II KK 320/22

WyrokIzba Karna2024-01-23

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz, Anny Dziergawki, Małgorzacie Bednarek, Małgorzaty Bednarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego, jeśli wadliwość trybu powołania dotyczy obu sędziów?
Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego, gdy wadliwość trybu powołania dotyczy obu sędziów. Rozpoznawanie przez sędziego sprawy wpadkowej, w której podważano status sędziego z uwagi na wadliwość trybu jego powołania, w sytuacji gdy wadliwość tego rodzaju dotyczy również tego sędziego, może uzasadniać wątpliwości co do jego bezstronności (nemo iudex idoneus in propria causa). Taka sytuacja może prowadzić do naruszenia standardu rzetelnego procesu sądowego.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego Anny Dziergawki, wskazując na wątpliwości co do jej bezstronności związane z trybem powołania. Następnie obrońca złożył kolejny wniosek o wyłączenie sędzi Małgorzaty Bednarek, która miała rozpoznać pierwszy wniosek, argumentując, że te same zastrzeżenia dotyczące trybu powołania dotyczą również jej. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wyłączenie sędzi Małgorzaty Bednarek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędzię Sądu Najwyższego Małgorzatę Bednarek od rozpoznania wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego Anny Dziergawki.

Pełny tekst orzeczenia

II KK 320/22 POSTANOWIENIE Dnia 23 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz w sprawie M. G., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 23 stycznia 2024 r., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie od rozpoznania wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego Anny Dziergawki, KRI […] od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt II KK 320/22, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., p o s t a n o w i ł: wyłączyć sędzię Sądu Najwyższego Małgorzatę Bednarek od rozpoznania wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego Anny Dziergawki od rozpoznania sprawy II KK 320/22. UZASADNIENIE Obrońca skazanego M. G. w piśmie z dnia 30 października 2023 r. (k. 334-345, t. II akt SN) zawarł wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy kasacyjnej SSN Anny Dziergawki sygnalizując, że w stosunku do tego sędziego występują okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności w niniejszej sprawie ze względu na charakter sprawy, której wynikiem mogą być zainteresowani przedstawiciele byłego obozu władzy, w tym były Minister Sprawiedliwości Zbigniew Ziobro, którego działania utorowały sędzi II KK 320/22 2 Annie Dziergawce drogę do awansu zawodowego. Obrońca skazanego wskazał też na niespełnienie przez ww. sędzię wymogów instytucjonalnej bezstronności z uwagi na fakt powołania jej przez Prezydenta RP na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). Rozpoznanie wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki zostało przydzielone SSN Małgorzacie Bednarek (KRI […]). Obrońca skazanego pismem z dnia 6 grudnia 2023 r. (k. 467-489, t. III akt SN) złożył wniosek o wyłączenie tej sędzi od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN A. Dziergawki, argumentując że sędzia ta w istocie orzekałaby we własnej sprawie, albowiem te same zastrzeżenia dotyczące powołania SSN A. Dziergawki z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, w składzie ukształtowanym wspomnianą ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., dotyczą także powołania SSN M. Bednarek. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Jako oczywiste jawi się bowiem to, że rozpoznawanie przez sędziego sprawy wpadkowej, w której podważano status sędziego z uwagi na wadliwość trybu jego powołania w sytuacji, w której wadliwość tego rodzaju dotyczy również tego sędziego Sądu Najwyższego, a co trafnie wskazał obrońca skazanego w piśmie z dnia 6 grudnia 2023 r., mogłoby w odczuciu społecznym uzasadniać wątpliwości co do bezstronności tego sędziego (nemo iudex idoneus in propria causa). Problem, jaki wystąpił na gruncie niniejszej sprawy był przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW 2020/2/7, LEX nr 2784794) oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22, LEX nr 3348360), co czyni zbędnym czynienie szerszych rozważań w tym zakresie. II KK 320/22 3 W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie akcentuje się, że „sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22, LEX nr 3405631 z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia 2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22). Niewątpliwie problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z prawem do rzetelnego procesu sądowego, co tym bardziej uzasadnia wyłączenie SSN Małgorzaty Bednarek od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki, albowiem ostatecznie ma wpływ na ukształtowanie składu Sądu Najwyższego w przedmiocie zasadności kasacji. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [PGW] [as]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 41 § 1 KKart. 6 ust. 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy