II KK 28/16

Sygn. akt II KK 28/16 POSTANOWIENIE Dnia 24 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Sądej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 24 lutego 2016 r., sprawy S. Ł., skazanej z art. 278 § 1 k.k., z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanej od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt V Ka [...], utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 20 lutego 2015r., sygn. akt VI K [...], p o s t a n o w i ł : 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazaną kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Obrońca skazanej S. Ł. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 24 września 2015 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego Ł. z dnia 20 lutego 2015 r., którym S. Ł. skazana została za czyn z art. 278 § 1 k.k. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczono wobec niej obowiązek naprawienia szkody i rozstrzygnięto w przedmiocie kosztów sądowych. W nadzwyczajnym środku zaskarżenia zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest art. 7, 410 i art. 173 2 k.p.k. w związku z art. 433 § 1 i 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. Miało się ono wyrażać w: 1. powierzchownej, niepełnej kontroli odwoławczej w zakresie postawionego Sądowi Rejonowemu zarzutu dowolnej oceny materiału dowodowego, w szczególności w zakresie zeznań pokrzywdzonej T. Ż. w kontekście przeprowadzonej czynności okazania wizerunku oskarżonej, która podała informacje o okolicznościach wskazujących na przeprowadzenie czynności w sposób sprzeczny z obowiązującymi przepisami, jak również rzutujących w sposób istotny na proces identyfikacyjny sprawcy zdarzenia; 2. niedostrzeżeniu przez Sąd odwoławczy wskazywanych przez oskarżoną zarówno w toku postępowania pierwszoinstancyjnego jak i apelacyjnego mankamentów w zakresie wadliwie przeprowadzonej procedury okazania w szczególności w zakresie okazywania pokrzywdzonej przez funkcjonariuszy wizerunku oskarżonej jako potencjalnego sprawcy kradzieży poza czynnościami procesowymi w sprawie, co potwierdziła w swoich zeznaniach pokrzywdzona; 3. poczynieniu ustaleń faktycznych na podstawie wyników czynności okazania osoby, która to czynność z uwagi na rażące różnice w wyglądzie zewnętrznym oskarżonej i osób przybranych nie została przeprowadzona w sposób wyłączający sugestię, co naruszyło art. 173 § 1 k.p.k. w zw. z § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 czerwca 2003 r. w sprawie technicznych warunków przeprowadzania okazania. W konsekwencji obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Ł. w celu przeprowadzenia ponownej kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu pierwszej instancji, ewentualnie uchylenie wyroków Sądów obu instancji i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w Ł. wniósł o uznanie kasacji za oczywiście bezzasadną i jej oddalenie. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja była bezzasadna w stopniu oczywistym, co wobec niestwierdzenia podstaw wskazanych w art. 536 k.p.k., obligujących do wyjścia poza granice 3 zaskarżenia i podniesione zarzuty, uzasadniało jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Twierdzenie skarżącego, że Sąd drugiej instancji w ramach kontroli instancyjnej dopuścił się wymienionych w kasacji uchybień nie mogło zyskać akceptacji. Autor kasacji nie wskazał, w jaki sposób miałoby dojść do naruszenia przepisu określającego granice rozpoznania środka odwoławczego (art. 433 § 1 k.p.k.). Sąd drugiej instancji przeprowadził kontrolę zgodnie z zakresem zaskarżenia i podniesionymi przez obrońcę oskarżonej w apelacji zarzutami. Nie doszło też do naruszenia § 2 powyższej regulacji. Postępowanie odwoławcze nie cechowało się ani powierzchownością, ani wybiórczością. Nie pomijało żadnych istotnych podniesionych w środku odwoławczym kwestii, na co wprost wskazywało uzasadnienie zaskarżonego wyroku, które, wbrew temu co podnosił autor kasacji, zrealizowało wymagania określone w art. 457 § 3 k.p.k. Powoływanie przez skarżącego naruszenia przepisów określających standardy procesowe postępowania odwoławczego niewątpliwie miało służyć zachowaniu pozorów, że skarga spełnia kryterium z art. 519 k.p.k. Tymczasem z całokształtu zaprezentowanej w kasacji argumentacji wynikało, że jej przedmiotem było kwestionowanie znaczenia i oceny czynności procesowej okazania oskarżonej w postępowaniu przygotowawczym. Tej problematyce poświęcona została apelacja i na niej skupił swoją uwagę Sąd odwoławczy. Odwołując się do pozaprocesowego okazania pokrzywdzonej zdjęć, wśród których miała ona rozpoznać skazaną i próbując dowodzić jego wpływu na dalszy proces identyfikowania, skarżący pominął, że taki fakt nie został przecież ustalony przez Sąd pierwszej instancji. Wynikać miał on z zeznań pokrzywdzonej, którym w tej części odmówiono wiary, gdyż nie znalazły potwierdzenia w innych dowodach (str. 3). Sąd ad quem tę ocenę zaakceptował (str. 3), co bez wykazania uchybień w zakresie logicznego rozumowania i to „przeniesionych” na grunt kontroli odwoławczej, nie mogło przekonywać o jej nierzetelności. Niewystarczający ku temu pozostawał sam tylko odmienny pogląd co do interpretacji dowodów, w tym w szczególności zeznań pokrzywdzonej. 4 Akcentowaną przez Sądy okolicznością, przemawiającą za uznaniem dowodów z okazania za materiał wartościowy procesowo, była kategoryczność i konsekwencja w rozpoznaniu. Pokrzywdzona zeznając po okazaniach jej zarówno wizerunku, jak i osoby – i co równie istotne, także na rozprawie – nie miała żadnych wątpliwości, że rozpoznaje w oskarżonej sprawczynię dokonanej na jej szkodę kradzieży. Elementami decydującymi o rozpoznaniu przez pokrzywdzoną właśnie S. Ł. były cechy jej wyglądu zewnętrznego, w tym „wyraz twarzy, spojrzenie oraz podobne uczesanie włosów” (k. 57), „twarz, rysy, szczupła sylwetka i niski wzrost” (k. 85), „przede wszystkim wyraz twarzy” (k.129). Pokrzywdzona wskazała także na blizny na twarzy. Ich opis nie przystawał jednak do tego, który przedstawił w kasacji obrońca, podkreślając że skazana „nie przechodziła również żadnych zabiegów mogących pozostawić bliznę” (str. 4). Oczywistym było przecież, że nie o taką bliznę chodziło. Pokrzywdzona wszak mówiła o „bliznach jakby po trądziku ... w kolorze twarzy” (k. 85) czy o „małej bliźnie po trądziku” (k. 128). Fakt, że Sąd drugiej instancji powołał się na tę okoliczność (str. 4), wbrew wywodom autora kasacji, nie może prowadzić do wniosku o powierzchownej kontroli instancyjnej. O wartości procesowej okazania osoby skazanej wypowiedział się Sąd pierwszej instancji (str. 4), a Sąd ad quem uznał tę ocenę za spełniającą wymogi art. 7 k.p.k. Stwierdził przy tym, że to nie wzrost miał decydujące znaczenie dla wyniku rozpoznania, lecz przede wszystkim fizjonomia twarzy sprawczyni kradzieży, którą zapamiętała w trakcie całego zajścia pokrzywdzona. Miała ku temu obiektywne możliwości, biorąc pod uwagę przebieg pobytu w mieszkaniu pokrzywdzonej i jej rozmowy z S. Ł.. Sama zatem okoliczność, że wśród okazanych osób to skazana była najniższego wzrostu nie mogła skutkować – jak chciałby skarżący – zdyskwalifikowaniem tego dowodu, a kasacyjnie uznaniem, że zaskarżony wyrok dotknięty został zarzuconymi przez autora skargi uchybieniami. Bezzasadny w stopniu oczywistym był również ostatni zarzut kasacji – rażącego naruszenia art. 173 § 1 k.p.k. w zw. z § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 czerwca 2003 r. w sprawie technicznych warunków przeprowadzania okazania (Dz.U. z 2003r. Nr 104, poz. 981). Utrwalona w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna przebiegu czynności okazania osoby (k.86) czy też wizerunku (k.58), nie pozwala na podzielenie supozycji obrońcy, że już sam 5 dobór przybranych osób czy zdjęć był na tyle niewłaściwy, iż sugerował wskazanie właśnie S. Ł.. Zawarty w protokole okazania osoby zarzut uczestniczącego w tej czynności obrońcy, że „jedna z kobiet przybranych do okazania była zbyt wysoka” (k.85v), choć odpowiada dokumentacji fotograficznej (k.86), był zdecydowanie niewystarczającym do zdyskredytowania tej czynności procesowej. Na element ten zwrócił już uwagę Sąd a quo (str. 4), a akceptując jego stanowisko Sąd ad quem wskazanych w omawianym zarzucie przepisów nie naruszył, nie mówiąc już o naruszeniu rażącym. W konsekwencji, Sąd Najwyższy wszystkie zarzuty skarżącego ocenił jako bezzasadne w stopniu oczywistym, co implikowało wydanie orzeczenia wyrażonego w części dyspozytywnej postanowienia. Na podstawie art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. obciążono skazaną kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. l.n