II KK 255/19
WyrokIzba Karna2019-08-28
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien z urzędu poprawić błędną kwalifikację prawną czynów, jeśli wymaga to poczynienia dodatkowych ustaleń faktycznych, a zarzut ten nie został podniesiony w apelacji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest zobowiązany do poprawiania z urzędu błędnej kwalifikacji prawnej czynów na podstawie art. 440 k.p.k., jeśli wymaga to poczynienia dodatkowych ustaleń faktycznych, które nie wynikają wprost z treści wyroku sądu pierwszej instancji. Obraza prawa materialnego powinna wynikać z treści wyroku, a nie z błędnych ustaleń faktycznych. Sąd odwoławczy nie ma obowiązku stosowania art. 440 k.p.k., jeśli nie stwierdzi rażącego naruszenia poczucia sprawiedliwości.Stan faktyczny
Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku utrzymującego w mocy wyrok sądu pierwszej instancji. Zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, w tym niezastosowanie art. 91 § 1 k.k. (ciąg przestępstw) i orzeczenie dwóch kar jednostkowych zamiast jednej. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację na posiedzeniu i uznał ją za oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zasądził koszty zastępstwa procesowego z urzędu i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 255/19 POSTANOWIENIE Dnia 28 sierpnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 sierpnia 2019 r., sprawy P. Ł. skazanego z art. 279 k.k. w zw. z art. 254a § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 64§ 1 k.k., art. 244 k.k. z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt VI Ka (…) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 22 września 2017 r., sygn. akt II K (…), I. oddala kasację jako oczywiście bezzasadną; II zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. M. - Kancelaria Adwokacka w W. kwotę 442 zł i 80 gr. (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy), w tym 23% VAT, za sporządzenie i wniesienie kasacji na rzecz skazanego; III. obciąża skazanego P. Ł. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE W kasacji obrońca skazanego P. Ł. zarzucił: 1. rażące naruszenie prawa procesowego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 433 § 1 k.p.k. z zw. z art. 455 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k., poprzez zaniechanie poprawienia błędnej kwalifikacji prawnej czynów z pkt I i II wyroku Sądu I instancji, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów,
2 podczas gdy z treści wyroku Sądu I instancji oraz poczynionych przez ten Sąd ustaleń wynikało wprost, że czyny z pkt I i II wyroku Sądu I instancji powinny zostać potraktowane jako ciąg przestępstw, zgodnie z art. 91 § 1 k.k., co z kolei powinno wiązać się z koniecznością zmiany kwalifikacji prawnej oraz wymierzeniem skazanemu jednej kary za czyny z akt I i II, zamiast dwóch kar jednostkowych, oraz wymierzeniem nowej kary łącznej; 2. rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia – art. 91 § 1 k.k., poprzez jego niezastosowanie i orzeczenie wobec oskarżonego dwóch kar za czyny z pkt I i II zaskarżonego wyroku, podczas gdy zgodnie ze wskazanym przepisem, powinna być orzeczona jedna kara. Prokurator Prokuratury Okręgowej w W. w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o oddalenie kasacji obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższe zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k. Na wstępie przypomnieć należy, iż obrońca P. Ł. w apelacji zaskarżył wyrok Sądu I instancji w części dotyczącej kary i środka kompensacyjnego i zarzucił wymierzenie: - kary łącznej pozbawienia wolności w wymiarze dwóch lat i ośmiu miesięcy polegającej na zastosowaniu metody asperacji, co wykluczyło możliwość zastosowania wobec oskarżonego instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary, pomimo, że za dwa z trzech czynów orzeczono identyczne kary a czyny, za które orzeczono te kary nastąpiły w bardzo bliskich odstępach czasu, co uzasadnia zastosowanie w tej sytuacji zasady pełnej absorpcji, oraz - kary łącznej grzywny w wymiarze stu stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę dziesięć złotych, a nadto - nałożonego na oskarżonego obowiązku solidarnego naprawienia szkody w wysokości 45.350,77 zł za czyn opisany w pkt I, oraz 43.221,97 zł za czyn opisany w pkt II wyroku, podczas gdy z uzasadnienia wyroku nie wynika, w jaki sposób została wyliczona wysokość powstałej szkody, zwłaszcza wobec istotnej rozbieżności w jej wysokości pomiędzy treścią aktu oskarżenia a treścią wyroku, a także
3 - niezastosowanie instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności pomimo, że prawidłowa ocena materiału dowodowego wskazuje, że rola oskarżonego w popełnionym przestępstwie była marginalna, zaś pomysłodawcami i wykonawcami obu przestępstw byli M. W. i A. C., w związku z czym wymierzenie oskarżonemu kary znacznie złagodzonej wydaje się odpowiednie i pełniej odzwierciedlałoby zasady wymiaru kary określone w art. 53 § 1 i 2 k.k. Podnosząc te zarzuty obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kary pozbawienia wolności i grzywny oraz uchylenie wyroku w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody i nieorzekanie w tym zakresie. W realiach sprawy Sąd Okręgowy w W. wypełnił obowiązek kontroli odwoławczej zaskarżonego wyroku, zgodnie z wymogiem art. 433 k.p.k. (por. strony 6 – 9 pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyrku). Nie zaistniały okoliczności które nakazywałyby zastosowanie instytucji o jakich mowa w art. 455 k.p.k., art. 440 k.p.k. Przyjmuje się, iż sąd odwoławczy jest zobowiązany do orzekania z urzędu na podstawie art. 440 k.p.k. jedynie wówczas gdy stwierdził, przy okazji kontroli odwoławczej, zaistnienie takich uchybień, które rażąco obrażają poczucie sprawiedliwości (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2017 r., V KK 286/16, OSNKW 2017, z. 5, poz. 30). Niekorzystanie przez sąd odwoławczy z unormowania art. 440 k.p.k. nie stanowi naruszenia prawa, jest bowiem niczym innym, jak tylko wyrazem przekonania sądu o sprawiedliwości wyroku (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25 marca 2003 r., III KKN 129/01, R – OSNKW 2003, poz. 640, z dnia 1 września 2016 r., V KK 152/16, z dnia 22 września 2016 r., III KK 133/16). Równie bezzasadny jest zarzut obrazy art. 455 k.p.k. Przecież warunkiem poprawienia, w trybie art. 455 k.p.k., kwalifikacji prawnej w wyroku skazującym jest odwołanie się wyłącznie do ustaleń zawartych w przypisanym oskarżonemu czynie. Tymczasem w realiach tej sprawy, kwestia przyjęcia ciągu przestępstw, o jakim mowa w art. 91 § 1 k.k. wymagała poczynienia stosownych ustaleń faktycznych. Do tego zmierza Autor kasacji, gdyż w zarzucie 2, pod pozorem zarzutu rażącego naruszenia prawa materialnego, - art. 91 § 1 k.k., w istocie podnosi zarzut błędu w ustaleniach faktycznych w zakresie nie przyjęcia, iż przypisane P. Ł. przestępstwa zostały popełnione w ramach ciągu
4 przestępstw z art. 91 § 1 k.k. Obraza prawa materialnego, co do zasady, powinna wynikać z samej treści wyroku, czyli na miejsce wówczas, gdy opis przypisanego czynu wskazuje, iż w drodze subsumpcji dokonano jego błędnej kwalifikacji prawnej. Innymi słowy gdy nastąpiła niewłaściwa subsumpcja niekwestionowanych ustaleń faktycznych pod przepis prawa materialnego. Nie ma zaś obrazy prawa materialnego jeżeli wadliwość orzeczenia jest wynikiem błędnych ustaleń faktycznych. Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy z mocy art. 535 § 3 k.p.k. rozstrzygnął jak w postanowieniu.
Powiązane orzeczenia
- V KK 561/19 2020-06-18Czy Sąd Okręgowy naruszył dyspozycję art. 455 k.p.k. poprzez utrzymanie w mocy wyroku uniewinniającego, mimo że kasacja zarzucała błąd w kwalifikacji prawnej czynów?
- V KK 89/20 2020-05-26Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić wyrok sądu odwoławczego z powodu zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym nienależytego rozpoznania zarzutów apelacji i bezkrytycznego zaakceptowania oddalenia wniosków do…
- V KK 400/16 2017-02-06Czy Sąd Najwyższy może uchylić wyrok sądu drugiej instancji, który zmienił wyrok sądu pierwszej instancji, opierając się na zarzutach dotyczących błędnych ustaleń faktycznych i obrazy prawa materialnego, gdy te zarzuty w…
- IV KK 12/16 2016-05-31Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd odwoławczy, które nie miało istotnego wpływu na treść wyroku, może stanowić podstawę uwzględnienia kasacji?
- IV KK 525/21 2021-11-15Czy naruszenie prawa materialnego przez sąd odwoławczy, który jedynie utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, może stanowić podstawę do uwzględnienia kasacji, jeśli nie wskazano na naruszenie art. 440 k.p.k. i ni…
Powołane przepisy
art. 279 KKart. 254a § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 64§ 1 KKart. 244 KKart. 433 § 1 KPKart. 455 KPKart. 440 KPKart. 91 § 1 KKart. 535 § 3 KPKart. 53 § 1art. 433 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy