II KK 203/14

WyrokIzba Karna2014-08-20

Skład orzekający: Rafał Malarski, Andrzej Ryński, Jarosław Matras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku istnienia wątpliwości co do okoliczności popełnienia przestępstwa lub winy oskarżonego, a także w sytuacji orzeczenia kary grzywny przekraczającej 100 stawek dziennych, dopuszczalne jest wydanie wyroku nakazowego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że w przypadku istnienia wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynu lub winy oskarżonego, nie można wydać wyroku nakazowego, a sprawę należy rozpoznać na rozprawie głównej. Ponadto, w postępowaniu nakazowym kara grzywny nie może przekraczać 100 stawek dziennych. Naruszenie tych przepisów ma istotny wpływ na treść orzeczenia.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wydał wyrok nakazowy skazując M. W. za czyn z art. 284 § 2 k.k. na karę 200 stawek dziennych grzywny. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 500 § 1 i 3 k.p.k. (wątpliwości co do okresu popełnienia przestępstwa) oraz art. 502 § 1 k.p.k. (kara grzywny przekraczająca 100 stawek dziennych).
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KK 203/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 sierpnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Ryński SSN Jarosław Matras Protokolant Ewa Oziębła w sprawie M. W. skazanego z 284 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 20 sierpnia 2014 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego, od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 20 marca 2012 r. 1. uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania; 2. obciąża Skarb Państwa wydatkami związanymi z rozpoznaniem kasacji. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w W. z dnia 20 marca 2012 r., M. W. został skazany za czyn z art. 284 § 2 k.k. na karę 200 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł, a także orzeczono wobec oskarżonego środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody. Od wyroku tego żadna ze stron nie wniosła sprzeciwu, wobec czego uprawomocnił się on w dniu 6 kwietnia 2012 r. Kasację od tego wyroku na korzyść skazanego wywiódł Prokurator Generalny, zaskarżając go w całości. Orzeczeniu temu zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego: 1) art. 500 § 1 i 3 k.p.k. polegające na rozpoznaniu sprawy M. W. w postępowaniu nakazowym i wydaniu wyroku skazującego za czyn z art. 284 § 2 k.k., pomimo wynikających z materiału dowodowego wątpliwości co do okoliczności popełnienia przez niego zarzucanego przestępstwa, odnoszących się do okresu jego popełnienia, a tym samym wątpliwości co do możliwości przypisania mu zawinionego w inkryminowanym okresie przestępczego zachowania; 2) art. 502 § 1 k.p.k. polegające na orzeczeniu wobec oskarżonego M. W. w postępowaniu nakazowym kary grzywny przekraczającej przewidzianą w tym przepisie wysokość, tj. powyżej 100 stawek dziennych. Autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego, z uwagi na swoją oczywistą zasadność, podlegała uwzględnieniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Należy w pełni zgodzić się ze skarżącym, że w sprawie brak było podstaw do wydania wyroku w trybie nakazowym. Zgodnie z art. 500 § 1 i 3 k.p.k. możliwość taka istnieje w przypadku, gdy materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwala na stwierdzenie, że okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości. W przeciwnym wypadku koniecznym jest rozpoznanie sprawy na rozprawie głównej. Niewątpliwie rację ma autor kasacji, że wątpliwości budzi wskazany w zarzucie okres, w jakim M. W. miał dopuścić się przywłaszczenia powierzonego mu mienia. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem niezbicie, że w tym czasie nie był już on związany z pokrzywdzoną firmą, nie wykonywał dla niej 3 żadnych usług, nie było mu w tym czasie również powierzone żadne jej mienie. Stąd koniecznym było skierowanie sprawy na rozprawę celem wyjaśnienia tych okoliczności, co niestety nie miało miejsca. Sąd właściwy rażąco więc obraził art. 500 § 1 i 3 k.p.k., co miało istotny wpływ na treść orzeczenia, albowiem przy zaistniałych wątpliwościach, które powinny być wyjaśnione w toku procesu, zastosowanie trybu nakazowego było wykluczone. Za zasadny należało również uznać drugi z zarzutów kasacyjnych. Zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k. w postępowaniu nakazowym możliwe jest orzeczenie kary grzywny w wymiarze nieprzekraczającym 100 stawek dziennych. Zaskarżonym wyrokiem nakazowym M. W. wymierzono zaś karę 200 stawek dziennych grzywny. W sprawie doszło zatem do oczywistego i rażącego naruszenia art. 502 § 1 k.p.k., które niewątpliwie miało wpływ na treść orzeczenia, albowiem wymiar kary przekroczył górną granicę zakreśloną tym przepisem. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd a quo powinien uniknąć uchybień będących przyczyną uwzględnienia kasacji. Zwrócić przy tym należy uwagę, że w świetle uwag zawartych w treści niniejszego uzasadnienia zastosowanie trybu nakazowego jest wyłączone. Należy przy tym również pamiętać o kierunku przedmiotowej kasacji i związanym z tym zakazem reformationis in peius. O wydatkach związanych z rozpoznaniem kasacji orzeczono po myśli art. 638 k.p.k.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 5 KPKart. 284 § 2 KKart. 500 § 1art. 502 § 1 KPKart. 638 KPK§ 2§ 5§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy