow 1.../11/Owz). Zgodnie z treścią art. 92 k.p.k. podstawę orzeczenia może stanowić tylko, całokształt okoliczności ujawnionych w postępowaniu mających znaczenie dla rozstrzygnięcia. Natomiast treść art. 7 k.p.k. wskazuje, że organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenionych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Oba te przepisy stosuje się odpowiednio w postępowaniu wykonawczym (art. 1 § 2 k.k.w.). Oczywistym jest, że w przedmiotowej sprawie Sąd Okręgowy w W., uznając, iż Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 25 lutego 2011 r. (sygn. akt V K .../10), skazał Ł. B. za występek z art. 158 § 1 k.k. na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, orzekł z pominięciem rozstrzygnięcia zawartego w punkcie drugim tego wyroku. Co oznacza, iż nie uwzględnił całokształtu okoliczności ujawnionych w postępowaniu wykonawczym, przyjmując błędnie, że za czyn przypisany skazanemu w okresie próby wymierzono bezwzględną karę pozbawienia wolności. W tym stanie rzeczy należy uznać, że Sąd Okręgowy w W. naruszył art. 92 k.p.k. i art. 7 k.p.k., co niewątpliwie miało wpływ na treść postanowienia. 4 Odwołanie warunkowego przedterminowego zwolnienia Ł.B. nie mogło nastąpić na podstawie art. 160 § 1 k.k.w. (obligatoryjne odwołanie warunkowego zwolnienia), a co najwyżej na podstawie ówczesnego art. 160 § 2 k.k.w. (fakultatywne odwołanie warunkowego zwolnienia). Ponieważ warunkowego zwolnienia nie odwołano w okresie próby i w ciągu dalszych 6 miesięcy od jej zakończenia należało postępowanie w tym zakresie umorzyć (art. 82 k.k., art. 15 § 1 k.k.w.). Z tych względów, Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 638 k.p.k. kc