II KK 313/26
WyrokIzba Karna2026-10-21
Skład orzekający: Tomasz Artymiuk, Jerzy Grubba, Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpoznanie apelacji od wyroku sądu pierwszej instancji w składzie jednego sędziego, gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie apelacji od wyroku sądu pierwszej instancji w składzie jednego sędziego, gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Zgodnie z art. 29 § 1 k.p.k., sąd odwoławczy orzeka w składzie trzech sędziów, chyba że postępowanie przygotowawcze zakończyło się dochodzeniem lub sprawa jest z oskarżenia prywatnego (art. 449 § 1 k.p.k.). W niniejszej sprawie postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, co obligowało sąd odwoławczy do orzekania w składzie trzyosobowym.Stan faktyczny
Oskarżeni T. J. i S. K. zostali skazani za przestępstwo z art. 224 § 2 k.k. w zb. z art. 222 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Sąd pierwszej instancji orzekł kary ograniczenia wolności i zadośćuczynienie na rzecz pokrzywdzonego. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, uzupełniając kwalifikację prawną czynu przypisanego T. J. o art. 222 § 1 k.k. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego polegające na rozpoznaniu apelacji w składzie jednego sędziego, podczas gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie w postępowaniu odwoławczym.Pełny tekst orzeczenia
II KK 313/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 21 października 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)
SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)
SSN Eugeniusz Wildowicz
w sprawie T. J. i S. K.
skazanych za przestępstwo z art. 224 § 2 k.k. w zb. z art. 222 § 1 k.k. w zw. z art.
11 § 2 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 21 października 2026 r.
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego
od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie
z dnia 23 grudnia 2025 r., sygn. akt VI Ka 1114/23,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie
z dnia 23 czerwca 2023 r., sygn. akt IV K 1302/22
I. na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. uchyla zaskarżony
wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi
Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie w postępowaniu
odwoławczym;
II. obciąża Skarb Państwa wydatkami związanymi z
rozpoznaniem kasacji.
Jerzy Grubba Tomasz Artymiuk Eugeniusz Wildowicz
II KK 313/26 2
UZASADNIENIE
T. J. stanął pod zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 223§1 k.k. w zb. z
art. 222§1 k.k. w zb. z art. 224§2 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k., polegającego na tym, że:
- dnia 23 sierpnia 2022 roku przy ulicy […] w W.., działając wspólnie i w
porozumieniu z S. K. oraz używając niebezpiecznego przedmiotu w postaci twardej,
drewnianej pałki, dopuścił się czynnej napaści na funkcjonariusza Policji S. R.,
podczas i w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych, w ten
sposób, iż naruszając nietykalność cielesną ww. funkcjonariusza Policji, rzucił w
niego trzymanym uprzednio w ręku niebezpiecznym przedmiotem, czym zastosował
przemoc w celu zmuszenia funkcjonariusza publicznego do zaniechania prawnej
czynności służbowej w postaci legitymowania O. W..
W tym samym postępowaniu S. K. stanął pod zarzutem popełnienia występku
z art. 223§1 k.k. w zb. z art. 226§1 k.k. w zb. z art. 224§2 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k.,
polegającego na tym, że:
- dnia 23 sierpnia 2022 roku przy ulicy […] w W.., działając wspólnie i w
porozumieniu z używającym niebezpiecznego przedmiotu w postaci twardej,
drewnianej pałki T. J., dopuścił się czynnej napaści na funkcjonariusza Policji S. R.,
podczas i w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych, podczas
której znieważał ww. funkcjonariusza słowami powszechnie uważanymi za obelżywe,
czym stosował przemoc w celu zmuszenia funkcjonariusza publicznego do
zaniechania prawnej czynności służbowej w postaci legitymowania O. W..
Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie z dnia
23 czerwca 2023r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV K 1302/22, T. J. i S. K. zostali
uznani, w ramach zarzucanych im czynów, za winnych tego, że:
- w dniu 23 sierpnia 2022 roku przy ulicy […] w W.., działając wspólnie i w
porozumieniu, w celu zmuszenia funkcjonariusza Policji S. R. do zaniechania
prawnej czynności służbowej podjętej wobec O. W., użyli wobec niego przemocy
polegającej na rzuceniu w jego kierunku drewnianej sztachety, która uderzyła go w
łydkę nie powodując obrażeń ciała, przy czym S. K. nadto w tym samym miejscu i
czasie znieważył ww. funkcjonariusza słowami powszechnie uważanymi za
obelżywe podczas i w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych,
II KK 313/26 3
tj. przestępstwa z art. 224§2 k.k. w stosunku do oskarżonego T. J., oraz
przestępstwa z art. 224§2 k.k. w zb. z art. 226§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. w stosunku
do oskarżonego S. K..
Za tak opisane czyny Sąd Rejonowy:
- na mocy art. 224§2 k.k. w zw. z art. 37a§1 k.k. wymierzył T. J. karę roku
ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej
pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie, zaś
- S. K., na podstawie art. 224§1 k.k. w zw. z art. 11§3 k.k. w zw. z art. 37a§1
k.k. karę 10 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania
nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w
stosunku miesięcznym.
Sąd orzekł ponadto wobec oskarżonych, na mocy art. 46§1 k.k.,
zadośćuczynienie na rzecz pokrzywdzonego S. R. poprzez zapłatę solidarnie kwoty
2.000 złotych, a także rozstrzygnął o stosownym zaliczeniu na poczet orzeczonej
kary okresu zatrzymania w sprawie oraz o kosztach postępowania.
Apelację od powyższego wyroku wywiódł prokurator, stawiając w niej zarzuty
obrazy przepisów prawa materialnego, w tym, w stosunku do obydwu oskarżonych,
błędną wykładnię art. 223§1 k.k. i w konsekwencji wyeliminowanie go z kwalifikacji
prawnej przypisanych im czynów.
Wyrokiem wydanym w dniu 23 grudnia 2025r. w sprawie o sygn. akt
VI Ka 1114/23, Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie zmienił zaskarżony
wyrok w ten sposób, że kwalifikację prawną czynu przypisanego T. J. uzupełnił o art.
222§1 k.k., za podstawę skazania przyjął art. 224§2 k.k. w zb. z art. 222§1 k.k. w zw.
z art. 11§2 k.k., zaś za podstawę wymiaru kary wobec tego oskarżonego przyjął art.
224§2 k.k. w zw. z art. 11§3 k.k. w zw. z art. 37a§1 k.k.
W pozostałej części, wobec obu oskarżonych, Sąd utrzymał wyrok w mocy.
Obecnie kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając go
w całości na niekorzyść oskarżonych, formułując zarzut rażącego i mającego istotny
wpływ na treść wyroku naruszenia prawa karnego procesowego, a mianowicie
art. 29§1 k.p.k. w zw. z art. 449§2 k.p.k., polegającego na rozpoznaniu apelacji
oskarżyciela publicznego od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ
w Warszawie z dnia 23 czerwca 2023 roku w składzie jednego sędziego, podczas
gdy postępowanie przygotowawcze prowadzone przeciwko T. J. i S. K. zostało
zakończone w formie śledztwa, co obligowało Sąd odwoławczy do orzekania w
II KK 313/26 4
składzie trzech sędziów i spowodowało bezwzględną przyczynę odwoławczą z art.
439§1 pkt 2 k.p.k.
Stawiając powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku
w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie
do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym w składzie trzech
sędziów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja wywiedziona przez Prokuratora Generalnego okazała się zasadna,
w sprawie bowiem w istocie doszło do wywołania bezwzględnej przesłanki
odwoławczej określonej w art. 439§1 pkt 2 k.p.k.
Zgodnie z art. 29§1 k.p.k. na rozprawie apelacyjnej sąd orzeka w składzie
trzech sędziów, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Odstępstwo zaś od tej zasady
przewiduje art. 449§1 k.p.k., który stanowi, że jeżeli postępowanie przygotowawcze
zakończyło się w formie dochodzenia oraz w sprawach z oskarżenia prywatnego,
sąd odwoławczy orzeka na rozprawie jednoosobowo, chyba że zaskarżone
orzeczenie sąd pierwszej instancji wydał w innym składzie niż w składzie jednego
sędziego.
Analiza akt sprawy wskazuje na to, że w dniu 21 października 2022r., w
związku ze zmianą zarzutów wobec podejrzanych, wszczęte zostało śledztwo (k. 93)
i w tej formie postępowania zostało zakończone (k. 139). To oznacza, że sąd
odwoławczy powinien rozpoznać sprawę w składzie trzyosobowym.
Na marginesie wspomnieć wypada, że w niniejszej sprawie zastosowania nie
znajdował art. 14fa ust. 1 Ustawy z dnia 20 marca 2020r. o szczególnych
rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem
COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
(tekst jedn.: Dz. U. z 2020r., poz. 1842, z późn. zm.), który przewidywał, że w okresie
obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego
z powodu COVID-19, oraz w okresie roku po ich odwołaniu w sprawach
rozpoznawanych według przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks
postępowania karnego, na rozprawie apelacyjnej sąd orzeka w składzie jednego
sędziego, jeżeli w pierwszej instancji sąd orzekał w takim samym składzie, bowiem
dotyczył on przestępstw zagrożonych karą pozbawienia wolności, której górna
granica nie przekracza 5 lat, podczas gdy oskarżonym zarzucono popełnienie
występku z art. 223§1 k.k., zagrożonego karą do 10 lat pozbawienia wolności.
II KK 313/26 5
W związku ze stwierdzeniem zaistnienia uchybienia z art. 439§1 pkt 2 k.p.k.
należało uchylić zaskarżony wyrok w całości i przekazać sprawę do ponownego
rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Procedując powtórnie Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
rozpozna sprawę w składzie odpowiadającym obowiązującym przepisom.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
[J.J.]
[r.g.]
Przewodniczący: SSN Tomasz Artymiuk
Sędziowie: SN Jerzy Grubba SN Eugeniusz Wildowicz
Powiązane orzeczenia
- IV KK 465/22 2023-01-11Czy rozpoznanie apelacji od wyroku sądu pierwszej instancji w składzie jednego sędziego, gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?
- III KK 136/18 2018-04-12Czy rozpoznanie apelacji przez sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego, gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, skutkujące bezwzględną przyczyną…
- IV KK 508/22 2023-01-18Czy rozpoznanie apelacji od wyroku skazującego w sprawie, w której postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, a przypisane przestępstwo zagrożone jest karą pozbawienia wolności, której górna granica przekracza…
- V KK 213/20 2020-12-03Czy rozpoznanie apelacji w sprawie zakończonej śledztwem przez sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia?
- II KK 499/21 2021-12-09Czy rozpoznanie apelacji przez sąd odwoławczy w składzie jednoosobowym, zamiast trzyosobowym, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w sytuacji, gdy kwalifikacja prawna czynu przyjęta w wyro…
Powołane przepisy
art. 224 § 2 KKart. 222 § 1 KKart.
11 § 2 KKart. 535 § 5 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 223§1 KKart. 222§1 KKart. 224§2 KKart. 11§2 KKart. 226§1 KKart. 37a§1 KKart. 224§1 KK
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności. · PDF źródłowy