II KK 221/25
WyrokIzba Karna2025-08-14
Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek, Anny Dziergawki, Annę Dziergawkę, Stanisławowi Stankiewiczowi, Anna Dziergawka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, którego sposób powołania budzi wątpliwości w kontekście wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, powinien zostać wyłączony od rozpoznania kasacji opartej na zarzucie nienależytej obsady sądu niższej instancji z powodu wadliwego powołania sędziego tej niższej instancji?Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od udziału w rozpoznaniu sprawy, jeżeli istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Dotyczy to sytuacji, gdy zarzut kasacji dotyczy nienależytej obsady sądu niższej instancji z powodu wadliwego powołania sędziego, a sposób powołania sędziego Sądu Najwyższego również budzi wątpliwości w związku z wadliwie ukształtowaną Krajową Radą Sądownictwa. W takim przypadku zachodzi identyczność sytuacji prawnej sędziego, którego dotyczy zarzut kasacyjny, i sędziego rozpoznającego kasację, co narusza gwarancje bezstronnego orzekania i zakaz nemo iudex in causa sua.Stan faktyczny
Obrońca skazanego S. K. złożył kasację, podnosząc zarzut nienależytej obsady Sądu Okręgowego z powodu wadliwego powołania sędziego. W związku z tym obrońca wystąpił z wnioskiem o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Anny Dziergawki od udziału w rozpoznaniu tej kasacji, argumentując, że jej sposób powołania również budzi wątpliwości. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę od udziału w rozpoznaniu sprawy II KK 221/25.Pełny tekst orzeczenia
II KK 221/25 POSTANOWIENIE Dnia 14 sierpnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie S. K., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 14 sierpnia 2025 r., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w rozpoznaniu sprawy II KK 221/25, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł wyłączyć SSN Annę Dziergawkę od udziału w rozpoznaniu sprawy II KK 221/25. UZASADNIENIE Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego S. K. , która została zarejestrowana pod sygn. akt II KK 221/25. W kasacji podniesiono zarzut nienależytej obsady Sądu II instancji, albowiem w jego składzie zasiadał sędzia powołany do pełnienia urzędu na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3; dalej: ustawa nowelizująca KRS).
II KK 221/25 2 Niniejsza sprawa została pierwotnie przydzielona do rozpoznania SSN Stanisławowi Stankiewiczowi, który – na skutek wniosku obrońcy – został wyłączony od udziału w jej rozpoznaniu postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 16 lipca 2025 r., II KK 221/25 [KRI 1090]. Następnie, do rozpoznania tej sprawy została wyznaczona SSN Anna Dziergawka. Pismem z dnia 25 lipca 2025 r. obrońca skazanego wystąpił z wnioskiem o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w rozpoznaniu sprawy II KK 221/25. Podniósł, że istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w tej sprawie, polegająca na tym, że wadliwie powołany sędzia Sądu Najwyższego Anna Dziergawka ma rozpoznać kasację opartą na zarzucie bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.), z powodu nienależytej obsady Sądu Okręgowego w Warszawie, a to ze względu na wadliwie powołanego sędziego Sądu Okręgowego w Warszawie X. Y.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek okazał się zasadny, wobec czego należało wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę od udziału w rozpoznaniu sprawy II KK 221/25. Jak słusznie wskazano we wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki, w tej sprawie okoliczności, na których bazuje zarzut kasacji dotyczący nienależytej obsady sądu, powiązany ze sposobem powołania sędziego Sądu Okręgowego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie przepisów ustawy nowelizującej KRS, w tożsamym stopniu odnoszą się zarówno sędziego Sądu II instancji orzekającego w tej sprawie, jak również SSN Anny Dziergawki. W takim układzie procesowym zachodzi identyczność sytuacji prawnej sędziego, którego dotyczy zarzut kasacyjny, jak i sędziego, który miałby rozpoznać kasację obrońcy skazanego zawierającą zarzut nienależytej obsady sądu. W rozpatrywanej sprawie konieczność wyłączenia od orzekania SSN Anny Dziergawki wynika zatem z istoty gwarancji bezstronnego orzekania przez sąd i sedna zakazu nemo iudex in causa sua.
II KK 221/25 3 Zasadne są także te argumenty zawarte we wniosku obrońcy, które wskazują, że Sąd Najwyższy orzekający z udziałem SSN Anny Dziergawki nie stanowiłby „sądu ustanowionego ustawą” w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (zob. w tym przedmiocie przede wszystkim: uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA-I-4110-1/20 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7); uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22); wyrok ETPCz z dnia 22 lipca 2021 r., Reczkowicz p. Polsce, skarga 43447/19; wyrok ETPCz z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek p. Polsce, skargi nr 49868/19 i 57511/19, wyrok ETPCz z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa p. Polsce, skarga nr 50849/21). Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej postanowienia. [J.J.] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- IV KK 287/23 2023-10-05Czy kasacja obrońcy skazanego z art. 190a § 1 k.k. jest oczywiście bezzasadna?
- III KK 212/24 2025-10-08Czy kasacja obrońcy skazanego z art. 190 § 1 k.k. jest oczywiście bezzasadna?
- III KK 299/19 2020-09-01Czy kasacja obrońcy skazanego z art. 190a § 1 k.k. jest oczywiście bezzasadna?
- V KK 104/20 2020-10-06Czy kasacja obrońcy skazanego za przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. i z art. 157 § 2 k.k. jest oczywiście bezzasadna?
- V KK 94/21 2021-04-15Czy kasacja obrońcy skazanego z art. 190a § 1 k.k. jest oczywiście bezzasadna?
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 6 ust. 1§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy