II KK 218/12
WyrokIzba Karna2012-09-26
Skład orzekający: Jerzy Grubba, Michał Laskowski, Jacek Sobczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd, uwzględniając wniosek o dobrowolne poddanie się karze, może orzec karę wobec sprawcy, który w chwili czynu był nieletni, bez zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary przewidzianego dla nieletnich?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że uwzględnienie wniosku o dobrowolne poddanie się karze przez sprawcę, który w chwili popełnienia czynu był nieletni, nie zwalnia sądu z obowiązku stosowania przepisów dotyczących odpowiedzialności nieletnich, w tym nadzwyczajnego złagodzenia kary. Orzeczenie kary bez uwzględnienia tej okoliczności stanowi rażące naruszenie przepisów prawa, mające istotny wpływ na treść wyroku.Stan faktyczny
Oskarżony K. A. został oskarżony o włamanie i kradzież. W chwili popełnienia czynu (26 lipca 2002 r.) miał nieukończone 17 lat. Wniosek o dobrowolne poddanie się karze został złożony po osiągnięciu przez niego pełnoletności. Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek i skazał oskarżonego na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, nie stosując nadzwyczajnego złagodzenia kary przewidzianego dla nieletnich. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów procesowych i prawa materialnego dotyczącego nieletnich.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 218/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 września 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Michał Laskowski SSN Jacek Sobczak Protokolant Ewa Oziębła w sprawie K. A. skazanego z art. 279 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 26 września 2012 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 11 stycznia 2010r., 1/ uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze i w tym zakresie sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, 2/ kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE K. A. w dniu 7 grudnia 2007r. (k. 54) postawiono zarzut tego, że: - w dniu 26 lipca 2002r. dokonał włamania do budynku mieszkalnego poprzez wybicie fragmentu szyby w drzwiach tarasowych, a następnie zabrał w celu przywłaszczenia pieniądze w kwocie 15.050 zł., telefon komórkowy Nokia 3310, dwa telefony komórkowe Nokia 6210 o łącznej wartości 17.052 zł. na szkodę K. K.; tj. popełnienia czynu z art. 279§1 k.k. Na rozprawie w dniu 11 stycznia 2010r. oskarżony złożył wniosek o dobrowolne poddanie się karze bez przeprowadzania postępowania dowodowego (k.168). Sąd Rejonowy uwzględnił ten wniosek i w dniu 11 stycznia 2010r. wydał wyrok, którym uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu i za to skazał go na karę 2 lat pozbawienia wolności, której wykonanie zawiesił na okres próby wynoszący 5 lat, oddał oskarżonego pod dozór kuratora sądowego i zobowiązał go do naprawienia pokrzywdzonej wyrządzonej jej szkody. Wyrok uprawomocnił się nie zaskarżony przez żadną ze stron. Kasację od tego orzeczenia, na korzyść skazanego, w części dotyczącej orzeczenia o karze, wywiódł Prokurator Generalny. W skardze podniesiono zarzut rażącego i mającego wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów procesowych, a mianowicie art. 387§2 i 3 k.p.k. polegające na uwzględnieniu wadliwie sformułowanego wniosku oskarżonego o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia postepowania dowodowego, w wyniku czego doszło do rażącego i mającego istotny wpływ na orzeczenie naruszenia przepisów art. 13 w zw. z art. 18§1 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982r. o postepowaniu w sprawach nieletnich (tj. Dz. U. z 2010r., Nr 13, poz. 178 ze zm.) poprzez orzeczenie wobec nieletniego w chwili czynu oskarżonego kary bez zastosowania nadzwyczajnego jej złagodzenia. Podnosząc powyższe Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i o przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna w stopniu oczywistym, tak jak wymaga tego art. 535 § 5 k.p.k. Nie ulega wątpliwości, że oskarżony urodził się w dniu 6 listopada 1985r., a zarzuconego mu czynu dopuścił się 26 lipca 2002r. Tak więc w chwili popełniania tego czynu nie miał ukończonego 17 roku życia. Przypomnieć należy też, że postępowanie o ten czyn w fazę ad personam weszło z dniem 7 grudnia 2007r., a więc już po ukończeniu przez niego 18 roku życia. Zarzuconego czynu zatem skazany dopuścił się jako nieletni, lecz postępowanie przeciwko niemu zgodnie z dyspozycją art. 18 § 1 pkt 2 u.p.n. przeprowadzono na podstawie przepisów k.p.k. Pozwalało to oczywiście oskarżonemu wnosić o wymierzenie mu kary bez przeprowadzania postępowania dowodowego, lecz jednocześnie nakazywało Sądowi, w oparciu o art. 387§2 k.p.k., badać czy okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości. Okolicznością, której Sąd ten nie dostrzegł, a która ma ważkie znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jest właśnie to, iż oskarżony dopuścił się przypisanego mu czynu będąc nieletnim. Powyższe zaś powodowało konieczność stosowania w sprawie tej reguły wymiaru kary wynikających z art. 13 u.p.n., a więc nakazujących wymierzenie nieletniemu sprawcy przestępstwa kary określonej w kodeksie karnym z zastosowaniem nadzwyczajnego jej złagodzenia (vide: m. in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2006 r. sygn. akt V KK 158/06 R-OSNKW 2006, CD). W niniejszej sprawie zatem górna granica kary pozbawienia wolności zgodnie z dyspozycją art. 60 § 6 pkt 3 k.k. nie mogła przekroczyć 11 miesięcy. Tymczasem skazanemu wymierzono karę 2 lat pozbawienia wolności. Co istotne, kara, choć wymierzona z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, nie uległa dotąd zatarciu. W tej sytuacji, zarzut podniesiony w kasacji ocenić należy jako oczywiście zasadny i mający wpływ na treść zapadłego w sprawie wyroku, a skutkiem jego uwzględnienia musiało być uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania. Kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążono Skarb Państwa.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 153/21 2021-05-12Czy naruszenie przepisów o obligatoryjnym udziale obrońcy nieletniego oraz o obligatoryjnym nadzwyczajnym złagodzeniu kary dla nieletniego, przy zastosowaniu trybu skazania bez rozprawy, stanowi bezwzględną podstawę uchy…
- II KK 219/15 2015-08-06Czy sąd, uwzględniając wniosek o dobrowolne poddanie się karze, może wydać wyrok skazujący za czyn, który w dacie orzekania stanowił wykroczenie, a nie przestępstwo, i czy w takiej sytuacji nie powinno nastąpić umorzenie…
- II KR 66/85 1985-04-11Czy młodociany wiek, częściowe przyznanie się do winy i uprzednia niekaralność oskarżonego, a także zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary wobec współsprawców na podstawie przepisów o postępowaniu w sprawach nielet…
- IV KK 209/15 2015-10-29Czy w przypadku, gdy sprawca czynu popełnionego w wieku nieletnim ukończył 18 lat przed wydaniem wyroku, a przepisy ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich uległy zmianie, możliwe jest pociągnięcie go do odpowiedzial…
- II KK 384/18 2018-11-08Czy sąd odwoławczy prawidłowo skontrolował wyrok sądu pierwszej instancji, utrzymując w mocy orzeczenie o karze mimo że skazany był nieletni w chwili popełnienia czynów, a przepisy prawa materialnego lub procesowego naka…
Powołane przepisy
art. 279 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 279§1 KKart. 387§2art. 13art. 18§1 pkt 2art. 18 § 1 pkt 2art. 387§2 KPKart. 60 § 6 pkt 3 KK§ 1§ 5§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy