II KK 320/22

WyrokIzba Karna2024-03-28

Skład orzekający: Dariusz Świecki, Małgorzatę Bednarek, Anny Dziergawki, Paweł Kołodziejski, Pawła Kołodziejskiego

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, którego powołanie budzi wątpliwości co do bezstronności z uwagi na udział kwestionowanej Krajowej Rady Sądownictwa w procedurze nominacyjnej, powinien zostać wyłączony od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego, wobec którego podniesiono tożsame zarzuty?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego, jeśli wobec niego samego można sformułować podobne zarzuty dotyczące bezstronności wynikające z procedury powołania. Podkreślono, że nawet w postępowaniu incydentalnym w przedmiocie wyłączenia sędziego, strona musi mieć zapewnione gwarancje rozpoznania sprawy przez bezstronnego sędziego. Sytuacja, w której wniosek o wyłączenie sędziego rozpoznaje sędzia, którego dotyczą te same wątpliwości co do bezstronności, narusza te gwarancje.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Anny Dziergawki. Zarzuty wobec sędziego Kołodziejskiego opierały się na tym, że podobnie jak sędzia Dziergawka, został powołany na stanowisko sędziego SN w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., co budzi wątpliwości co do jego instytucjonalnej bezstronności. Sąd Najwyższy rozpoznał ten wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Anny Dziergawki od udziału w sprawie kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

II KK 320/22 POSTANOWIENIE Dnia 28 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki w sprawie M. G. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 marca 2024 r., wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Anny Dziergawki od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt II KK 320/22, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Anny Dziergawki od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt II KK 320/22. UZASADNIENIE Po wyłączeniu w trybie art. 41 § 1 k.p.k. SSN Małgorzatę Bednarek od rozpoznania wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego SSN Anny Dziergawki od rozpoznania sprawy II KK 320/22, zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Karnej do rozpoznania wskazanego wniosku obrońcy skazanego został wyznaczony SSN Paweł Kołodziejski. II KK 320/22 2 Również w stosunku do SSN Pawła Kołodziejskiego wpłynął wniosek obrońcy M. G. o jego wyłączenie od rozpoznania wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie sędziego SSN Anny Dziergawki od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt II KK 320/22. W uzasadnieniu tego wniosku obrońca podniósł, że SSN Paweł Kołodziejski orzekałby de facto we własnej sprawie, jako że zastrzeżenia dotyczące powołania SSN Anny Dziergawki z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), które legły u podstaw złożenia wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od rozpoznania sprawy kasacyjnej o sygn. akt II KK 320/22, a wynikające z niespełnienia przez tego sędziego wymogów instytucjonalnej bezstronności, dotyczą także SSN Pawła Kołodziejskiego. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić bowiem trzeba, że również w toku incydentalnego postępowania w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego strona musi mieć zapewnione gwarancje związane z rozpoznaniem tej sprawy przez bezstronnego sędziego. Słusznie już wywodzono, że nie powinna mieć miejsca sytuacja, w której wniosek o wyłączenie sędziego rozpoznaje sędzia, co do którego można sformułować taki sam zarzut w kwestii jego bezstronności, jak w przypadku sędziego, którego wniosek dotyczy (por. uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 13 czerwca 2023 r., I KZP 22/22, w której przyjęto, że pojęcie „sprawy”, o jakim mowa w art. 40 i 41 § 1 k.p.k., odnosi się nie tylko do sprawy głównej, ale również postępowań incydentalnych). Nie budzi wątpliwości, że SSN Paweł Kołodziejski został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w wyniku rekomendacji wydanej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie określonym przywołaną wcześniej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Na wadliwość tej procedury wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, Trybunału Sprawiedliwości UE oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w tym w przywołanych we wniosku obrońcy orzeczeniach. II KK 320/22 3 Podzielić należy przy tym stanowisko wyrażone w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2024 r., II KK 320/22, na mocy którego od rozpoznania wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od rozpoznania sprawy o sygn. akt II KK 320/22 wyłączono sędziego Małgorzatę Bednarek – a więc sędziego również powołanego na urząd sędziego Sądu Najwyższego z udziałem kwestionowanej Krajowej Rady Sądownictwa. Argumentacja zawarta w tym orzeczeniu jest w pełni przekonująca i przemawia również za wyłączeniem SSN Pawła Kołodziejskiego od rozpoznania przedmiotowego wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Anny Dziergawki. Skoro zatem obrońca skazanego we wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. akt II KK 320/22 formułował – powołując się na zapatrywania wyrażone w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 oraz w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 - zastrzeżenia związane z niespełnieniem przez ww. sędziego wymogów instytucjonalnej bezstronności z uwagi na fakt powołania go na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w wyniku uchwały kwestionowanej Krajowej Rady Sądownictwa, a tożsame zastrzeżenia wynikające z faktu powołania z udziałem tejże KRS dotyczą również SSN Pawła Kołodziejskiego, konieczność wyłączenia tego ostatniego sędziego od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Anny Dziergawki jawi się jako oczywista. Trafnie podnosi bowiem obrońca w rozpatrywanym aktualnie wniosku, że rozpoznanie sprawy o wyłączenie sędziego przez SSN Pawła Kołodziejskiego mogłoby w odczuciu społecznym uzasadniać wątpliwości co do bezstronności tego sędziego, skoro miałby decydować o okolicznościach i jego dotyczących. W konsekwencji, kierując się koniecznością zapewnienia, aby wniosek o wyłączenie sędziego nie był rozpoznawany przez sędziego, którego również dotyczą okoliczności wskazywane w tym wniosku, należało wyłączyć od rozpoznania przedmiotowej sprawy sędziego SN Pawła Kołodziejskiego. Z tych wszystkich względów, orzeczono jak na wstępie. [PGW] (r.g.) II KK 320/22 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 40§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy