II KK 215/19

Sygn. akt II KK 215/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 grudnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący) SSN Marek Pietruszyński SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) Protokolant Anna Janczak po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 12 grudnia 2019 r., sprawy A. A. skazanej z art. 56 § 1 i 2 k.k.s.i innych kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego, na niekorzyść skazanej, od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt V Ka (…), zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 30 października 2017 r., sygn. akt II K (…) uchyla wyrok Sądu Okręgowego w P. w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. 2 UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 30 października 2017 r., sygn. akt II K (…), A. A. została uznana za winną popełnienia zarzucanych jej czynów: 1. z art. 56 § 1 i 2 k.k.s. i z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. i za to na podstawie art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 2 k.k.s. wymierzono jej karę grzywny w wysokości 500 stawek dziennych przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 70 zł (pkt 1 wyroku), 2. z art. 56 § 1 i 2 k.k.s. i z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. i za to na podstawie art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 2 k.k.s. wymierzono jej karę grzywny w wysokości 250 stawek dziennych przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 70 zł (pkt 2 wyroku), 3. na podstawie art. 39 § 1 k.k.s. połączono orzeczone wobec oskarżonej kary grzywny i wymierzono karę łączną grzywny w wysokości 500 stawek dziennych przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 70 zł (pkt 3 wyroku), 4. na podstawie art. 35 k.k.s., orzeczono podanie wyroku do publicznej wiadomości oraz zwolniono oskarżoną od obowiązku zwrotu kosztów sądowych (pkt 4 i 5 wyroku). Sąd Okręgowy w P., po rozpoznaniu apelacji oskarżonej, wyrokiem z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt V Ka (…): 1. zmienił zaskarżony wyrok w jego pkt 1, 2, 3 części dyspozytywnej w zakresie wymiaru kary, w ten sposób, że: a) za czyn przypisany oskarżonej w pkt 1, na podstawie art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 2 k.k.s., przy uwzględnieniu art. 48 § 1 i 4 k.k.s. wymierzył oskarżonej karę grzywny w wysokości 500 stawek dziennych, przyjmując jedną stawkę za równoważną 40 zł, b) za czyn przypisany oskarżonej w pkt 2, na podstawie art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 2 k.k.s. przy uwzględnieniu art. 48 § 1 i 4 k.k.s. wymierzył oskarżonej karę grzywny w wysokości 250 stawek dziennych, przyjmując jedną stawkę za równoważną 40 zł, c) na podstawie art. 39 § 1 k.k.s. połączył kary jednostkowe grzywny i wymierzył karę łączną grzywny 500 stawek dziennych, przyjmując jedną stawkę za równoważną 40 zł; 2. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy; 3 3. zwolnił oskarżoną od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, w tym od opłaty sądowej i obciążył nimi Skarb Państwa. Kasację od wyroku Sądu Okręgowego w P., na niekorzyść A. A. , wniósł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze grzywny, zarzucił: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 23 § 3 k.k.s., polegające na obniżeniu stawki dziennej grzywny orzeczonej wobec oskarżonej przez Sąd I instancji za jednostkowe przestępstwa skarbowe oraz kary łącznej grzywny do kwoty 40 złotych, podczas gdy zgodnie z wymienionym przepisem stawka dzienna grzywny nie może być niższa od jednej trzydziestej części minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w czasie popełnienia czynu, a zatem, ponieważ zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 września 2013 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1074) minimalne wynagrodzenie za pracę w 2014 r. zostało ustalone na kwotę 1.680 zł, dolna granica stawki dziennej grzywny wymierzonej oskarżonej za przestępstwa popełnione w 2014 r. nie mogła być niższa niż 56 zł”. Podnosząc ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego okazała się zasadna w stopniu oczywistym, dlatego podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron, zgodnie z treścią art. 535 § 5 k.p.k. Zgodzić się bowiem należy z argumentami zawartymi w uzasadnieniu kasacji, że zaskarżony wyrok zapadł z rażącą oraz posiadającą istotny wpływ na jego treść obrazą przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 23 § 3 k.k.s. Z uwagi na wniesienie kasacji w terminie przewidzianym w art. 524 § 3 k.p.k. możliwe było jej uwzględnienie i podzielając wniosek zawarty w kasacji, uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi odwoławczemu. 4 Rację ma skarżący, że orzekając karę grzywny za przestępstwa skarbowe, przy ustalaniu wysokości stawki dziennej, sąd związany jest ustawowymi jej granicami określonymi w art. 23 § 3 k.k.s. Zgodnie z tym przepisem, ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe. Stawka dzienna ustalona w oparciu o te kryteria, nie może być jednak niższa od jednej trzydziestej części ani też przekraczać czterystukrotności kwoty minimalnego wynagrodzenia, obowiązującego w czasie popełnienia przez oskarżonego danego czynu. Minimalne wynagrodzenie jest to natomiast, jak wynika z art. 53 § 4 k.k.s., wynagrodzenie za pracę ustalone na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U z 2018 poz. 2177 j.t.), a wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę określają rozporządzenia Rady Ministrów. Jak wynika z akt sprawy, czyny przypisane A. A. popełnione zostały w 2014 r., zatem dla ustalenia minimalnej wysokości jednej stawki dziennej zastosowanie miało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2013 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 1074), które określiło minimalne wynagrodzenie za pracę od dnia 1 stycznia 2014 r. na kwotę 1.680 zł. Oznacza to, że zgodnie z art. 23 § 3 k.k.s. minimalna stawka dzienna grzywny wynosiła 56 zł (1.680 zł x 1/30 = 56 zł). Sąd Okręgowy w P. ustalając stawkę dzienną grzywny orzeczonej za przestępstwa jednostkowe oraz kary łącznej w wysokości 40 zł, wymierzył więc ją poniżej dolnej ustawowej granicy określonej w art. 23 § 3 k.k.s., przez co w sposób rażący naruszył ten przepis prawa materialnego, co niewątpliwie miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w wyroku.