II KK 325/26

II KK 325/26 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 września 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński SSN Andrzej Stępka w sprawie P.W. skazanego z art. 209 § 1 k.k. na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 1 września 2026 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt II K 1462/24, uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umarza postępowanie karne wobec P.W., a wydatkami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa. Marek Pietruszyński Jarosław Matras Andrzej Stępka [WB] UZASADNIENIE P.W. został oskarżony o to, że „w okresie od 01.01.2022 r. do 21.07.2023 r. uchylał się od obowiązku alimentacyjnego w J. na rzecz uprawnionego syna K.K., II KK 325/26 2 orzeczonego co do wysokości wyrokiem Sądu Rejonowego w Pruszkowie sygn. akt III RC 185/19, wskutek czego zaległości wynoszą równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych”, tj. o czyn z art. 209 § 1 k.k. Wyrokiem nakazowym z dnia 7 listopada 2024 r. Sąd Rejonowy w Pruszkowie w sprawie o sygn. akt II K 1462/24 w ramach zarzucanego czynu uznał P.W. za winnego tego, że: „w okresie objętym ściganiem z urzędu tj. od 01.01.2022 r. do dnia 21.07.2023 r. w J. uchylał się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego na rzecz uprawnionego syna K.K., orzeczonego co do wysokości wyrokiem Sądu Rejonowego w Pruszkowie sygn. akt III RC 185/19, wskutek czego zaległości wynoszą równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych”, tj. popełnienia czynu wyczerpującego dyspozycję art. 209 § 1 k.k., i za to na podstawie art. 209 § 1 k.k. skazał go na karę roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie. W pkt II wyroku na podstawie art. 34 § 3 k.k. w zw. z art. 72 § 1 pkt 3 k.k. zobowiązał oskarżonego do wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie syna K.K. Wyrokiem tym rozstrzygnięto także o kosztach postępowania (pkt III wyroku). Orzeczenie to uprawomocniło się bez postępowania odwoławczego w dniu 27 grudnia 2024 r. (k. 74). Kasację na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżając wyrok w całości zarzucił: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku skazującego - wydanego w trybie przewidzianym w dyspozycji art. 500 § 1 i 3 k.p.k. - naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., poprzez uznanie P.W. wyrokiem nakazowym z dnia 7 listopada 2024 r., sygn. akt II K 1462/24 za winnego występku z art. 209 § 1 k.k., popełnionego w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 21 lipca 2023 r., podczas gdy za tożsamy czyn zabroniony z art. 209 § 1 k.k., popełniony na szkodę tego samego małoletniego pokrzywdzonego, zawierający się w okresie od 1 sierpnia 2020 r. do 21 lipca 2023 r., P.W. został już uprzednio prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 22 kwietnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt II K 1456/23, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.” Stawiając taki zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego w całości i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. II KK 325/26 3 Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym, co umożliwiło jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Bezsporne jest, że P.W. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 7 listopada 2024 r., w sprawie o sygn. akt II K 1462/24, za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. popełnione w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 21 lipca 2023 r. w miejscowości J., na szkodę swojego syna K.K., przy przyjęciu, że uchylanie się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego dotyczyło obowiązku orzeczonego co do wysokości wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 30 października 2019 r., w sprawie o sygn. akt III RC 185/19. Wyrok ten uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego. Tymczasem wyrokiem tego samego Sądu z dnia 22 kwietnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt II K 1456/23 oskarżonego skazano za ten sam czyn, co czyn objęty prawomocnym wyrokiem skazującym w sprawie o sygn. akt II K 1462/24, przy czym jedyną istotną różnicą było to, że czas popełnienia przestępstwa w sprawie II K 1456/23 określono na okres od 1 sierpnia 2020 r. podczas gdy w sprawie II K 1462 /20 okres ten rozpoczynał się z dniem 1 stycznia 2022 r. W obu sprawach datę końcową określono jednak tożsamo, wskazując na dzień 21 lipca 2023 r. Oznacza to, że czyn przypisany oskarżonemu w sprawie o sygn. akt II K 1462/24 w pełnym zakresie wchodził w czas popełnienia przestępstwa, za które P. W. został skazany w sprawie o sygn. akt II K 1456/23. Nie dostrzegając tej okoliczności i orzekając w sprawie o sygn. akt II K 1462/24 Sąd Rejonowy w Pruszkowie dopuścił się obrazy art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., albowiem orzekł ponownie co do tego samego czynu, co do którego istniało już wcześniej prawomocne orzeczenie. Tego procesowego skutku nie może niwelować brak wiedzy sądu meriti co do faktycznego czasu przestępstwa przypisanego P. W. w sprawie o sygn. akt II K 1456/23 wynikający z wadliwej informacji nadesłanej przez Krajowy Rejestr Karny. Gdyby sąd orzekający w sprawie przed wydaniem wyroku dołączył odpis wyroku ze sprawy sygn. akt II K 1456/23, to zapewne błąd ten mógłby zauważyć, co w konsekwencji umożliwiłoby mu podjęcie właściwej decyzji, tj. umorzenie postępowania. Brak takiego postąpienia sądu skutkował naruszeniem dyspozycji art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., co musiało prowadzić do uchylenia zaskarżonego kasacją wyroku oraz umorzeniem postępowania karnego wobec oskarżonego, a także obciążeniem wydatkami postępowania karnego Skarb Państwa w oparciu o treść art. 632 pkt 2 k.p.k. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. II KK 325/26 4 Marek Pietruszyński Jarosław Matras Andrzej Stępka [WB] [r.g.]