II KK 232/26

II KK 232/26 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 września 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala (przewodniczący) SSN Piotr Mirek SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca) w sprawie oskarżonego A.C. skazanego za czyn z art. 56 § 2 k.k.s. w zb. z art. 62 § 2a k.k.s. i art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i art. 7 § 1 k.k.s. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 września 2026 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na niekorzyść oskarżonego, od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie z dnia 11 lutego 2026 r., sygn. akt III K 619/25, 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie, 2) kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa. Piotr Mirek Dariusz Kala Paweł Wiliński UZASADNIENIE II KK 232/26 2 Wyrokiem z dnia 11 lutego 2026 r. o sygn. akt III K 619/25, Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 i 4 k.k.s. w zw. z art. 18 § 1 pkt 1 k.k.s. w zw. z art. 148 § 1 k.k.s. zezwolił A.C. na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe z art. 56 § 2 k.k.s. w zb. z art. 62 § 2a k.k.s. i art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i art. 7 § 1 k.k.s. i orzekł tytułem kary grzywny 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 170 zł, uznając karę grzywny za uiszczoną przez sprawcę. W pkt. 2. wyroku orzekł o kosztach sądowych. Powyższy wyrok uprawomocnił się z dniem 19 lutego 2026 r. Kasację od wskazanego wyżej orzeczenia wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżył powyższy wyrok w całości, na niekorzyść oskarżonego, zarzucając: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 156 § 1 i 3 k.k.s. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k. oraz art. 145 § 1 k.k.s. w zw. z art. 148 § 1 i § 5 k.k.s., polegające na zaniechaniu rozpoznania, dołączonego przez finansowy organ postępowania przygotowawczego - Naczelnika Urzędu Celno - Skarbowego w W. do aktu oskarżenia skierowanego przeciwko A.C., oskarżonemu o popełnienie przestępstwa skarbowego z art. 56 § 2 k.k.s. w zb. z art. 62 § 2a k.k.s. w zb. z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s., wniosku o skazanie oskarżonego bez przeprowadzenia rozprawy oraz bezpodstawnym udzieleniu wymienionemu zaskarżonym wyrokiem zgody na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności jako sprawcy wymienionego przestępstwa skarbowego, pomimo braku wniosku o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności pochodzącego od oskarżonego i Naczelnika Urzędu Celno - Skarbowego w W., co w konsekwencji skutkowało również rażącą i mającą istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia obrazą art. 17 § 1 pkt 2 i 4 k.k.s., art. 17 § 2 pkt 1 k.k.s. i art. 18 § 1 pkt 1 k.k.s., albowiem przed udzieleniem wyrokiem zgody na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności oskarżony nie uiścił kwoty odpowiadającej co najmniej najniższej karze grzywny grożącej za przestępstwo skarbowe oraz nie uiścił co najmniej zryczałtowanej równowartości kosztów postępowania, gdzie jednocześnie przypisane A.C. przestępstwo skarbowe, wyczerpujące znamiona przestępstwa m.in. z art. 62 § 2a k.k.s. zagrożone jest, oprócz karą grzywny do 720 stawek dziennych, także karą pozbawienia wolności albo obu tymi karami łącznie, co przy braku wskazanych powyżej przesłanek II KK 232/26 3 warunkujących dopuszczalność udzielenia zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe, wykluczało procedowanie w tym trybie”. Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie i przekazanie sprawy wymienionemu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zarzut podniesiony w kasacji, jak i argumentacja go wspierająca okazały się oczywiście zasadne, co skutkowało skierowaniem sprawy na posiedzenie wyznaczone w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Analiza akt przedmiotowej sprawy wskazuje, że Sąd Rejonowy, wydając zaskarżony kasacją wyrok, dopuścił się rażącego naruszenia wskazanych w petitum kasacji przepisów karnych i karnych skarbowych, które to uchybienia implikują konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Do aktu oskarżenia skierowanego przeciwko A.C. finansowy organ postępowania przygotowawczego dołączył wniosek, w trybie art. 156 § 1 k.k.s., o wydanie wyroku bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie oskarżonemu uzgodnionej z nim kary grzywny w wysokości 100 stawek dziennych przyjmując wysokość stawki dziennej na kwotę 170 złotych (k. 768). Obowiązkiem Sądu meriti w tej sytuacji było niewątpliwie dokonanie kontroli złożonego wniosku pod kątem jego poprawności formalnej i merytorycznej oraz w przypadku jej pozytywnego rezultatu wydanie wyroku skazującego oskarżonego za zarzucane mu przestępstwo skarbowe bądź w sytuacji braku podstaw jego uwzględnienia rozpoznanie sprawy na zasadach ogólnych stosownie do treści art. 156 § 3 k.k.s. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k. Po pierwsze, instytucje skazania bez rozprawy i dobrowolnego poddania się odpowiedzialności stanowią różne podstawy orzekania bez przeprowadzania rozprawy i nie mogą być stosowane zamiennie. Wobec złożenia przez oskarżyciela wniosku o skazanie bez rozprawy w trybie art. 156 k.k.s. obowiązkiem sądu jest jego rozpoznanie. Nie jest on równoznaczny z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, o którym mowa w art. 145 k.k.s. Nie jest zatem możliwe udzielenie na tej podstawie oskarżonemu zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe. II KK 232/26 4 Po drugie, Sąd Rejonowy udzielając zaskarżonym wyrokiem A.C. zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności procedował w tym trybie pomimo braku wniosku ze strony oskarżonego i organu postępowania przygotowawczego o udzielenie takiego zezwolenia, rażąco naruszając w ten sposób art. 145 § 1 k.k.s. w zw. z art. 148 § 1 i § 5 k.k.s. Po trzecie, oskarżony nie uiścił kwoty odpowiadającej co najmniej najniższej karze grzywny grożącej za przestępstwo skarbowe pozostające w kumulatywnej kwalifikacji z art. 56 § 2 k.k.s. w zb. z art. 62 § 2a k.k.s. w zb. z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. oraz nie uiścił co najmniej zryczałtowanej równowartości kosztów postępowania, które stanowiłyby przesłanki konieczne do zastosowania omawianej instytucji, a zatem doszło także do rażącej obrazy art. 17 § 1 pkt 2 i 4 k.k.s. i art. 18 § 1 pkt 1 k.k.s. Po czwarte, w sprawie zachodziła negatywna przesłanka do wydania zaskarżonego orzeczenia, wynikająca z treści art. 17 § 2 pkt 1 k.k.s., ponieważ zarzucane oskarżonemu przestępstwo skarbowe, z uwagi na przyjęcie w kumulatywnej kwalifikacji art. 62 § 2a k.k.s., zagrożone jest oprócz karą grzywny do 720 stawek dziennych, także karą pozbawienia wolności albo obu tymi karami łącznie, co z mocy powołanego przepisu wyłącza możliwość udzielenia przez Sąd zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności. W takim układzie sprawy Sąd I instancji nie miał uprawnienia do skorzystania z instytucji z art. 148 k.k.s., tj. do udzielenia oskarżonemu zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt III KK 197/23, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2023 r., sygn. akt IV KK 234/23). Z uwagi na powyższe, należało uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, by przy uwzględnieniu wyżej wymienionych rozważań Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie dokonał ponownej oceny wniesionego aktu oskarżenia i dołączonego do niego wniosku. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu wynika z treści art. 638 k.p.k. Z powodów wskazanych powyżej, należało orzec jak w sentencji. [WB] [r.g.] II KK 232/26 5