II KK 270/17
WyrokIzba Karna2017-12-13
Skład orzekający: Waldemar Płóciennik, Dariusz Kala, Rafał Malarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy warunkowe umorzenie postępowania karnego jest dopuszczalne, gdy sprawca był uprzednio karany za przestępstwo umyślne, mimo że sąd pierwszej instancji nie uwzględnił tej okoliczności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że warunkowe umorzenie postępowania karnego na podstawie art. 66 § 1 k.k. wymaga bezwzględnie ustalenia, że sprawca nie był uprzednio karany za przestępstwo umyślne. Uchybienie temu wymogowi przez sąd pierwszej instancji, który nie wziął pod uwagę prawomocnego skazania oskarżonego za przestępstwo umyślne, stanowi rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego, skutkujące koniecznością uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie karne wobec T.P. oskarżonego o rozpowszechnianie wizerunku nagiej osoby bez jej zgody (art. 191 a § 1 k.k.). Sąd nie uwzględnił jednak, że oskarżony był już wcześniej prawomocnie skazany za umyślne przestępstwo z art. 212 § 2 k.k. Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 270/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Kala SSN Rafał Malarski Protokolant Marta Brylińska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Andrzeja Pogorzelskiego, w sprawie T. P. skazanego z art. 191 a § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku Sądu Rejonowego […] z dnia 30 listopada 2016 r., uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w […]. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 30 listopada 2016 r., uznał T. P. za winnego tego, że w dniu 20 stycznia 2016 r. w […] za pośrednictwem sieci internetowej rozpowszechniał na stronach internetowych [...] wizerunek nagiej osoby K.J. i M.N. bez ich zgody, czym działał na szkodę K.J. i M.N., tj. o czyn z art. 191 a § 1 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. postępowanie karne
2 warunkowo umorzył na okres roku próby, orzekając jednocześnie o świadczeniu pieniężnym na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 500 złotych. Wyrok Sądu został zaskarżony apelacją na korzyść oskarżonego przez jego obrońcę, ale w związku z jej skutecznym cofnięciem, pozostawiono ją bez rozpoznania. Rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego uprawomocniło się w dniu 19 kwietnia 2017 r. We wniesionej na niekorzyść oskarżonego T. P. kasacji, Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, na podstawie art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k. i art. 537 § 1 i 2 k.p.k., zarzucił wyrokowi Sądu Rejonowego rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego procesowego i materialnego, a mianowicie - art. 410 k.p.k. polegające na przyjęciu przez ten Sąd, wbrew ujawnionym na rozprawie dowodom, że oskarżony T.P. nie był uprzednio karany za przestępstwo umyślne, co skutkowało rażącym naruszeniem art. 66 § 1 k.k. poprzez wydanie wobec wyżej wymienionego wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne o czyn z art. 191 a § 1 k.k., pomimo braku spełnienia określonej w przepisie art. 66 § 1 k.k. przesłanki uprzedniej niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne, albowiem w dacie orzekania oskarżony był już prawomocnie skazany za popełnienie przestępstwa umyślnego z art. 212 § 2 k.k. W konkluzji autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego jest zasadna, ponieważ wyrok Sądu Rejonowego zapadł z rażącym naruszeniem prawa karnego materialnego, tj. art. 66 § 1 k.k. i procesowego – art. 410 k.p.k. Zgodnie z treścią powołanego przepisu Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy nie karanego za przestępstwo umyślne (podkreślenie SN), jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Jedną z przesłanek warunkowego umorzenia postępowania jest więc ustalenie, że
3 sprawca nie był uprzednio karany za przestępstwo umyślne i warunek ten ma charakter bezwzględny (m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 1 czerwca 2016 r., V KK 61/16, LEX nr 2048976; z dnia 11 maja 2017 r., III KK 344/16, LEX nr 2294382; z dnia 4 października 2016 r., V KK 211/16, LEX nr 2123265). Lektura akt rozpoznawanej sprawy nie pozostawia wątpliwości, że oskarżony T.P. tego wymogu nie spełnił. Wyrokiem Sądu Rejonowego w […] z dnia 26 czerwca 2014 r., który uprawomocnił się z dniem 4 sierpnia 2015 r., T.P. za występek umyślny z art. 212 § 2 k.k. został skazany na karę 5 miesięcy ograniczenia wolności. Postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 4 sierpnia 2015 r. karę ograniczenia wolności zamieniono na zastępczą karę pozbawienia wolności w wysokości 2 miesięcy i 15 dni. Okoliczność uprzedniej karalności oskarżonego T.P. uszła uwadze Sądu Rejonowego, choć była ona odnotowana w aktach sprawy – Sąd zaliczył do materiału dowodowego dane o karalności z k. 79 i 80 (k.106verte), także sam oskarżony podając dane, co do swojej osoby, wskazał na uprzednią karalność (k.90), co uzasadniło podniesienie w kasacji zarzutu obrazy art. 410 k.p.k. Zaistniałe po stronie Sądu Rejonowego […] uchybienie miało niewątpliwie charakter rażący i wywarło istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, doprowadziło bowiem do warunkowego umorzenia postępowania przeciwko T.P., pomimo braku ku temu przesłanek. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Rozpoznając sprawę ponownie Sąd będzie zobowiązany do respektowania obowiązującego prawa materialnego i procesowego. kc
Powiązane orzeczenia
- V KK 61/16 2016-06-01Czy warunkowe umorzenie postępowania karnego jest dopuszczalne, gdy sprawca był uprzednio karany za umyślne przestępstwo, nawet jeśli nie było ono podobne do czynu będącego przedmiotem nowego postępowania?
- I KK 258/22 2022-11-16Czy warunkowe umorzenie postępowania karnego jest dopuszczalne wobec sprawcy, który był już wcześniej prawomocnie skazany za przestępstwo umyślne, mimo że wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne?
- IV KK 499/23 2023-12-12Czy warunkowe umorzenie postępowania karnego jest dopuszczalne wobec sprawcy, który był już wcześniej karany za umyślne przestępstwo?
- III KK 432/17 2018-06-27Czy warunkowe umorzenie postępowania karnego jest dopuszczalne, gdy sprawca był uprzednio karany za umyślne przestępstwo, mimo że sąd orzekający nie dysponował tą informacją?
- III KK 324/20 2020-12-02Czy warunkowe umorzenie postępowania karnego może być orzeczone wobec sprawcy, który był wcześniej karany za umyślne przestępstwo, nawet jeśli sąd rozpoznający sprawę nie posiadał tej informacji?
Powołane przepisy
art. 191art. 66 § 1 KKart. 67 § 1 KKart. 523 § 1 KPKart. 526 § 1 KPKart. 537 § 1art. 410 KPKart. 212 § 2 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy