II KK 320/22
WyrokIzba Karna2024-03-28
Skład orzekający: Dariusz Świecki, Małgorzatę Bednarek, Anny Dziergawki, Paweł Kołodziejski, Pawła Kołodziejskiego
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, którego powołanie budzi wątpliwości co do bezstronności z uwagi na udział kwestionowanej Krajowej Rady Sądownictwa w procedurze nominacyjnej, powinien zostać wyłączony od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego, wobec którego podniesiono tożsame zarzuty?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego, jeśli wobec niego samego można sformułować podobne zarzuty dotyczące bezstronności wynikające z procedury powołania. Podkreślono, że nawet w postępowaniu incydentalnym w przedmiocie wyłączenia sędziego, strona musi mieć zapewnione gwarancje rozpoznania sprawy przez bezstronnego sędziego. Sytuacja, w której wniosek o wyłączenie sędziego rozpoznaje sędzia, którego dotyczą te same wątpliwości co do bezstronności, narusza te gwarancje.Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Anny Dziergawki. Zarzuty wobec sędziego Kołodziejskiego opierały się na tym, że podobnie jak sędzia Dziergawka, został powołany na stanowisko sędziego SN w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., co budzi wątpliwości co do jego instytucjonalnej bezstronności. Sąd Najwyższy rozpoznał ten wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Anny Dziergawki od udziału w sprawie kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
II KK 320/22 POSTANOWIENIE Dnia 28 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki w sprawie M. G. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 marca 2024 r., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Anny Dziergawki od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt II KK 320/22, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Anny Dziergawki od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt II KK 320/22. UZASADNIENIE Po wyłączeniu w trybie art. 41 § 1 k.p.k. SSN Małgorzatę Bednarek od rozpoznania wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego SSN Anny Dziergawki od rozpoznania sprawy II KK 320/22, zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Karnej do rozpoznania wskazanego wniosku obrońcy skazanego został wyznaczony SSN Paweł Kołodziejski.
II KK 320/22 2 Również w stosunku do SSN Pawła Kołodziejskiego wpłynął wniosek obrońcy M. G. o jego wyłączenie od rozpoznania wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego SSN Anny Dziergawki od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt II KK 320/22. W uzasadnieniu tego wniosku obrońca podniósł, że SSN Paweł Kołodziejski orzekałby de facto we własnej sprawie, jako że zastrzeżenia dotyczące powołania SSN Anny Dziergawki z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), które legły u podstaw złożenia wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od rozpoznania sprawy kasacyjnej o sygn. akt II KK 320/22, a wynikające z niespełnienia przez tego sędziego wymogów instytucjonalnej bezstronności, dotyczą także SSN Pawła Kołodziejskiego. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić bowiem trzeba, że również w toku incydentalnego postępowania w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego strona musi mieć zapewnione gwarancje związane z rozpoznaniem tej sprawy przez bezstronnego sędziego. Słusznie już wywodzono, że nie powinna mieć miejsca sytuacja, w której wniosek o wyłączenie sędziego rozpoznaje sędzia, co do którego można sformułować taki sam zarzut w kwestii jego bezstronności, jak w przypadku sędziego, którego wniosek dotyczy (por. uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 13 czerwca 2023 r., I KZP 22/22, w której przyjęto, że pojęcie „sprawy”, o jakim mowa w art. 40 i 41 § 1 k.p.k., odnosi się nie tylko do sprawy głównej, ale również postępowań incydentalnych). Nie budzi wątpliwości, że SSN Paweł Kołodziejski został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w wyniku rekomendacji wydanej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie określonym przywołaną wcześniej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Na wadliwość tej procedury wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, Trybunału Sprawiedliwości UE oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w tym w przywołanych we wniosku obrońcy orzeczeniach.
II KK 320/22 3 Podzielić należy przy tym stanowisko wyrażone w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2024 r., II KK 320/22, na mocy którego od rozpoznania wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od rozpoznania sprawy o sygn. akt II KK 320/22 wyłączono sędziego Małgorzatę Bednarek – a więc sędziego również powołanego na urząd sędziego Sądu Najwyższego z udziałem kwestionowanej Krajowej Rady Sądownictwa. Argumentacja zawarta w tym orzeczeniu jest w pełni przekonująca i przemawia również za wyłączeniem SSN Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania przedmiotowego wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Anny Dziergawki. Skoro zatem obrońca skazanego we wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt II KK 320/22 formułował – powołując się na zapatrywania wyrażone w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 - zastrzeżenia związane z niespełnieniem przez ww. sędziego wymogów instytucjonalnej bezstronności z uwagi na fakt powołania go na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w wyniku uchwały kwestionowanej Krajowej Rady Sądownictwa, a tożsame zastrzeżenia wynikające z faktu powołania z udziałem tejże KRS dotyczą również SSN Pawła Kołodziejskiego, konieczność wyłączenia tego ostatniego sędziego od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki jawi się jako oczywista. Trafnie podnosi bowiem obrońca w rozpatrywanym aktualnie wniosku, że rozpoznanie sprawy o wyłączenie sędziego przez SSN Pawła Kołodziejskiego mogłoby w odczuciu społecznym uzasadniać wątpliwości co do bezstronności tego sędziego, skoro miałby decydować o okolicznościach i jego dotyczących. W konsekwencji, kierując się koniecznością zapewnienia, aby wniosek o wyłączenie sędziego nie był rozpoznawany przez sędziego, którego również dotyczą okoliczności wskazywane w tym wniosku, należało wyłączyć od rozpoznania przedmiotowej sprawy sędziego SN Pawła Kołodziejskiego. Z tych wszystkich względów, orzeczono jak na wstępie. [PGW] (r.g.)
II KK 320/22 4
Powiązane orzeczenia
- V KK 308/23 2023-11-27Czy wyrok sądu odwoławczego wydany w składzie trzyosobowym w sprawie o przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica nie przekracza 5 lat, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego l…
- IV KK 119/24 2024-06-25Czy wyrok sądu odwoławczego wydany w składzie trzech sędziów w sprawie o przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica nie przekracza 5 lat, narusza przepis art. 14fa ust. 1 specustawy COVID-19,…
- III KK 500/22 2023-02-08Czy sąd odwoławczy orzekający w sprawie o przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności, której górna granica nie przekracza 5 lat, powinien orzekać w składzie jednego sędziego, jeżeli sąd pierwszej instancji orzekał…
- V KK 333/23 2024-05-16Czy naruszenie przepisu art. 14fa ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, polega…
- IV KK 312/24 2024-11-27Czy naruszenie art. 14fa ustawy COVID-19, polegające na orzekaniu przez sąd odwoławczy w składzie kolegialnym zamiast jednoosobowym w sprawie o przestępstwo zagrożone karą do 5 lat pozbawienia wolności, stanowi bezwzględ…
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 40§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy