II KK 21/15
WyrokIzba Karna2015-02-18
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów o wyłączeniu świadka (art. 40 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 47 k.p.k.) stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia wyroku, o której mowa w art. 439 k.p.k., jeśli czynności zostały dokonane przez osobę podlegającą wyłączeniu, ale zanim ono nastąpiło?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacja obrońcy była oczywiście bezzasadna. Zgodnie z art. 48 § 2 k.p.k., czynności dokonane przez osobę podlegającą wyłączeniu, zanim wyłączenie nastąpiło, nie są bezskuteczne. W związku z tym, nawet jeśli funkcjonariusz policji podlegał wyłączeniu od czynności w postępowaniu przygotowawczym, czynności te nie tracą ważności, jeśli zostały dokonane przed formalnym stwierdzeniem wyłączenia. Tym samym, zarzut naruszenia przepisów o wyłączeniu świadka nie stanowi bezwzględnej przesłanki uchylenia wyroku.Stan faktyczny
Obrońca skazanego P. O. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący go za czyn z art. 244 k.k. Główny zarzut kasacji dotyczył naruszenia przepisów o wyłączeniu świadka (funkcjonariusza policji A. G.) w postępowaniu przygotowawczym, co miało stanowić bezwzględną przyczynę uchylenia wyroku. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata wynagrodzenie za obronę z urzędu oraz zwolnił skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 21/15 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 18 lutego 2015 r., sprawy P. O. skazanego z art. 244 k.k. z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 30 czerwca 2014 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia 22 stycznia 2014 r., p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację, jako oczywiście bezzasadną; 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. I. S. - Kancelaria Adwokacka kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy) - w tym 23 % podatku VAT - tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji z urzędu na korzyść skazanego; 3. zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego i poniesionymi w jego toku wydatkami obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 22 stycznia 2014 r., P. O. został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 278 § 1 k.k. Ponadto,
2 powołanym wyrokiem Sąd Rejonowy uznał oskarżonego P. O. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 244 k.k., za które wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności. Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego P. O., zaskarżając orzeczenie Sądu I instancji w części dotyczącej skazania za czyn z art. 244 k.k. i zarzucając obrazę art. 4, 5, 7, 47 § 1 w zw. z art. 42 k.p.k. oraz art. 424 § 1 pkt 2 k.p.k., a także – z ostrożności procesowej – rażącą niewspółmierność kary. Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia 30 czerwca 2014 roku, wyrok Sądu Rejonowego w zaskarżonej części utrzymał w mocy, uznając apelację za oczywiście bezzasadną. Kasację od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 30 czerwca 2014 roku wniósł obrońca skazanego P. O., zarzucając naruszenie art. 40 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 47 k.p.k. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego i poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego oraz o uniewinnienie P. O. od popełnienia zarzucanego mu czynu; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i poprzedzającego go wyroku Sądu I instancji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Prokurator Prokuratury Okręgowej w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja obrońcy skazanego P. O. jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym, uzasadniającym jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Na wstępie przypomnieć należy, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia skierowanym przeciwko orzeczeniu wydanemu przez sąd odwoławczy na skutek rozpoznania środka odwoławczego. Celem postępowania kasacyjnego jest bowiem wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń dotkniętych poważnymi wadami w postaci bezwzględnych przyczyn odwoławczych lub innych naruszeń prawa, ale o charakterze rażącym, a jednocześnie takich, które mogły mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Możliwość wniesienia skutecznej kasacji jest zatem istotnie ograniczona. Postępowanie kasacyjne nie jest z pewnością postępowaniem, które ponawiać ma kontrolę odwoławczą. W toku tego
3 postępowania z założenia nie dokonuje się zatem kontroli poprawności oceny poszczególnych dowodów, nie weryfikuje zasadności ustaleń faktycznych i nie bada współmierności orzeczonej kary. To ogólne przypomnienie zasad i granic postępowania kasacyjnego stało się niezbędne wobec zarzutu podniesionego w wywiedzionej przez obrońcę skazanego P. O. kasacji i treści jej uzasadnienia, w których powielono – pod nieco zmodyfikowaną postacią – zarzut zawarty w apelacji. Taki zabieg budzi zdziwienie o tyle, że – jak wynika z uzasadnienia apelacji – obrońca wskazując na naruszenie przepisów art. 47 § 1 k.p.k. oraz art. 42 k.p.k. miał świadomość, że „tego rodzaju naruszenie zasad procedury karnej nie jest bezwzględną przesłanką uchylenia wyroku, określoną w art. 439 k.p.k.” Obecnie natomiast obrońca skazanego twierdzi, że to samo uchybienie stanowi zaistnienie przesłanki wyłączenia z mocy prawa mającej charakter bezwzględny (s. 5 kasacji). To zaś czyni trafnym wyrażone w pisemnej odpowiedzi na kasację przekonanie prokuratora, że zarzut kasacyjny skierowany jest – wbrew przepisowi art. 519 k.p.k. – pod adresem wyroku Sądu I instancji. Postępowanie kasacyjne nie stanowi natomiast ani trzeciej instancji ani nie oznacza ponownego rozpoznania sprawy zakończonej już prawomocnym wyrokiem. Kasacja jest bowiem nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, mającym na celu zbadanie zarzutów skierowanych pod adresem sądu odwoławczego, sprowadzających się do zakwestionowania sposobu jego postępowania i zakresu przeprowadzonej przez niego kontroli instancyjnej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2014 r., III KK 176/14, LEX nr 1483957). Odnosząc się bardziej szczegółowo do zarzutu obrońcy skazanego wskazać należy, że zarówno Sądowi I instancji, jak i Sądowi odwoławczemu nie umknęła kwestia uchybienia, do jakiego doszło w niniejszej sprawie na etapie postępowania przygotowawczego. W tym zakresie procedujące w sprawie Sądy trafnie uznały, że przesłuchanie w dniu 18 marca 2010 r. w charakterze świadka funkcjonariusza Policji – A. G. na okoliczności prowadzenia przez P. O. pojazdu bez wymaganych uprawnień (k. 48), a następnie wykonywanie przez ww. w dniu 27 kwietnia 2010 r. czynności w postępowaniu przygotowawczym w postaci ogłoszenia postanowienia
4 o zmianie zarzutów oraz przesłuchania w charakterze podejrzanego P. O. (k. 66–67) nie miało żadnego wpływu na treść zaskarżonego wyroku. O ile bowiem w zaistniałej sytuacji świadek A. G. podlegała wyłączeniu od przeprowadzonych czynności przedstawienia postanowienia o zmianie zarzutów i przesłuchania podejrzanego, to jednak czynności dokonane przez osobę podlegającą w takiej sytuacji wyłączeniu, zanim ono nastąpiło, nie są z tego powodu – stosownie do art. 48 § 2 k.p.k. – bezskuteczne. W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy uznał zarzut obrońcy skazanego za bezzasadny w stopniu oczywistym, przy czym zwolnił skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego i poniesionymi w jego toku wydatkami obciążył Skarb Państwa. O wynagrodzeniu obrońcy z urzędu Sąd Najwyższy orzekł zgodnie z § 14 ust. 3 pkt 1 oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
Powiązane orzeczenia
- V KK 341/22 2022-09-01Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym orzekanie przez osobę podlegającą wyłączeniu, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, która może być podstawą uchylenia wyroku, nawet jeśli kara pozbawienia wolności została…
- III KK 99/19 2019-04-24Czy naruszenie przepisów dotyczących udziału obrońcy w postępowaniu karnym, wskazane jako bezwzględna podstawa odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., może być skuteczną podstawą kasacji, jeśli nie miało miejsca w rzecz…
- III KK 318/18 2018-07-11Czy naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. poprzez nierozpatrzenie zarzutu apelacji dotyczącego naruszenia art. 41 § 1 k.p.k. (wyłączenie sędziego) może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu odwoławczego, jeśli wniosek o wy…
- V KK 184/18 2018-07-05Czy kasacja obrońcy skazanego, któremu warunkowo zawieszono wykonanie kary pozbawienia wolności, jest dopuszczalna z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego dotyczącego obowiązku naprawienia szkody, mimo braku prze…
- V KK 114/18 2018-06-07Czy kasacja wniesiona od wyroku sądu odwoławczego utrzymującego w mocy wyrok skazujący, w sytuacji gdy orzeczono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, może być oparta na zarzutach bezwzględny…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 kpkart. 244 KKart. 278 § 1 KKart. 4art. 42 KPKart. 424 § 1 pkt 2 KPKart. 40 § 1 pkt 4 KPKart. 47 KPKart. 47 § 1 KPKart. 439 KPKart. 519 KPKart. 48 § 2 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy