II KK 203/14
WyrokIzba Karna2014-08-20
Skład orzekający: Rafał Malarski, Andrzej Ryński, Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku istnienia wątpliwości co do okoliczności popełnienia przestępstwa lub winy oskarżonego, a także w sytuacji orzeczenia kary grzywny przekraczającej 100 stawek dziennych, dopuszczalne jest wydanie wyroku nakazowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że w przypadku istnienia wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynu lub winy oskarżonego, nie można wydać wyroku nakazowego, a sprawę należy rozpoznać na rozprawie głównej. Ponadto, w postępowaniu nakazowym kara grzywny nie może przekraczać 100 stawek dziennych. Naruszenie tych przepisów ma istotny wpływ na treść orzeczenia.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wydał wyrok nakazowy skazując M. W. za czyn z art. 284 § 2 k.k. na karę 200 stawek dziennych grzywny. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 500 § 1 i 3 k.p.k. (wątpliwości co do okresu popełnienia przestępstwa) oraz art. 502 § 1 k.p.k. (kara grzywny przekraczająca 100 stawek dziennych).Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 203/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 sierpnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Ryński SSN Jarosław Matras Protokolant Ewa Oziębła w sprawie M. W. skazanego z 284 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 20 sierpnia 2014 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego, od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 20 marca 2012 r. 1. uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania; 2. obciąża Skarb Państwa wydatkami związanymi z rozpoznaniem kasacji.
2 UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w W. z dnia 20 marca 2012 r., M. W. został skazany za czyn z art. 284 § 2 k.k. na karę 200 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł, a także orzeczono wobec oskarżonego środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody. Od wyroku tego żadna ze stron nie wniosła sprzeciwu, wobec czego uprawomocnił się on w dniu 6 kwietnia 2012 r. Kasację od tego wyroku na korzyść skazanego wywiódł Prokurator Generalny, zaskarżając go w całości. Orzeczeniu temu zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego: 1) art. 500 § 1 i 3 k.p.k. polegające na rozpoznaniu sprawy M. W. w postępowaniu nakazowym i wydaniu wyroku skazującego za czyn z art. 284 § 2 k.k., pomimo wynikających z materiału dowodowego wątpliwości co do okoliczności popełnienia przez niego zarzucanego przestępstwa, odnoszących się do okresu jego popełnienia, a tym samym wątpliwości co do możliwości przypisania mu zawinionego w inkryminowanym okresie przestępczego zachowania; 2) art. 502 § 1 k.p.k. polegające na orzeczeniu wobec oskarżonego M. W. w postępowaniu nakazowym kary grzywny przekraczającej przewidzianą w tym przepisie wysokość, tj. powyżej 100 stawek dziennych. Autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego, z uwagi na swoją oczywistą zasadność, podlegała uwzględnieniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Należy w pełni zgodzić się ze skarżącym, że w sprawie brak było podstaw do wydania wyroku w trybie nakazowym. Zgodnie z art. 500 § 1 i 3 k.p.k. możliwość taka istnieje w przypadku, gdy materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwala na stwierdzenie, że okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości. W przeciwnym wypadku koniecznym jest rozpoznanie sprawy na rozprawie głównej. Niewątpliwie rację ma autor kasacji, że wątpliwości budzi wskazany w zarzucie okres, w jakim M. W. miał dopuścić się przywłaszczenia powierzonego mu mienia. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem niezbicie, że w tym czasie nie był już on związany z pokrzywdzoną firmą, nie wykonywał dla niej
3 żadnych usług, nie było mu w tym czasie również powierzone żadne jej mienie. Stąd koniecznym było skierowanie sprawy na rozprawę celem wyjaśnienia tych okoliczności, co niestety nie miało miejsca. Sąd właściwy rażąco więc obraził art. 500 § 1 i 3 k.p.k., co miało istotny wpływ na treść orzeczenia, albowiem przy zaistniałych wątpliwościach, które powinny być wyjaśnione w toku procesu, zastosowanie trybu nakazowego było wykluczone. Za zasadny należało również uznać drugi z zarzutów kasacyjnych. Zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k. w postępowaniu nakazowym możliwe jest orzeczenie kary grzywny w wymiarze nieprzekraczającym 100 stawek dziennych. Zaskarżonym wyrokiem nakazowym M. W. wymierzono zaś karę 200 stawek dziennych grzywny. W sprawie doszło zatem do oczywistego i rażącego naruszenia art. 502 § 1 k.p.k., które niewątpliwie miało wpływ na treść orzeczenia, albowiem wymiar kary przekroczył górną granicę zakreśloną tym przepisem. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd a quo powinien uniknąć uchybień będących przyczyną uwzględnienia kasacji. Zwrócić przy tym należy uwagę, że w świetle uwag zawartych w treści niniejszego uzasadnienia zastosowanie trybu nakazowego jest wyłączone. Należy przy tym również pamiętać o kierunku przedmiotowej kasacji i związanym z tym zakazem reformationis in peius. O wydatkach związanych z rozpoznaniem kasacji orzeczono po myśli art. 638 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- V KK 293/12 2012-11-22Czy orzeczenie kary grzywny w postępowaniu nakazowym w wysokości przekraczającej 100 stawek dziennych stanowi rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, mające istotny wpływ na treść wyroku?
- II KK 186/13 2013-08-22Czy wydanie wyroku nakazowego z karą grzywny przekraczającą 100 stawek dziennych, a także wobec osoby pozbawionej wolności, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, które obliguje Sąd Najwyższy do uchylenia takiego w…
- IV KK 639/21 2022-01-25Czy kara grzywny orzeczona w postępowaniu nakazowym w wysokości przekraczającej 200 stawek dziennych stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść wyroku?
- V KK 136/13 2013-07-04Czy orzeczenie kary grzywny w postępowaniu nakazowym, przekraczającej 100 stawek dziennych, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, skutkujące koniecznością uchylenia wyroku w całości?
- III KK 87/17 2017-03-21Czy można wydać wyrok nakazowy, gdy istnieją istotne wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynu i winy oskarżonego?
Powołane przepisy
art. 535 § 5 KPKart. 284 § 2 KKart. 500 § 1art. 502 § 1 KPKart. 638 KPK§ 2§ 5§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy